Columbia Üniversitesi araştırmacıları, üst atmosferde onlarca yıldır gözlenen hızlı sıcaklık düşüşünün arkasındaki mekanizmayı belirlediklerini açıkladı. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan çalışmaya göre karbondioksit (CO2), Dünya yüzeyine yakın bölgelerde ısıyı tutarken, stratosferde ise tam tersine ısının uzaya kaçmasını hızlandırıyor. Araştırmacılar, bunun insan kaynaklı iklim değişikliğinin en belirgin “parmak izlerinden” biri olduğunu belirtiyor.
Bilim insanlarına göre kritik nokta, CO2’nin farklı atmosfer katmanlarında kızılötesi ışınımla farklı biçimde etkileşime girmesi. Yeryüzüne yakın troposferde yoğun hava tabakası nedeniyle ısı içeride tutulurken, daha ince yapıya sahip stratosferde CO2 molekülleri enerjiyi uzaya daha kolay yayıyor. Araştırma ekibi, özellikle belirli kızılötesi dalga boylarının “Goldilocks bölgesi” gibi çalıştığını ve CO2 arttıkça soğutma etkisinin daha da güçlendiğini tespit etti. Stratosferin 1980’lerden bu yana yaklaşık 2 derece soğuduğu belirtiliyor.
NASA’nın önceki uydu gözlemleri de üst atmosferin yalnızca soğumadığını, aynı zamanda büzüldüğünü göstermişti. Bilim insanları bunun uydu yörüngeleri, uzay çöpleri, ozon tabakası ve küresel hava sistemleri üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabileceğini değerlendiriyor. Özellikle üst atmosferdeki yoğunluğun azalmasının, alçak Dünya yörüngesindeki uzay çöplerinin daha uzun süre kalmasına yol açabileceği belirtiliyor.
