CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump’ın daveti üzerine 23–25 Eylül tarihlerinde ABD’ye resmî ziyarette bulunacak. İki liderin Washington’daki buluşması, Trump’ın mayıs ayında Pekin’e yaptığı ziyaretin ardından bu yılki ikinci yüz yüze görüşmeleri olacak. Zirve öncesinde yayımlanan medya değerlendirmelerinde ortak beklenti, bütün anlaşmazlıkların çözülmesinden ziyade ilişkilerin daha öngörülebilir bir zemine oturtulması.
China Daily, ziyaret öncesindeki başyazısında liderler arasındaki doğrudan iletişimi ilişkilerin “çapası” olarak tanımladı. Gazeteye göre mayısta gündeme gelen “yapıcı stratejik istikrar” hedefinin kalıcı hale gelmesi, görüşmelerin somut işbirliğiyle desteklenmesine bağlı. Başyazı, bu hedefi “işbirliğinin temel olduğu” ve rekabetin “sıfır toplamlı bir mücadeleye” dönüşmediği bir ilişki olarak tarif etti. Gazete, Çin’in 2026–2030 kalkınma planını da ABD’li şirketler için olası işbirliği alanları içeren bir çerçeve olarak değerlendirdi.
South China Morning Post başyazısına göre ise ticaret, yapay zekâ ve askerî konulardaki görüşmeler, anlaşmazlıkların yönetilmesinde ilerleme sağlayabilir. Yazıda, “Dünya, art arda gelen krizler karşısında onların yalnızca rekabet içinde bir arada yaşamasına değil, işbirliğine ihtiyaç duyuyor” değerlendirmesi yapıldı. Başyazı, iki ülkenin ilişkiyi istikrara kavuşturmasını başlı başına karşılıklı kazanç saydı.
Ticaret ateşkesi masada
Zirvenin yakın vadeli sınavı ticarette yaşanacak. Geçen yıl varılan ve gümrük vergileriyle kritik minerallere ilişkin gerilimi sınırlayan uzlaşı 10 Kasım’da sona erecek. South China Morning Post, bu tarihin iki başkent üzerinde baskı oluşturduğunu yazdı. ABD merkezli Axios da Washington ziyaretini, yaklaşık bir yıldır süren ekonomik yumuşamanın devam edip etmeyeceğinin testi olarak gördü. Haberde görüşüne başvurulan eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Edgard Kagan, iki liderin şu aşamada ticari gerilimin yeniden tırmanmasından çıkar sağlamadığını söyledi.
Ekonomik bağların sürmesine yönelik beklenti finans çevrelerinde de görülüyor. Reuters’a konuşan yatırım şirketi Primavera Capital Group’un kurucusu Fred Hu, ABD ve Çinli şirketlerin siyasi dalgalanmalara rağmen birbirleriyle bağlantılarını ve yatırımlarını koruduğunu belirtti. Fred Hu’ya göre Xi-Trump görüşmesi, iki ülke arasındaki “temel finansal bağlantılara ve daha geniş ekonomik ilişkiye” yeniden güven sağlayabilir.
Yapay zekâda ilk temas arayışı
İşbirliği aranan bir diğer alan yapay zekâ olarak öne çıkıyor. Axios’un haberine göre taraflar, ulusal güvenliği etkileyebilecek yapay zekâ olaylarında birbirlerine bildirim yapılmasını ve resmî bir diyalog kurulmasını görüştü. Bu temas, teknoloji alanındaki rekabeti sona erdirecek bir anlaşma olarak görülmüyor; olası risklerde iletişim kanalı oluşturmayı hedefliyor.
Öte yandan Associated Press’e konuşan eski Çin’in Washington Büyükelçisi Cui Tiankai, iki ülke arasında kimi zaman çok büyük sorunlar yaşandığını, buna rağmen genel istikrarı korumak için çaba gösterileceğini söyledi. Trump’a Çin konusunda danışmanlık yapan Cumhuriyetçi Senatör Steve Daines ise liderlerin görüşmesini ve aralarında diyalog kurulmasını, zirveden çıkacak sonuçlar kadar önemli gördü.
