Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 31 Temmuz 2026’da yayımladığı Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi ile dünyayı bekleyen yeni aşırı hava olaylarına ilişkin çarpıcı uyarılarda bulundu.
Rapora göre, halihazırda devam eden El Niño’nun önümüzdeki aylarda daha da şiddetlenerek Ağustos-Ekim döneminde “güçlü” seviyeye ulaşması bekleniyor.
WMO’nun çok modelli tahminlerine göre, El Niño’nun izlendiği kritik bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklık anomalileri mevsimsel ortalamanın 2,9°C üzerine çıkabilir. Bu, oldukça güçlü bir El Niño sinyaline işaret ediyor. Buna ek olarak, Hint Okyanusu Dipolü’nün (IOD) pozitif faza geçmesi ve tropikal Atlas Okyanusu sıcaklıklarının ortalamanın üzerinde seyretmesi öngörülüyor. Bu üç okyanus faktörünün bir araya gelmesi, başta Hint Okyanusu havzası olmak üzere geniş bölgelerde kuraklık, sel ve orman yangını risklerini daha da artıracak.
Dünya zaten yanıyor: Mevcut durum ve yaşananlar
WMO’nun uyarısı, dünyanın El Niño’nun ilk etkilerini çoktan hissettiği bir dönemde geldi. Avrupa’da rekor sıcaklıklar yaşanırken, orman yangınları kıtayı kasıp kavuruyor. Fransa, Danimarka, Almanya ve Polonya’da tüm zamanların en yüksek sıcaklıkları ölçüldü. ABD’de Salt Lake City’de 42,8°C, Kuzey Carolina’da ise 41°C’ye varan sıcaklıklar kaydedildi.
Orman yangınları ise felaket boyutuna ulaştı. Temmuz sonu itibarıyla Avrupa Birliği genelinde 435.000 hektardan fazla alan kül oldu. Fransa’da 1949’dan bu yana en büyük yangın olan 42.000 hektarlık alan Bordeaux yakınlarında hâlâ kontrol altına alınamazken, güneydoğuda 5.600 hektar daha yandı. İspanya ve Yunanistan’da da binlerce hektar alan alevlere teslim oldu. ABD’de Colorado, Idaho, Montana ve Nevada’da büyük yangınlar çıkarken, Hindistan’da El Niño muson yağışlarını baskılayarak uzun dönem ortalamasının %92’si seviyesinde, normalin altında bir yağış sezonuna neden oldu.
BM ve WMO’dan sert uyarılar
BM yetkilileri, El Niño’nun güçlenmesinin yaratacağı tehlikelere karşı açık ve kesin bir dille uyardı.
BM Genel Sekreteri António Guterres, El Niño’yu “gezegeni zaten ateşe vermiş olan bir yangına körükle gitmek” olarak nitelendirerek, “Bu sadece bir ısınma provası. El Niño güçleniyor ve önümüzdeki dönemde daha ölümcül tehlikeler bizi bekliyor” ifadelerini kullandı. Guterres ayrıca, fosil yakıt kullanımının bu krizi daha da kötüleştirdiğini belirterek acil küresel eylem çağrısında bulundu.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo ise, “El Niño dünyada en yakından izlenen iklim olaylarından biri. Ancak tehlikeleri önleyen tahminler değil, insanların aldığı önlemlerdir” diyerek hükümetleri ve toplulukları risklere karşı hazırlıklı olmaya davet etti. Saulo, özellikle gelişmekte olan ülkelerin aşırı hava olaylarından orantısız şekilde etkileneceğine dikkat çekti.
Ciddi sağlık riskleri oluşturuyor
WMO’nun uyarısının ardından Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de devreye girerek, orman yangını dumanının yangının olduğu bölgelerle sınırlı kalmayıp rüzgarlarla ülkeler ve kıtalar arası taşınabileceği konusunda uyardı. WHO, yangın dumanının içerdiği ince partiküllerin akciğerlere ve dolaşım sistemine nüfuz ederek astım, kalp-damar ve solunum yolu hastalıkları olanlar başta olmak üzere, çocuklar, yaşlılar ve hamileler için ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu belirtti. Örgüt, özellikle risk gruplarının hava kalitesi uyarılarını dikkate alması ve mümkün olduğunca dışarı çıkmaktan kaçınması çağrısında bulundu.
