Editörün notu: APEC Çin Yılı kapsamında CGTN ve Çin Uluslararası Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT), iş dünyası liderlerinin sektörel eğilimlere ilişkin değerlendirmelerini ve Asya-Pasifik’in geleceğine yönelik vizyonlarını paylaştıkları “APEC Vizyonum” (My Vision for APEC) başlıklı bir çalışma sunuyor. Salil Chari, FedEx’in Asya-Pasifik Bölge Başkanıdır. Bu makalede dile getirilen görüşler yazara ait olup CGTN’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.
Bu yılın başlarında Çin’in kuzeydoğusundaki Liaoning eyaletinin Dalian kentinde düzenlenen bir APEC toplantısında, iş dünyası liderleri ve politika yapıcılar küreselleşmenin gerileyip gerilemediğini tartıştı. Oysa gerçekte tanık olduğumuz şey küreselleşmenin sona ermesi değil, tedarik zincirlerinin, ticaretin ve yatırımların daha çeşitli, daha dayanıklı ve dijital açıdan daha bağlantılı hale geldiği bir “yeniden küreselleşme” sürecidir.
Asya-Pasifik, küresel büyümenin temel itici güçlerinden biri olmayı sürdürüyor. Çin ise büyük bir ticaret ülkesi, güçlü bir üretim merkezi ve bölgesel pazarlarla küresel pazarlar arasında köprü kuran önemli bir aktör olarak bu süreçte kritik bir rol oynuyor. Bununla birlikte, Asya ülkeleri arasındaki ticaretin genişlemesi ve Latin Amerika da dahil olmak üzere yükselen pazarlarla ekonomik bağların güçlenmesi, yeni fırsatlar yaratırken tedarik zincirlerinin çeşitlenmesini de sağlıyor.
Önümüzdeki dönemde büyüme giderek üç tür bağlantısallığa bağlı olacak: Malların taşınmasını sağlayan fiziksel ağlar, verileri uygulanabilir bilgilere dönüştüren dijital bağlantısallık ve sınır ötesi ticaretin verimli biçimde yürütülmesini sağlayan ticaret sistemleri. Bunlar artık yalnızca ticareti kolaylaştıran araçlar değil, aynı zamanda rekabet avantajı sağlayan unsurlar haline geliyor.
Gelecekte başarılı olacak ekonomiler ve işletmeler, bağlantılarını en etkili biçimde kurabilenler olacak.
Yeni bir dönem için dayanıklı tedarik zincirleri oluşturmak
Günümüz iş dünyasının belirleyici özelliklerinden biri, verimlilik odaklı tedarik zincirlerinden dayanıklılık odaklı tedarik zincirlerine geçiş yaşanmasıdır.
Asya-Pasifik genelinde işletmeler, büyümelerini sürdürürken riskleri azaltmak amacıyla tedarik stratejilerini yeniden değerlendiriyor, yeni pazarlara açılıyor ve faaliyetlerini çeşitlendiriyor. Bu eğilimi Güneydoğu Asya'da üretim kapasitesinin artmasında, Asya içi ticaretin giderek önem kazanmasında ve Asya-Pasifik'i dünyanın farklı pazarlarına bağlayan yeni ticaret koridorlarının ortaya çıkmasında görüyoruz.
Ancak dayanıklılık, coğrafi çeşitlilikten çok daha fazlasını ifade ediyor.
Tedarik zincirleri ancak malların verimli biçimde taşındığı, bilgi akışının kesintisiz sağlandığı ve sınır ötesi işlemlerin öngörülebilir olduğu koşullarda dayanıklı hale gelebilir. Sevkiyatların geciktiği, süreçlere ilişkin görünürlüğün yetersiz kaldığı veya düzenleyici gerekliliklerin belirsizlik yarattığı durumlarda, çeşitlendirilmiş tedarik zincirlerinin sağlayacağı koruma da sınırlı kalır.
Fiziksel lojistik ağları, tedarikçileri, üreticileri ve müşterileri farklı pazarlarda birbirine bağlayarak ticari ilişkileri somut fırsatlara dönüştüren küresel ticaretin belkemiği olmaya devam ediyor. İster Çin'in üretim merkezlerinden yapılan ihracatı desteklemek, ister Güneydoğu Asya'daki üretim ağlarının işleyişini sağlamak ya da işletmelerin yükselen pazarlara erişimini kolaylaştırmak olsun, verimli lojistik ağları işletmelerin giderek daha fazla birbirine bağlanan bölgesel ve küresel değer zincirlerine katılmasına yardımcı oluyor. Çin'in ikinci, üçüncü ve dördüncü kademe şehirleri ile Meksika gibi pazarlar arasında gelişen ticaret hatları, yeni ticaret koridorlarının büyüme açısından nasıl yeni fırsatlar yarattığını gösteriyor.
Dayanıklılık, yalnızca tedarikçileri çeşitlendirmek veya yeni pazarlara girmekten ibaret değildir. Aynı zamanda karmaşık tedarik zincirleri boyunca malların, bilgilerin ve kaynakların hareketini etkin biçimde koordine edebilme becerisine de bağlıdır.
Geleceğin rekabet avantajı, yalnızca işletmelerin nerede faaliyet gösterdiğinden değil, ağlarını ne kadar etkili biçimde birbirine bağlayıp koordine edebildiklerinden kaynaklanacak. Giderek karmaşıklaşan ticaret ortamında, süreçleri izleyebilme ve elde edilen bilgileri değerlendirebilme kapasitesi, fiziksel erişim kadar önemli hale geliyor.

Dijital zekânın artan önemi
Ticaretin geleceği, fiziksel ağlar ile dijital zekânın bütünleşmesine bağlıdır.
Yapay zekâ, öngörüye dayalı analizler ve gelişmiş veri işleme yetenekleri, tedarik zincirlerini gelişmelere sonradan tepki veren yapılardan, olası gelişmeleri önceden tahmin edebilen sistemlere dönüştürüyor. Günümüzde işletmeler, aksaklıkları ortaya çıkmadan önce öngörme, sevkiyat süreçlerini daha iyi takip etme, stok yönetimine ilişkin kararları optimize etme ve değişen piyasa koşullarına daha hızlı yanıt verme konusunda giderek daha fazla imkâna sahip oluyor.
Bu teknolojilerin değeri, teknolojinin kendisinden değil, verileri uygulanabilir bilgilere dönüştürme kapasitesinden kaynaklanıyor. Tedarik zincirleri giderek daha fazla birbirine bağlandıkça, hem malların hem de bilgilerin sınırlar arasında kesintisiz hareketini sağlayabilmek, başarılı kuruluşların belirleyici özelliklerinden biri haline gelecek.
Ancak sınır ötesi ticaretin yürütülmesi karmaşık olmaya devam ettiği sürece, en gelişmiş taşımacılık ağları ve dijital araçlar bile ticaretin tüm potansiyelini ortaya çıkaramaz.
Ticari bağlantısallık; malların, bilgilerin ve fırsatların sınırlar arasında sorunsuz biçimde hareket etmesini sağlayan verimli gümrük işlemlerine, şeffaf düzenlemelere ve öngörülebilir çerçevelere bağlıdır. Gerekliliklerin tutarsız olduğu veya süreçlerin yeterince şeffaf yürütülmediği durumlarda gecikmeler ve belirsizlikler, iş dünyasının güvenini zedeleyebilir, tedarik zincirlerinin dayanıklılığını zayıflatabilir ve büyümeyi sınırlandırabilir.
Bu nedenle gümrüklerin modernizasyonu ve ticaretin kolaylaştırılması büyük önem taşıyor.
Daha kapsamlı bilgi paylaşımı, dijital belgelerin kullanımı ve işlemlerin sadeleştirilmesi, gerekli güvenlik ve mevzuata uyum standartları korunurken sınırlardaki engellerin azaltılmasına yardımcı olabilir. Bu iyileştirmeler her ölçekteki işletmeye fayda sağlamakla birlikte, özellikle karmaşık süreçlerle başa çıkmak için daha sınırlı kaynaklara sahip olan küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) açısından önem taşıyor.
KOBİ'ler için güvenilir lojistik hizmetleri, dijital araçlar ve şeffaf ticaret süreçleri; uluslararası müşterilere, bölgesel tedarik zincirlerine ve geçmişte ağırlıklı olarak büyük çok uluslu şirketlerin erişebildiği yeni büyüme fırsatlarına ulaşmanın önünü açabilir. Engelleri ne kadar azaltırsak o kadar fazla fırsat yaratırız.
İşte bu noktada APEC'in rolü özellikle önem kazanıyor.
APEC, onlarca yıldır Asya-Pasifik bölgesinde ekonomik iş birliğinin, bölgesel bütünleşmenin ve ticaretin kolaylaştırılmasının geliştirilmesine katkıda bulunuyor. Günümüzde tedarik zincirlerinin giderek daha fazla birbirine bağlandığı ve dijital teknolojilerle desteklendiği bir ortamda, üç kritik alanda ilerlemeyi hızlandırma fırsatı bulunuyor: gümrüklerin modernizasyonu, dijital ticaretin kolaylaştırılması ve kamu ile özel sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi.
APEC, güvenilir, verimli ve kapsayıcı ticaret çerçevelerini destekleyerek ticaretteki engellerin azaltılmasına, şeffaflığın artırılmasına ve her ölçekteki işletmenin uluslararası ticarete daha kapsamlı biçimde katılmasına yardımcı olabilir.
Bu yılki görüşmelerin Shenzhen'de yapılması da son derece anlamlıdır. Kentin geçirdiği dönüşüm, inovasyonun, bağlantısallığın ve dışa açıklığın ekonomik kalkınmayı nasıl ileri taşıyabildiğini ortaya koyuyor. Shenzhen'in başarısı, bölge genelinde geçerli olan daha geniş bir gerçeği gösteriyor: İnsanların, fikirlerin, malların ve yatırımların daha serbest dolaşabildiği ortamlarda fırsatlar da artıyor.
Bağlantıları fırsata dönüştürmek
FedEx olarak bu gelişmeleri değerlendirme konusunda kendimize özgü bir bakış açısına sahibiz. Her gün müşterilerimizin tedarik zincirlerini yeniden yapılandırdıklarına, yeni pazarlara girdiklerine ve dayanıklılıklarını artırmak için teknolojiden yararlandıklarına tanık oluyoruz. İşletmelerin yalnızca taşımacılık hizmeti aramadıklarını görüyoruz. Onlar aynı zamanda güvenilir ağlara, karar almalarını sağlayacak somut bilgilere ve güvenle planlama yapabilecekleri sınır ötesi ticaret süreçlerine ihtiyaç duyuyor.
Fiziksel ve dijital tedarik zincirlerinin kesişim noktasında faaliyet gösterirken edindiğimiz deneyim, basit bir gerçeği pekiştiriyor: Daha güçlü bağlantısallık, daha güçlü ekonomiler yaratır.
Benim APEC vizyonum, Asya-Pasifik'in her zamankinden daha bağlantılı, dijital teknolojilerden daha fazla yararlanan ve daha kapsayıcı bir bölge haline gelmesidir. Her ölçekteki işletmenin küresel ticarete katılabildiği, inovasyonun ve fikirlerin sınırlar arasında daha serbest dolaşabildiği ve ekonomik fırsatların bölge genelinde daha fazla topluluğa ulaşabildiği bir Asya-Pasifik öngörüyorum.
Küreselleşmenin bir sonraki dönemi, tek bir ekonomi, şirket veya kurum tarafından şekillendirilmeyecek. Bu dönem, hükümetlerin, işletmelerin ve toplumların malları, verileri ve fırsatları birbirine bağlamak için ne kadar etkili biçimde birlikte çalıştıklarıyla şekillenecek.
Bu bağlantılar güçlü olduğunda ticaret daha dayanıklı, büyüme daha sürdürülebilir hale gelir ve refah daha fazla insana ulaşabilir. Asya-Pasifik'in birlikte inşa etme fırsatına sahip olduğu gelecek budur. Ve bu, bağlantılar kurmaya değer bir gelecektir.