Almanya Federal Meclisi (Bundestag), istihbarat teşkilatlarının yetkilerini genişleten kapsamlı reform paketini kabul etti.
309 kabul, 190 ret ve 71 çekimser oyla geçen düzenleme, ülkenin savaş sonrası dönemdeki en geniş istihbarat yetkisi genişlemesi olarak kayıtlara geçti.
Reform, Federal İstihbarat Teşkilatı (BND) ile Federal Anayasayı Koruma Dairesi'ne (BfV) yalnızca bilgi toplama değil, aktif müdahale ve polis benzeri operasyon yetkileri de tanıyor.
BND'ye "Aktif Savunma" yetkisi
Yeni düzenlemeyle BND, yurtdışında yürüttüğü operasyonlarda ilk kez bilgi toplamanın ötesine geçebilecek.
Teşkilat, belirli koşullar altında yabancı sunuculara karşı siber karşı saldırı düzenleyebilecek, sabotaj gerçekleştirebilecek ve tedarik zincirlerine müdahale ederek silah sistemlerini işlevsiz hale getirebilecek. Ayrıca iletişim içeriğinin altı ay, trafik verilerinin ise on iki aya kadar saklanması öngörülüyor.
BfV'ye polis benzeri müdahale yetkisi
Yurtiçi istihbarattan sorumlu BfV ise artık belirli tehdit durumlarında gizlice konutlara girebilecek, veri akışlarını yönlendirebilecek veya engelleyebilecek.
Düzenleme kapsamında yapay zeka destekli veri analizi ve internet üzerinde biyometrik yüz karşılaştırması da yasal çerçeveye kavuşuyor. Ayrıca 16-17 yaşındaki reşit olmayanların sıkı sınırlamalarla gizli muhbir olarak kullanılmasına imkân tanınıyor.
Denetim mekanizması ve eleştiriler
Reformun en çok tartışılan unsurlarından biri, yeni kurulan Bağımsız Denetim Konseyi.
Ağırlıklı olarak eski yargıçlardan oluşan konsey, bazı yüksek müdahale yoğunluklu tedbirlerin yasallığını önceden inceleyecek. İçişleri Bakanı Dobrindt, bunun "Almanya tarihindeki en güçlü denetim" olduğunu savunuyor.
Ancak muhalefet ve sivil toplum kuruluşları aynı görüşte değil.
Sol Parti milletvekili Clara Bünger, düzenlemeyi "canavarca" olarak nitelendirerek istihbarat teşkilatlarının polis yetkileri kazanmasının, Nazi döneminden kalma polis-istihbarat ayrılığı ilkesini ihlal ettiğini söyledi.
Yeşiller Partisi ise çekimser oy kullanarak gazeteci ve doktor gibi meslek gruplarının korunmasının yetersiz olduğunu ve reşit olmayanların muhbir olarak kullanılmasına karşı olduklarını belirtti.
AfD ise düzenlemeyi "Alman hukuk devletine saldırı" olarak değerlendirerek karşı oy verdi.
Hükümetin gerekçesi ve arka plan
Hükümet, reformun acil olduğunu savunuyor.
BND Başkanı, Almanya'ya karşı yürütülen "gölge savaş" iddialarına atıfta bulunurken, Leipzig/Halle Havalimanı'ndaki patlayıcı yüklü insansız hava aracı tehdidi gibi somut olaylar da gerekçe olarak gösteriliyor.
Yetkililer, Alman teşkilatlarının geçmişte bazı terör planlarını engelleyemediğini, çünkü gerekli yetkilere sahip olmadıklarını ve müttefiklerin istihbarat paylaşımına bağımlı kaldıklarını belirtiyor.
Ayrıca Federal Anayasa Mahkemesi'nin BND'nin yurtdışı iletişim gözetleme kurallarının yıl sonuna kadar düzeltilmesini talep ettiği hatırlatılıyor.
Yargı yolu bekleniyor
Yasanın Federal Anayasa Mahkemesi'ne taşınacağı ve yargı denetimiyle karşılaşacağı öngörülüyor.
Reformun yürürlüğe girmesiyle birlikte Almanya'da istihbarat faaliyetlerinin hukuki sınırlarına ilişkin tartışmanın mahkemelerde devam etmesi bekleniyor.
