Çin, ABD ve Rusya liderleri, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantıları kapsamında iki gün süren ikili temasların ardından Shenzhen’de ilk kez üçlü zirvede buluştu. South China Morning Post, görüşmenin önemini şu sözlerle değerlendirdi: “Üç büyük gücün liderleri arasında üst düzey diyalog kanallarının kurulabilmesi ve sürdürülebilmesi önem taşıyor.
Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Shenzhen’deki görüşmeyi “olumlu, yapıcı ve verimli” olarak niteledi. Çin lideri, üç ülkenin farklı koşullara sahip olduğunu belirterek karşılıklı saygıyı koruma ve görüş ayrılıklarına rağmen ortak zemin arama çağrısı yaptı. Xi, küresel enerji piyasasının güvenliği ve istikrarını üç ülkenin birlikte çalışabileceği alanlardan biri olarak gösterdi. Trump, buluşmanın tarih yazdığını söylerken Putin, üç ülkenin dünya barışını koruma konusunda ortak sorumluluk taşıdığını belirtti.
Üç ülkeden nükleer riskler için diyalog kararı
Zirvenin ardından yayımlanan ortak bildiride üç lider, “Nükleer savaş kazanılamaz ve asla yürütülmemelidir” görüşünü yineledi. Pekin, Washington ve Moskova, nükleer riskleri azaltmak ve nükleer silahların yayılmasını önlemek için görüşmeler yürütmeyi kararlaştırdı. Trump, üç ülkenin dünyadaki nükleer silah sayısının nasıl azaltılacağını görüşmek için “benzersiz bir konumda” olduğunu söyledi.
Bildiride Birleşmiş Milletler reformu da yer aldı. Güvenlik Konseyi’nin üç daimi üyesi, BM’nin “küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi” ve uluslararası barış ile güvenliği koruma görevini yerine getirebilmesi için reformu ilerletme taahhüdünde bulundu.
Xi’den APEC’e 20 milyon dolarlık finansman
Xi, 21 üye ekonominin katıldığı APEC genel oturumunda, küresel büyümenin yavaşladığı bir dönemde daha serbest ticaret, daha derin ekonomik bütünleşme ve yeni büyüme kaynakları için çağrı yaptı. Çin lideri, kapanış konuşmasında “Ekonomik küreselleşme sekteye uğrayabilir ama Asya-Pasifik işbirliği geriye gitmemeli” dedi. Xi, Çin’in APEC için 20 milyon dolar finansman sağlayacağını da açıkladı.
South China Morning Post, Shenzhen’deki ikili temasların farklı büyüklükteki APEC ekonomilerine görüşlerini yüz yüze aktarma fırsatı sunduğunu yazdı.
Shenzhen’den sonra gözler Miami’de
Shenzhen’de Trump’la bu yıl üçüncü kez yüz yüze görüşen Xi, Çin ile ABD arasında yapıcı ve stratejik açıdan istikrarlı bir ilişki kurmanın daha önce denenmemiş bir girişim olduğunu söyledi. Çin lideri, iki ülkeye ilişkilerde yakalanan olumlu ivmeyi koruma çağrısı yaptı.
South China Morning Post’a göre üç liderin gelecek ay Miami’deki G20 Zirvesi’nde yeniden bir araya gelmesi bekleniyor. Olası buluşma, Shenzhen’de başlayan üçlü diyaloğun devam edip etmeyeceğine dair ilk işareti verecek.




