Konuya yakın kaynakların Reuters haber ajansına aktardığı bilgilere göre, ABD, İran’a karşı yürüttüğü askeri saldırılar nedeniyle kendi silah stoklarını koruma amacıyla Avrupalı ortaklarına yönelik teslimatları durdurma kararı aldı.
Karardan özellikle Rusya sınırına yakın Baltık ülkeleri (Letonya, Litvanya, Estonya) ile İskandinav ülkeleri (Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka) etkileniyor.
Gecikmelerin, hem saldırı hem de savunma amaçlı çok sayıda silah sistemini kapsadığı öğrenildi.
Hava savunma sistemleri öncelikli
Ertelenen teslimatlar arasında en kritik kalemin Patriot hava savunma sistemleri olduğu belirtiliyor.
PAC-3 tipi önleyici füzelerin hem Orta Doğu’daki füze tehditlerine karşı kullanıldığı hem de Ukrayna ve NATO’nun doğu kanadının savunması için hayati olduğu vurgulanıyor.
Avrupalı yetkililer, söz konusu silahlar için önceden ödeme yapıldığını ve sözleşmelerin imzalandığını hatırlatarak, bu gecikmenin kendilerini “zor durumda bıraktığını” dile getiriyor.
Üç cephede tükenen stoklar
ABD’nin silah stoklarının tükenmesinde sadece İran savaşı değil, daha önceki yardımlar da etkili oldu.
Uzmanlar, ABD’nin 2022’den beri Ukrayna’ya, 2023’ten beri de İsrail’e sağladığı askeri yardımların cephaneliği ciddi oranda azalttığına dikkat çekiyor.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, “Mevcut silahlarımız öncelikle Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve Orta Doğu’daki operasyonlar için gereklidir” açıklamasında bulundu.
Avrupa’da ‘kendi silahını üret’ refleksi
Bu gelişme, Avrupalı müttefikler arasında stratejik bir tartışmayı da yeniden alevlendirdi.
ABD’ye olan bağımlılığın risklerini bir kez daha gören Avrupa ülkeleri, kendi yerli savunma sanayilerini güçlendirme yoluna gitmeye hazırlanıyor.
NATO içinde “güvenilirlik krizi” olarak yorumlanan bu durum, ittifakın dayanışma mekanizmalarına da darbe vurdu. Avrupalı bir yetkili, “ABD aynı anda iki cephede savaşacak stoka sahip olmadığını gösterdi. Artık kendi gemimizi kendimiz yüzdürmeliyiz” dedi.
Önümüzdeki günlerde yeni açıklamalar bekleniyor
ABD Savaş Bakanlığı’ndan (Pentagon) konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, önümüzdeki günlerde ABD’li yetkililerin Avrupalı ortaklarıyla yeniden bir araya gelerek teslimat takvimini gözden geçireceği öğrenildi.
Ancak kaynaklar, İran ile çatışmaların sürdüğü sürece ertelemelerin devam edeceğini ve bu durumun Avrupa’nın güvenlik mimarisinde kalıcı değişikliklere yol açabileceğini belirtiyor.
