CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi Siyasi Bürosu, 30 Temmuz'daki toplantısında ekonomiyi destekleyecek yeni tedbirlerin hazırlığını masaya yatırdı. Toplantıda iç talebin güçlendirilmesi, arz kalitesinin yükseltilmesi ve ihtiyaç halinde ilave ekonomik destek paketlerinin devreye alınması çağrısı yapıldı. Kararlar, küresel ticaretin parçalandığı, tedarik zincirlerinin sık sık kesintiye uğradığı ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde Pekin'in ekonomik istikrarı öncelik haline getirdiğini gösterdi.
Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) temmuz güncellemesi de bu tabloyu kısmen destekledi. Kuruluş, Çin ekonomisine ilişkin 2026 büyüme tahminini ilk çeyrekte beklenenden güçlü gelen performans nedeniyle yüzde 4,4'ten yüzde 4,6'ya yükseltti.
Kilit kavram: İstikrar
Pekin'in mesajı yalnızca kısa vadeli büyüme hedefleriyle sınırlı değil. Çin yönetimi, ekonomik dalgalanmaları tamamen ortadan kaldırmayı değil, dış şokların sistemik krize dönüşmesini engelleyebilecek kapasiteyi korumayı hedefliyor. Bu nedenle "istikrar" kavramı, ekonominin durağan kalması değil; üretimin, yatırımların ve ticaretin küresel belirsizliklere rağmen sürdürülebilir biçimde devam edebilmesi anlamında kullanılıyor. Çin, bu yaklaşımıyla kendisini dünya ekonomisinin istikrar sağlayıcı aktörlerinden biri olarak konumlandırmaya çalışıyor. Bu stratejinin merkezinde ise iç talebin güçlendirilmesi bulunuyor.
Yılın ilk yarısında kişi başına harcanabilir gelir nominal olarak yüzde 5,2 artarken, hizmet tüketimindeki büyüme yüzde 5,3'e ulaştı. Buna karşılık mal satışlarındaki artış yalnızca yüzde 1,1 seviyesinde kaldı. Bu tablo, Çin ekonomisinin üretim kapasitesini korumasına rağmen tüketici güveninin henüz istenilen seviyeye ulaşmadığını ortaya koyuyor. Pekin yönetimi bu nedenle geçici teşviklerden çok, istihdamın güçlendirilmesi, orta gelir grubunun genişletilmesi ve sosyal güvenlik ağlarının geliştirilmesiyle hane halkının kalıcı harcama kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Güçlü sütunlar: Sanayi altyapısı ve yeşil dönüşüm
Çin'in ikinci büyük kozu ise sanayi altyapısı olmaya devam ediyor. İlk altı ayda büyük ölçekli sanayi üretimi yüzde 5,4 büyürken, ekipman üretimi yüzde 9,3, yüksek teknoloji imalatı ise yüzde 13,3 artış gösterdi. Yapay zekâ, dijital altyapı, yeni nesil üretim teknolojileri ve temiz enerji yatırımlarının üretim zincirlerini daha esnek hale getirdiği belirtiliyor. Pekin, teknolojik bağımsızlık hedefini dış dünyadan kopuş olarak değil, küresel tedarik zincirlerinin daha dayanıklı hale gelmesini sağlayacak bir unsur olarak sunuyor.
Yeşil dönüşüm de bu ekonomik modelin önemli ayaklarından biri olarak öne çıkıyor. Çin yönetimine göre yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar, enerji depolama sistemleri ve modern elektrik şebekelerine yapılan yatırımlar yalnızca çevre politikalarının parçası değil; aynı zamanda yeni büyüme alanları oluşturuyor. Büyük ölçekli üretim sayesinde bu teknolojilerin maliyetinin düşmesi, gelişmekte olan ülkelerin de düşük karbonlu dönüşüme daha düşük maliyetlerle katılabilmesini sağlayabilir. Böylece çevreci teknolojiler, yalnızca gelişmiş ekonomilerin erişebildiği pahalı çözümler olmaktan çıkıp küresel ölçekte yaygınlaşabilecek ürünlere dönüşebilir.
Dışa açılmada yeni dönem
Pekin yönetimi aynı zamanda dışa açılma politikasını da yeni bir çerçeveye oturtuyor. Bu yaklaşım karşılıklı yatırımlara, ortak üretim ağlarına, hizmet ticaretine ve uluslararası sanayi standartlarının geliştirilmesine dayanıyor. Çin şirketlerinin yurt dışındaki yatırımlarıyla teknoloji transferi, yerel istihdam ve üretim kapasitesinin artırılması hedeflenirken, son Politbüro toplantısında karşılıklı faydaya dayalı ekonomik iş birliğinin genişletilmesi ve yabancı yatırımların daha etkin kullanılması çağrısı da bu stratejinin devam edeceğini gösterdi.
Pekin'in önümüzdeki dönemde uygulamaya hazırladığı 15. Beş Yıllık Plan da bu dönüşümün yol haritası olarak görülüyor. Çin yönetimi, orta vadeli planlama sayesinde şirketlerin, yerel yönetimlerin ve yabancı yatırımcıların geleceğe ilişkin daha öngörülebilir kararlar alabileceğinivurguluyor. Küresel ekonominin jeopolitik gerilimler ve ticaret savaşları nedeniyle yeniden şekillendiği bir dönemde Çin, yalnızca dünyanın üretim merkezi olmayı değil; ekonomik belirsizlikleri azaltan, tedarik zincirlerini ayakta tutan ve yeni büyüme alanları oluşturan bir istikrar merkezi haline gelmeyi hedefliyor.
