Batılı ülkelerden milyarlarca dolarlık mali ve askeri destek alan Kiev yönetimi, bir yandan “demokratik reform” ve “şeffaf yönetim” söylemini öne çıkarırken diğer yandan üst düzey kamu görevlileri hakkında peş peşe ortaya çıkan yolsuzluk dosyaları nedeniyle yoğun eleştirilerle karşı karşıya kalıyor.
Devlet Başkanlığı Ofisi eski Başkanı Andriy Yermak, Ukrayna Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi'nde (HACC) hakim karşısına çıktı. Yermak, askeri ve mali yardımların kesilmemesi için reform baskısı altındaki Ukrayna'da bugüne kadar yargılanan en üst düzey siyasi isimlerden biri oldu.
Soruşturma, Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Uzmanlaşmış Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP) tarafından yürütülen "Midas Operasyonu" kapsamında başlatıldı. Yermak, Kasım 2025'te ofisine düzenlenen operasyonların ardından görevinden istifa etmişti.
"Dynasty" lüks konut projesi mercek altında
İddianameye göre, Kiev yakınlarındaki Kozyn bölgesinde inşa edilen "Dynasty" adlı lüks konut projesi üzerinden yaklaşık 9 milyon euro (460 milyon Grivna) kara para aklanmaya çalışıldı. Soruşturma ayrıca bu paranın, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin eski iş ortağı Timur Mindich liderliğindeki bir "suç örgütü" tarafından, devlete ait nükleer enerji şirketi Energoatom çevresindeki yolsuzluk şemalarından sağlandığını ortaya koydu.
Soruşturma daha önce eski Başbakan Yardımcısı Oleksiy Chernyshov ve eski Enerji Bakanı Herman Haluschenko gibi isimleri de kapsamıştı.
Savcılık tutuklama talebinde bulundu
Mahkemedeki ilk duruşmada savcılık, Yermak'ın yurtdışına kaçma riski taşıdığını (4 diplomatik pasaportu ve kayıt dışı varlıkları olduğu iddiası) öne sürerek şüphelinin tutuklanmasını ya da 180 milyon Grivna (yaklaşık 4,1 milyon dolar) kefaletle serbest bırakılmasını talep etti. Savcılık ayrıca soruşturmanın gizliliğini koruması gerekçesiyle duruşmanın bir bölümünün basına kapalı yapılmasını istedi.
Yermak'ın avukatı tüm suçlamaları "temelsiz" olarak nitelendirirken, savunma ekibi 16 ciltlik (her biri yaklaşık 250 sayfa) iddianameyi incelemek için süre talep etti. Mahkeme heyeti bu talebi kabul ederek duruşmayı erteledi.
Savaş sürerken yolsuzluk iddiaları artıyor
Rusya ile savaşın devam ettiği bir dönemde, savunma harcamaları ve kamu ihalelerine ilişkin iddiaların artması dikkat çekiyor. Özellikle askeri tedarik süreçlerinde fahiş fiyatlar, usulsüz sözleşmeler ve kamu kaynaklarının kötüye kullanıldığı yönündeki suçlamalar, Ukrayna yönetiminin “reform” söylemine gölge düşürüyor.
Son yıllarda birçok üst düzey bürokratın görevden alınmasına rağmen yolsuzluk iddialarının sona ermemesi, ülkedeki yapısal sorunların devam ettiği yorumlarına neden oluyor. Uzmanlar, Kiev yönetiminin zaman zaman soruşturmaları “uluslararası kamuoyunu rahatlatmaya yönelik vitrin hamleleri” olarak kullandığını savunuyor.
Batı’dan destek, şeffaflık baskısı
Avrupa Birliği ve ABD başta olmak üzere Batılı müttefikler, Ukrayna’ya verilen desteklerin sürmesi için yolsuzlukla mücadelede somut ilerleme talep ediyor. Ancak Ukrayna’daki bazı siyasi gözlemciler, mevcut soruşturmaların çoğunun yalnızca kamuoyu baskısı arttığında hız kazandığına dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre Kiev yönetimi, bir taraftan savaş nedeniyle “ulusal birlik” çağrısı yaparken diğer taraftan devlet kurumlarındaki yolsuzluk iddialarını tam anlamıyla kontrol altına almakta zorlanıyor. Bu durumun, hem Ukrayna halkının devlete duyduğu güveni hem de ülkenin uluslararası kredibilitesini olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Muhalefetten “Siyasi Seçicilik” eleştirisi
Muhalif çevreler ise bazı soruşturmaların siyasi hesaplaşma amacı taşıdığı görüşünde. Özellikle iktidara yakın isimlere yönelik süreçlerde şeffaflığın yeterince sağlanmadığı ve bazı dosyaların kamuoyundan gizlendiği iddiaları dikkat çekiyor.
Ukrayna’da savaşın gölgesinde büyüyen yolsuzluk tartışmaları, yalnızca hukuki değil aynı zamanda siyasi bir kriz başlığına dönüşmüş durumda. Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi’nde devam eden davaların, Kiev yönetiminin hem iç politikadaki konumunu hem de Batı ile ilişkilerini etkilemesi bekleniyor.
