CGTN Türk Dış Haberler Servisi
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ülkesinin, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu kaçırmasının ardından Caracas yönetimine gelen geçici hükümet ile askerî işbirliğini geliştirmeyi öngören yeni bir anlaşma imzalandığını duyurdu.
Hegseth’in açıklaması, çarşamba günü Venezuela’nın başkenti Caracas’a gerçekleştirdiği sürpriz ziyareti takip etti.
ABD yönetimi bölgedeki işbirliklerini, ‘’narkoterör ile mücadele’’ kisvesi altında Latin Amerika’daki askeri etkisini artırmak için kullanıyor. ABD ile her türlü işbirliği yoluna giden Venezuela’daki Delcy Rodriguez liderliğindeki geçici hükümet ise söz konusu işbirliğini ‘’bağımsızlıktan ödün vermeden yürüteceğini’’ iddia ederek kamuoyunu yatıştırmaya çalışıyor.
Peki, ABD ile Venezuela arasındaki askerî yakınlaşma neden şimdi gerçekleşiyor ve taraflar bu anlaşmadan ne elde etmeyi amaçlıyor?
Askerî anlaşma neleri kapsıyor?
ABD ve Venezuela, ortak askerî eğitim, istihbarat paylaşımı, askerî teçhizat ve sınır güvenliği başta olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğini artırma konusunda ‘’anlaşmaya’’ vardı.
Hegseth, Caracas’ta Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ve Savunma Bakanı Gustavo Gonzalez Lopez ile görüştü. ABD’nin Savaş Bakanı, anlaşmanın iki ülkenin silahlı kuvvetlerinin Venezuela’da faaliyet gösteren silahlı gruplar ve uyuşturucu kaçakçılığı ağlarıyla mücadele etmek için birlikte çalışmasına imkân sağlayacağını iddia etti.
Venezuela yönetimi, anlaşmadan Bolivarcı Ulusal Silahlı Kuvvetlerin (FANB) doğrudan yararlanacağını açıkladı. Ancak anlaşmanın tüm ayrıntıları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. İki ülkenin ortak askerî operasyonları nasıl yürüteceği de belirsizliğini koruyor.
ABD, Venezuela ile askerî ilişkilerini neden güçlendiriyor?
Trump yönetimi, Venezuela ile askerî işbirliğinin artırılmasının uyuşturucu kaçakçılığı ve silahlı gruplarla mücadeleye katkı sağlayacağını, aynı zamanda bölgesel güvenliği güçlendireceğini iddia ediyor. Hegseth, anlaşmanın Venezuela’nın silahlı grupların ve uyuşturucu kaçakçılığı ağlarının faaliyet gösterdiği bölgelerde kontrolü yeniden sağlamasına yardımcı olacağını söyledi.
Ancak, uzmanlara göre ziyaretin zamanlaması ‘’manidar’’.
Al Jazeera’ye konuşan siyaset bilimci Carlos Pina, ziyaretin zamanlamasına dikkat çekiyor. Pina'ya göre gelişmeler, ABD'de Demokratların ara seçimleri kazanmasının ardından Washington'ın Venezuela politikasına yönelik tartışmalarla yakından bağlantılı. Demokratların, ABD güçlerinin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu kaçırarak New York'a götürmesinin ardından 2026 yılında Caracas yönetimiyle yapılan anlaşmalar da dahil olmak üzere Washington'ın Venezuela politikasını daha yakından denetlemeyi hedeflediğini hatırlattı.
ABD, Maduro'nun iktidardan uzaklaştırılmasının ardından fiilen Venezuela'nın petrol endüstrisi üzerinde kontrol sağlamış durumda. Venezuela, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesi. Pina ayrıca Hegseth hakkında başlatılmak istenen azil sürecinin de ziyaretin zamanlamasında etkili olduğunu düşünüyor. ABD Temsilciler Meclisi, 10 Kasım'da Hegseth'in azledilmesine yönelik önergeyi 211'e karşı 204 oyla reddetti. Ancak Demokratların ocak ayında Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesinin ardından azil girişimini yeniden gündeme getirebileceği belirtiliyor.
Cumhuriyetçi Thomas Massie tarafından sunulan azil önergesinde, ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş, uyuşturucu kaçakçılığı şüphesi bulunan teknelere yönelik askerî saldırılar ve Maduro'nun kaçırıldığı 3 Ocak operasyonuyla bağlantılı sekiz ayrı suçlama yer aldı. Massie, Hegseth'in Kongre onayı olmadan Venezuela'ya karşı savaş eylemi niteliğinde bir operasyon emri verdiğini savundu. Operasyonun Maduro'nun uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yakalanmasının ötesine geçtiğini ve Washington'ın Venezuela'nın petrol rezervleri üzerinde kontrol sağlamasını amaçladığını ileri sürdü. Massie, azil önergesinde Hegseth'i egemen bir ülkenin devlet başkanının hukuka aykırı biçimde görevden uzaklaştırılmasını sağlamak, ülkeye asker göndermek ve rejim değişikliğine yol açan askerî operasyonlar yürütmekle suçladı.
Uzmanlara göre Hegseth’in Venezuela ziyareti, Demokratların ocak ayında Kongre'de kontrolü ele geçirmesinden önce Trump yönetiminin Venezuela politikasını savunma girişimlerinden biri. Hegseth'in Venezuela'yı ziyaret ederek Trump'ın dış politikadaki az sayıdaki başarılarından biri olarak görülen bu sürecin ABD'nin ulusal çıkarlarına hizmet ettiğini kamuoyuna göstermeye çalışıyor.
Rodriguez neden işbirliği yapıyor?
Maduro'nun kaçırılmasının ardından geçici hükümetin başına gelen Delcy Rodriguez, ilk zamanlarda ''yoldaşım'' dediği Maduro'nun ismini çok daha fazla anarken, Washington ile işbirlikleri arttıkça, Devlet Başkanının adını zikretmez oldu. Bunun nedeni de kalabildiği kadar iktidar da kalabilmek. Üstelik bunun için ABD'ye verilen tavizler de ciddi boyutlara ulaşıyor. ABD, şu anda Venezuela'nın petrol satışlarından elde ettiği gelirlerin büyük bölümünü kontrol ediyor. Washington ise Rodriguez yönetiminin verdiği tavizler nedeniyle istediği zaman bu Venezuela kaynaklarının Caracas'a aktarılmasını durdurabilir.
Maduro'nun ocak ayında kaçırılmasından bu yana Venezuela'nın petrol satışlarından elde edilen gelirler ABD kontrolündeki hesaplara yatırılıyor. Washington, bu kaynakların Caracas yönetimine aktarılmasını denetliyor. ABD Dışişleri Bakanlığının 12 Kasım'da yayımladığı rapora göre ocak-eylül döneminde Venezuela'nın petrol ve diğer doğal kaynaklarından elde edilen 12 milyar dolardan fazla gelir bu hesaplardan geçti. ABD yönetimi, paranın yaklaşık yüzde 99'unun ticari bankalar aracılığıyla ağırlıklı olarak Venezuela'daki kişi ve şirketlere aktarıldığını iddia etti. Ancak bu verilere ilişkin soru işaretler sürüyor. Aynı zamanda mevcut sistem, Caracas yönetiminin bu kaynaklara erişmek için Washington'ın onayına ihtiyaç duyması anlamına geliyor.
Anlaşma Venezuela ordusunu nasıl etkileyebilir?
Analistlere göre yanıt bekleyen temel sorulardan biri, Washington ile yakınlaşmanın Maduro döneminde görev yapan çok sayıda üst düzey subayın bulunduğu Venezuela silahlı kuvvetlerinde nasıl bir değişime yol açacağı. Söz konusu anlaşmanın detayları henüz kamuoyuyla paylaşılmasa da Beyaz Saray'ın Venezuela güvenlik güçlerinde ''reform'' kisvesi altında bir hizalama politikası izleyebileceği ihtimaller arasında.
Anlaşma Latin Amerika'yı nasıl etkileyebilir?
ABD ile Venezuela arasındaki askerî anlaşmanın, özellikle Venezuela ile uzun bir kara sınırını paylaşan Kolombiya başta olmak üzere bölgedeki diğer ülkeleri de etkilemesi bekleniyor. Kolombiya hükümetiyle onlarca yıldır çatışan Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) dahil olmak üzere çeşitli silahlı gruplar, sınırın her iki tarafında da faaliyet gösteriyor. The New York Times, çarşamba günü yayımladığı haberinde Kolombiya Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella'nın ülkesinde ortak askerî operasyonlar düzenlenmesine yönelik ABD'nin teklifini reddettiğini yazdı.
De la Espriella ise söz konusu haberi yalanlayarak Washington ile askerî işbirliğini güçlendirmek istediklerini, ancak yabancı askerlerin ülkeye konuşlandırılmasının Kongre onayı gerektireceğini söyledi. Trump, Venezuela'yı büyük bir başarı ve ABD'nin Latin Amerika ile ilişkileri açısından örnek bir model olarak görüyor. Ancak ara seçimlerin sonuçları, bölgedeki hükümetlerin Washington'a karşı tutumlarını değiştirebilir. Bu değişikliğin ilk emareleri de Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'nın seçimlerdeki galibiyeti ardından Trump işbirlikçisi bölge hükümetlerinin hızlı bir şekilde tebrik mesajları iletmesi oldu.
Uzmanlara göre daha önce ABD'nin bölgesel güvenlik politikasıyla aynı çizgide hareket edeceği düşünülen hükümetler Trump'ın Latin Amerika yaklaşımını artık yeniden değerlendirebilirler.




