Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, yerel saatle 24 Eylül sabahı Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Xi Jinping, iki ülke liderlerinin altı aydan kısa bir süre içinde karşılıklı ziyaretlerde bulunmasının Çin-ABD ilişkileri tarihinde bir ilk olduğunu belirtti. Başkan Trump ile çeşitli yollarla sürekli iletişim hâlinde olduklarını ve Çin-ABD ilişkileri gemisine birlikte yön verdiklerini kaydeden Xi, bu yıl mayıs ayında stratejik istikrara dayalı yapıcı bir Çin-ABD ilişkisi kurmaya birlikte karar verdiklerini hatırlattı. Xi, ilişkilerin bu şekilde yeniden tanımlanmasının hem mevcut gerçekliği hem de geleceğe yönelik beklentileri yansıttığını ve iki ülkenin doğru şekilde bir arada yaşaması yolunda önemli bir adım olduğunu vurguladı. Bu vizyonun eyleme dönüştürülmesi gerektiğini belirten Xi, iş birliğinin hâkim olduğu, rekabetin makul sınırlar içinde kaldığı, anlaşmazlıkların kontrol altında tutulduğu ve barış umudunun güçlü olduğu bir ilişki için çaba gösterilmesi çağrısında bulundu. Böylece iki büyük ülkenin doğru şekilde bir arada yaşamasının yolunun açılabileceğini ifade etti. Xi, Çin ve ABD’nin somut iş birliği yoluyla karşılıklı yarar ve ortak kazanç sağlaması, sağlıklı rekabet yoluyla birbirinin başarısına katkıda bulunması, farklılıkları koruyarak ortak zemin arama anlayışıyla anlaşmazlıklarını uygun şekilde yönetmesi ve karşılıklı güveni artırarak barışı inşa etmesi gerektiğini ve bunu pekâlâ başarabileceğini kaydetti. Xi, stratejik istikrara dayalı yapıcı bir Çin-ABD ilişkisinin hem iki ülke halkına hem de dünya halklarına daha fazla fayda sağlaması gerektiğini belirtti.
Xi, iki ülkenin ekonomik ve ticari ekiplerinin yeni bir tur istişare gerçekleştirerek yeni bir ortak düzenleme üzerinde mutabakata vardığını vurguladı. Bunun her iki ülkenin iş dünyası ve halkları, hatta küresel ekonomi için iyi bir haber olduğunu belirtti. İş birliğinin iki yönlü bir yol olduğunu ifade eden Xi, Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkilerinin istikrarı için hem iş birliği listesini genişletmek hem de sorun listesini kısaltmak gerektiğini kaydetti. Eşitlik, karşılıklı saygı ve karşılıklı fayda anlayışına bağlı kalındığı sürece sorunlara çözüm bulunabileceğini söyledi. Xi, iki tarafın aynı yönde hareket ederek karşılıklı yarar ve kazan-kazan anlayışını esas almasını ve Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkilerinin istikrarlı ve olumlu yönde gelişmeye devam etmesini sağlamasını umduğunu ifade etti.
Xi, Çin ve ABD’nin yapay zekâ alanında önde gelen iki ülke olduğuna işaret etti. İki taraf arasında rekabetin yanı sıra iş birliği imkânlarının da bulunduğunu belirten Xi, tarafların birbirlerine karşı savunmacı bir tutum almak yerine kendi güçlü yönlerini ortaya koymaları gerektiğini söyledi. Xi, iki tarafın yapay zekâ diyaloğunu sürdürerek bu teknolojinin riskleri ve faydaları hakkında görüş alışverişinde bulunabileceğini, yanlış ve kötü niyetli kullanımını birlikte önleyebileceğini kaydetti. Yapay zekâ teknolojisinin insan denetiminde kalmasının sağlanması gerektiğini vurgulayan Xi, insan odaklı, olumlu gelişimi ve iyiliği gözeten bir anlayışla yapay zekânın insanlığın ilerlemesine hizmet etmesi gerektiğini ifade etti.
Xi, Çin’in ulusal birliğini ve toprak bütünlüğünü koruma konusundaki tutumunun gayet açık olduğunu vurguladı. ABD tarafının “Taiwan bağımsızlığına” karşı çıkan doğru tutumunu sürdürmesini ve Taiwan meselesini ihtiyatla ele almasını umduğunu belirten Xi, bunun Çin-ABD stratejik iş birliği ile ikili ilişkilerin gelişimi için sağlam bir temel oluşturacağını ifade etti.
Trump, Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in ABD’ye gerçekleştirdiği devlet ziyaretini büyük bir ziyaret olarak nitelendirdi. ABD ve Çin’in iki büyük ülke olduğunu belirten Trump, Cumhurbaşkanı Xi ile iyi dost olduklarını ve derinlemesine, yakın bir iletişim sürdürdüklerini söyledi. Trump, kendi liderlikleri altında ABD-Çin ilişkilerinin mutlaka iyi bir şekilde gelişeceğini ifade etti. İki ülkenin ekonomik ve ticari ekiplerinin yeni tur istişarelerde yeni sonuçlar elde ettiğini kaydeden Trump, tarafların diyaloğu sürdürmesi ve daha iyi anlaşmalara varması gerektiğini belirtti. Yapay zekânın insanlığın geleceğini ilgilendirdiğini vurgulayan Trump, ABD ve Çin’in bu konuda diyaloğu sürdürmesi ve iş birliğini güçlendirmesi gerektiğini söyledi.
İki lider ayrıca Orta Doğu’daki durum, Ukrayna krizi ve Kore Yarımadası dâhil olmak üzere önemli uluslararası ve bölgesel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulundu.
İki lider, 2026 Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) Liderler Gayriresmî Toplantısı ile G20 Liderler Zirvesi’nin başarıyla düzenlenmesi için birbirlerine destek vereceklerini teyit etti.
Görüşmeye Cai Qi, Wang Yi, He Lifeng ve diğer yetkililer de katıldı.
