Dünyanın en büyük muz şirketlerinden Chiquita Brands International CEO'su Carlos López Flores, aşırı hava olayları ve jeopolitik gelişmelerin tropikal meyve üretimini daha pahalı hale getirdiğini söyledi.
Bloomberg’e konuşan López Flores, sektörün 2027’de daha az miktarda ve muhtemelen daha yüksek fiyatlarla muz satacağını öngördü. Gelecek yılın sektör açısından son on yılların en zor dönemlerinden biri olabileceğini belirtti.
López Flores, “Sektör için 2026’nın sonunun ve gelecek yılın başlangıcının çok zorlu geçmesini bekliyoruz” dedi.
Maliyet baskısına El Nino eklendi
López Flores’e göre Orta Doğu’daki çatışma, yakıt, gübre ve ambalaj maliyetlerini şimdiden artırdı. Şirketler, bu artışları müşterilerine yansıtmakta zorlanıyor.
Güçlenen El Nino ise dünyanın başlıca muz ihracat bölgesi Latin Amerika için yeni bir tehdit oluşturuyor.
El Nino, Ekvador ve Peru’da şiddetli yağışlara yol açarken Amazon Havzası ve Brezilya’nın kuzeydoğusunda ağır kuraklığı tetikliyor. Dünyanın en büyük muz tedarikçisi Ekvador’da aşırı yağışlar, bitki hastalıklarını artırabiliyor, ürünlere ve yollara zarar verebiliyor.
Kuraklık da Panama Kanalı’ndaki su seviyelerini düşürerek bölgedeki üretici ülkelerin önemli bir sevkiyat güzergâhını olumsuz etkileyebiliyor.
Perakendecilerle görüşmeler başladı
Chiquita, gelecek yılın tedarik anlaşmaları ve fiyatları için perakendecilerle ön görüşmelere başladı.
López Flores, görüşmelerin şu aşamada fiyat artışından çok tedarik güvencesine odaklandığını söyledi. Bununla birlikte, muzun tedarik zincirinde biriken ek maliyetler de alıcılarla ele alınıyor.
Sektörde satışların büyük bölümü, gelecekteki üretim için önceden belirlenen sabit fiyatlı uzun vadeli anlaşmalarla yapılıyor. Bu yapı, üreticilerin beklenmedik maliyet artışlarını fiyatlara yansıtmasını zorlaştırıyor.
OECD verilerine göre muz, 2025’te 12,8 milyar dolarlık ihracat geliri sağladı. Ancak yıl boyunca tedarik sağlama ve ürünü olgunlaşmadan pazarlara ulaştırma zorunluluğu, şirketlerin uzun süredir düşük kâr marjlarıyla çalışmasına neden oluyor.
ABD’de resmi verilere göre geçen ay muzun ortalama satış fiyatı yaklaşık 454 gram için 66 sent oldu. Söz konusu fiyat, portakal ve greyfurt fiyatlarının yarısından daha düşük kalırken, muz fiyatları son 10 yılda sadece yüzde 14 arttı.
