Axios haber sitesinin ismini vermek istemeyen dört yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Trump yönetimi Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin serbest ve güvenli şekilde geçebilmesi için diplomatik temaslarda bulundu.
ABD'li bir yetkiliye göre, Trump ve üst düzey yetkililer, "çok uluslu koalisyon" oluşturmak için hafta sonu telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.
Üst düzey yetkili, Trump'ın bu hafta bazı ülkelerden resmi destek açıklamaları beklediğini ve böylece "Hürmüz Koalisyonu" olarak isimlendirdiği oluşumu hayata geçirmeyi hedeflediğini kaydetti.
Koalisyona dahil olacak ülkelerden savaş gemileri, insansız hava araçları (İHA) ve askeri operasyona katkı sağlayacak ekipmanların talep edileceği aktarıldı.
ABD'li yetkililer, Basra Körfezi'ndeki durumun devam etmesi durumunda, Trump'ın İran'ın petrol terminallerinden Hark Adası'nı ele geçirme seçeneğini değerlendirdiğini belirtti. Bunun için ABD'nin bölgeye karadan askeri müdahale etmesi gerektiği vurgulanıyor.
Ayrıca bu durum karşısında İran'ın Körfez ülkelerine ve özellikle Suudi Arabistan'daki petrol tesisleri ile boru hatlarına misilleme saldırıları düzenlemesinden endişe ediliyor.
İran Hürmüz'ü kapattı
İran, ABD ile İsrail'in ülkeye saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı'nı saldırılarla bağlantılı ülkelere ait gemilerin geçişine kapatmıştı.
Trump, birçok ülkenin, Hürmüz Boğazı'nın açık ve güvenli kalmasını sağlamak amacıyla bölgeye savaş gemilerini göndereceğini ileri sürmüştü.
Başkan Trump, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin "buradan petrol tedarik eden ülkeler tarafından" sağlanması gerektiğini belirtmişti.
Türkiye'ye de aynı model uygulandı
Emperyalist ülkeler 1923 yılında Kurtuluş Savaşı'ndan çıkan genç Türkiye Cumhuriyeti'ne de benzer bir model uygulamış kurulan Uluslararası Boğazlar Komisyonu Milletler Cemiyeti adına görev yaparak, Boğazların silahsızlandırılması ve boğazlar bölgesinin (Marmara adaları dahil) yönetimini kontrol etmişti. 1924'ün sonlarında faaliyete geçen bu yapı 1936'ya kadar aktif kalmıştı.
Montrö ile kaldırıldı
Türkiye'nin uluslararası girişimleri sonucu 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyon feshedilmiş, yetki tamamen Türkiye'ye geçmiştir.
