Teknolojinin gelişmesiyle birlikte hayatın her alanı artık daha konforlu bir hal aldı. Ancak bu konforun bedeli insan vücudunda bilişsel ve fiziksel gerileme olarak karşımıza çıkıyor. Sosyal medya şirketleri ise bu konforlu alanı genişletip kullanıcılarının uygulamalarında daha fazla zaman geçirmesini sağlama uğraşında.
Teknolojik bağımlılık
Teknolojiyi sosyal medyadan ibaret gören kullanıcıların artan ekran süreleri endişeli bir boyuta ulaşmış durumda. Dünyanın birçok noktasında bağımlılık halini alan bu kullanımlar özellikle aileleri çocuklarına karşı daha korumacı bir hale getirmiş durumda. Aileler kullanım sürelerini azaltma ve erişim kısıtlama çabaları içine girse de teknoloji şirketlerinin her geçen gün getirdiği yenilikler ilgi çekmeye ve daha fazla sosyal medya kullanımına yol açıyor.
375 milyon dolar ceza
Şirketlerin eleştirildiği diğer konularsa kullanıcıların karşılarına çıkarılan cinsel içerikli gönderiler, kullanıcıların manipüle edilmesi, yanıltması ve hatta yönlendirilmesi. Son olarak ABD'nin New Mexico eyaletinde görülen davada mahkeme, Facebook, Instagram, WhatsApp gibi uygulamaları bünyesinde barındıran Meta'nın, çocukların cinsel istismardan korunmasına yönelik beyanlarının gerçeği yansıtmadığına ve şirketin eyaletin tüketici koruma yasasını ihlal ettiğine karar verdi.
Meta'nın her bir ihlal başına 5 bin dolar ceza uygulanmasına karar veren jüri, şirketin toplamda 375 milyon dolarlık para cezası ödemesini istedi.
Şirketler ihmalkar bulundu
Los Angeles'ta ise bir jüri Meta ve Google'ı bağımlılık yapıcı uygulamalar tasarlamaktan ve bunların tehlikeleri konusunda uyarıda bulunmamaktan dolayı ihmalkar buldu ve genç bir kullanıcıya verilen zarardan sorumlu tuttu. Bu dönüm noktası niteliğindeki kararın, benzer gerekçelerle sosyal medya şirketlerine karşı çok sayıda davanın önünü açması bekleniyor.
Sonsuz kaydırma içinde kaybolmak
20 yaşındaki Kaley isimli bir kullanıcı ise sosyal medya uygulamalarının sonsuz kaydırma ve algoritmik öneriler gibi dikkat çekici özellikleri olduğunu ve reşit olmayan yaşta YouTube ve Instagram'a bağımlı hale geldiğini söyleyerek Meta'dan 4,2 milyon dolar ve Google'dan 1,8 milyon dolar tazminat kazandı. Davacının avukatları ise bu kararın tüm sektöre uzanacak boyutta bir referandum niteliğinde olduğunu vurguladı.
Şirket avukatları ise çareyi temyize başvurmakta buldu. Meta ve Google avukatları yaptıkları açıklamada kararı kabul edilemez olarak bulsa da karar artık bir emsal teşkil eder hale geldi.
350'den fazla aile davacı
ABD merkezli NBC'nin haberine göre, 350 aile ve 250'den fazla okul bölgesi de dahil olmak üzere 1600'den fazla davacı teknoloji şirketlerine ve META'nın CEO'su Mark Zuckerberg'in de aralarında bulunduğu şirket yöneticilerine karşı binlerce dava açtı. Davaların birçoğu birleştirildi ve New Mexico, Los Angeles ve Kaley davalarında alınan kararlar emsal gösterildi.
Kongre reddetti, eyaletler devreye girdi
Açılan binlerce dava ve mağdur olan on binlerce aileden sonra ABD kamuoyu Kongre'nin harekete geçmesini bekledi. Buna karşın ABD Kongresi sosyal medya kullanımına ilişkin federal düzeyde bir düzenleme getirmeyi reddetti. Kongre'nin duyarsızlığı ise eyalet yönetimlerini harekete geçirdi. Birçok ABD eyaleti teknoloji şirketlerini hedef alan yasalar çıkarmaya başladı. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre en az 20 eyalet geçen yıl sosyal medya kullanımı ve çocuklar hakkında yasalar çıkardı.
Şirketleri koruma kaygısı
Büyük şirketlerin (günümüzde özellikle teknoloji şirketlerinin) ABD yönetimleriyle her dönem iyi geçinmiş olması ve hatta yönetimde söz sahibi oldukları iddia edilmesi kamuoyunun federal düzeyde bir düzenleme beklentisini boşa çıkarıyor. ABD halkı çocuklarını koruma iç güdüsüyle davalar açarken ABD yönetimi ise şirketleri koruma kaygısıyla yaşanan gelişmelere kulaklarını tıkıyor.
