Çin Komünist Partisi 1 Temmuz’da 105’inci yaşını kutluyor. Bir insan için uzun sayılan 105 yıl bir ülke, bir parti için “gençlik” dönemi olabiliyor. ÇKP, geride kalan bir asrı aşkın süreye ulusal bağımsızlık, modernleşme ve halkın refahının artırılmasında parlak başarılar ile küresel barış ve kalkınma yönetişimine yaptığı büyük katkılar sığdırdı.

YOKSULLUKLA MÜCADELE

Bir zamanlar “afyon toplumu” diye nitelenen bir ülkenin günümüzde dünya ekonomisinin “motoru”, dünya siyasetinin “köşetaşı” olmasında başrolü hiç şüphesiz ÇKP’nin liderliği oynadı. Geçmişte insanların karşılaştıklarına “yemek yedin mi” diye sorduğu bir ülkede artık insanlara robotlar hizmet veriyor, uzayın derinliklerinde araştırmalar yapılıyor, sporcular ve sanatçılar uluslararası alanda ödüller alıyor. ÇKP’nin başarılarında yoksulluğun ortadan kaldırılmasının özel bir yeri var.

2025 yılında Çin’in GSYİH’si 140 trilyon yuanı, kişi başına düşen gelir ise 13 bin ABD dolarını aştı. Dünyanın en kapsamlı sanayi sistemi kurulurken Çin’in küresel ekonomik büyümeye katkısı yıllardır yüzde 30’un üzerinde seyrediyor.

Ülkenin somut koşullarına dayanan kalkınma yoluyla insanlık tarihindeki en büyük yoksullukla mücadele başarısı kazanıldı. Yaklaşık 98 milyon olan yoksul nüfus 2020 yılının sonunda tamamen yoksulluktan kurtuldu. Böylece Çin, Birleşmiş Milletler’in 2030 yılında yoksulluğu azaltma hedefini 10 yıl önceden gerçekleştirdi. Aynı dönemde dünyada yoksulluğun azalmasınınyüzde 70’ten fazlası Çin’in katkısıyla sağlandı.

BİLİM, TEKNOLOJİ VE ALTYAPI

ÇKP’nin liderliğinde bilim, teknoloji ve altyapı alanlarında kaydedilen ilerlemelerde öne çıkan rakamlardan bazıları şunlar: Yüksek hızlı tren hatlarının toplam uzunluğu 50 bin kilometreyi aştı. Bu rakam dünyanın geri kalanının toplamını aşmış durumda. 5G baz istasyonu sayısı 5 milyonu aştı. Çin derin uzay araştırmaları, kuantum hesaplama ve nükleer füzyon gibi ileri teknoloji alanlarında dünyanın önde gelen ülkeleri arasına girdi. Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payı yüzde 2,8 oldu. Geçerli patent sayısı 6 milyon 318 bini aştı. Çin, bilim ve teknoloji alanında güçlü bir ülke olma yolunda hızla ilerlemeye devam ediyor.

Çin, bilim ve teknolojide hızlı adamlar atarken ekolojiyi de ihmal etmedi. Karbon emisyonlarının azaltılması, kirliliğin önlenmesi, yeşil alanların artırılması ve ekonomik büyümenin sağlanması süreçleri arada eş güdümlü bir şekilde yürütülüyor. Büyük şehirlerde hava kalitesinin "iyi ve mükemmel" olduğu günlerin oranı yüzde 89,3'e, orman varlığı oranı da yüzde 25'in üzerine çıkarıldı. Çin, dünyada orman kaynaklarını en hızlı ve en çok artıran ülke konumuna geldi. Aynı zamanda Çin, dünyanın en büyük ve en hızlı büyüyen yenilenebilir enerji sistemini kurarak yeşil üretim ve yeşil yaşam tarzına geçiş sürecini hızlandırdı.

GÜVENLİ TOPLUM

Dokuz yılı aşkın süredir terör saldırısı yaşanmayan Çin, dünyanın en güvenli ülkelerinden biri durumundadır. 2024 yılında ceza davalarının sayısı bir önceki yıla göre yüzde 25,7 azalarak yüzyılın en düşük seviyesine indi. Halkın güvenlik memnuniyeti oranı yıllardır yüzde 98’in üzerinde seyrediyor. Çin, dünyadaki en düşük suç oranına sahip ülkelerden biridir.

ÇKP’nin devlet yönetimindeki en belirgin özelliği olarak stratejik planlamadaki uzun vadeli yaklaşımı gösterilmektedir. 1953 yılında başlayan "Beş Yıllık Planlar", Çin'in kalkınma haritası ve takvimi olarak kabul ediliyor. Beş yıllık planların bilimsel yöntemlerle yapılması ve kesintisiz uygulanması, ÇKP’nin yönetimindeki en önemli deneyimlerden biri olduğu gibi, Çin’e özgü sosyalizmin de en büyük siyasi avantajıdır.

“ÖNCE HALK” İLKESİ VE HALKIN DESTEĞİ

ÇKP’nin faaliyetlerinin temelinde “önce halk” ilkesi yatıyor. Yaklaşık 100 milyon yoksul nüfusun tamamının yoksulluktan kurtarılması, ortalama yaşam süresinin 79 yılı geçmesi, temel yaşlılık sigortasının 1 milyardan fazla insanı kapsaması bu ilkenin ürünüdür.

Halkın desteğini kazanmada ÇKP’nin yolsuzluğa karşı yürüttüğü mücadele önemli rol oynadı. Yolsuzluğa karşı sıfır tolerans gösterilerek; yolsuzluğa cüret edememe, yolsuzluk yapma imkânı bulamama ve yolsuzluk yapmayı istememe hedeflerini bütünleştiren uzun vadeli bir mekanizma geliştirildi.

Edelman Güven Barometresi (Edelman Trust Barometer) 2022 yılı raporunda, Çin hükümetinin yolsuzlukla mücadele önlemlerinin, halkın hükümete olan güveninin sürekli artmasındaki en önemli nedenlerden biri olduğu belirtildi. Bu araştırmaya göre, Çin halkının hükümete olan güven oranı yüzde 91’e ulaşarak üst üste yıllarca dünya birincisi oldu.

KÜRESEL İNİSİYATİFLER

ÇKP insanlığın kader topluluğunun inşası ve dört büyük küresel inisiyatif aracılığıyla dünya halklarına yarar sağlayan ürünler sunuyor.

"Kalkınmaya öncelik verilmesini" savunan Küresel Kalkınma İnisiyatifi kapsamında Çin, 130’dan fazla ülkede işbirliği projelerinin yürütülmesi için eş 14 milyar dolarlık özel fon oluşturdu ve bu fon 40 milyondan fazla kişiye fayda sağladı.

"Ortak, kapsamlı, iş birliğine dayalı ve sürdürülebilir bir güvenlik anlayışını" temel alan Küresel Güvenlik İnisiyatifi, 130’dan fazla ülke tarafından desteklendi. Çin, Suudi Arabistan ve İran’ın diplomatik ilişkileri yeniden kurmasında arabuluculuk yaparak kritik sorunların siyasi çözümü için “Çin bilgeliğini” ortaya koydu.

Küresel Medeniyet İnisiyatifi, dünya genelindeki medeniyet çeşitliliğine saygı duyulmasını esas alarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun "Uluslararası Medeniyetler Arası Diyalog Günü" ilan etmesine öncülük etti. Bu inisiyatifin merkezinde Birleşmiş Milletler’in yer aldığı uluslararası sistemi kararlılıkla korumak bulunmaktadır. Bu inisiyatif kapsamında yürütülen faaliyetler, ÇKP’nim “hem Çin halkının refahını sağlama hem de insanlığın ilerleme davasına katkıda bulunma” açıkça gözler önüne serdi. 2025 yılında yapılan kamuoyu araştırmaları, “İnsanlığın Ortak Kader Topluluğu” vizyonunun uluslararası toplum genelinde yüzde 80'e yakın bir oranda kabul gördüğünü gösterdi.

KUŞAK VE YOL İNİSİYATİFİ

ÇKP’nin öncülük ettiği “Kuşak ve Yol” ortak inşası, somut kalkınma başarıları getirdi. Ortak projelere katılan ülkelerdeki finans dışı doğrudan yatırımlar kümülatif olarak 180 milyar doları aştı. Dünya Bankası’nın araştırma raporuna göre, “Kuşak ve Yol” ulaştırma altyapı projeleri, katılımcı ülkelerin GSYİH'sini yüzde 3,35, küresel GSYİH’yi ise yüzde 2,87 artırdı. Mombasa-Nairobi Demiryolu’ndan Çin-Laos Demiryolu’na, Pire Limanı'ndan Gwadar Limanı'na kadar bu inisiyatif, günümüzde dünyanın en geniş kapsamlı ve en büyük ölçekli uluslararası işbirliği platformu haline geldi. Çin’in “ortak istişare, ortak inşa ve ortak paylaşım” ilkesine dayalı küresel yönetişim anlayışı sergilendi.

ULUSLARARASI TOPLUMA DESTEK

ÇKP, sorumluluk sahibi büyük bir devlet duruşuyla uluslararası topluma her alanda kesintisiz destek sağlıyor. BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri arasında en çok barış gücü askeri gönderen ülke olan Çin; bugüne kadar 26 operasyona toplamda 50 binden fazla personel gönderdi. Çin’in uluslararası acil yardım ekipleri, deprem felaketlerinde kurtarma çalışmaları için 9 ülkeye gitti. Sadece 2025 yılı içinde 20’den fazla ülkeye acil insani yardım ulaştırıldı. Pandemi döneminde, 153 ülkeye ve 15 uluslararası kuruluşa yüz milyarlarca salgınla mücadele malzemesi ile 2,2 milyardan fazla doz aşı sağlandı, 34 ülkeye 37 tıbbi uzman heyeti gönderildi.

Küresel Kalkınma İnisiyatifi çerçevesinde, Küresel Güney Ülkelerinin kalkınması ve canlanması için 23 milyar dolardan fazla fon seferber edildi. Güney-Güney İşbirliği Fonu 4 milyar dolara yükseltildi, 20’den fazla uluslararası kuruluşun 60’tan fazla ülkede yürüttüğü 180’den fazla proje desteklenerek 30 milyondan fazla kişiye ulaşıldı. 180’den fazla ülkeden 500 binden fazla her alandan uzmana eğitim verilmiş, devlet yönetimi ve yönetişim konularında 500’den fazla özel seminer düzenlendi. 41 ülkeye toplamda 941 tarım uzmanı gönderildi ve hibrit pirinç teknolojisinin yaygınlaştırılmasıyla yardım alan ülkelerin gıda alanında kendi kendilerine yetebilmeleri desteklendi.

Yazıyı Çin halkının dilinde düşmeyen şarkının sözleriyle girelim:

“Çin Komünist Partisi olmasaydı,

Yeni Çin olmazdı”