CGTN Türk Dış Haberler Servisi
ABD ara seçimlerinde Kuzey Carolina’dan Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Valerie Foushee, 2022’deki ön seçimde rakibi Nida Allam’ı 10 puan farkla geride bıraktı. Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi’ne (AIPAC) bağlı United Democracy Project, o yarışta Foushee lehine 2,1 milyon dolar harcadı. Dört yıl sonra aynı iki isim yeniden karşı karşıya geldi. Bu kez Foushee, İsrail’e bazı silah satışlarını durdurmayı öngören tasarının ortak sunucuları arasına girmiş ve AIPAC’tan kampanya bağışı kabul etmeyeceğini açıklamıştı. Ön seçimi bir puandan az farkla kazandı.
Foushee’nin iki seçimi arasındaki fark, Washington’da İsrail’e desteğin nasıl bir iç siyaset meselesine dönüştüğünü gösterdi. Politico’dan Kathy Gilsinan’ın haberine göre AIPAC, 1950’lerden itibaren Kongre’de Demokratlar ve Cumhuriyetçilerle ayrı ayrı ilişkiler kurarak İsrail’e askeri yardım için destek topladı. Örgüt, seçim kampanyalarına doğrudan para harcamaktan ve adaylar lehine resmî açıklama yapmaktan onlarca yıl kaçındı. Eski bir AIPAC yöneticisinin Politico’ya anlattığına göre örgüt içinde, ABD-İsrail ilişkilerinin partiler arası çekişmeye dönüşmesi İsrail açısından varoluşsal bir tehdit sayılıyordu.
Kongre koridorlarından ön seçimlere
Uzlaşıdaki çatlaklar 2015’te, Barack Obama yönetiminin İran’la vardığı nükleer anlaşma sırasında belirginleşti. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu anlaşmaya karşı çıkarken onlarca Demokrat, Netanyahu’nun Kongre’deki konuşmasını boykot etti. 2018’de Kongre’ye giren ilerici Demokratlar da Washington’un İsrail politikasını daha açık biçimde sorgulamaya başladı.
AIPAC, 2021’in sonunda bir siyasi eylem komitesi ile daha sonra United Democracy Project adını alan bir süper PAC kurdu. Aday kampanyalarından bağımsız harcama yapan United Democracy Project, 2022’de dokuz çekişmeli Demokrat ön seçimine 26 milyon dolar ayırdı. Desteklediği adaylar bu yarışların yedisini kazandı. 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından İsrail’in Gazze’de başlattığı harekâta karşı çıkan Demokratlar, sonraki seçim döneminde grubun başlıca hedefleri arasına girdi. United Democracy Project’in harcamaları o dönemde 37,9 milyon dolara çıktı.
Gazze katliamlar arttıkça AIPAC’ın desteği bazı Demokrat adaylar için seçim yüküne dönüştü. Mart 2024’te AIPAC bağlantılı bir kuruluşun düzenlediği İsrail ziyaretinde Netanyahu’yla fotoğraf çektiren Foushee, seçim bölgesinde tepki gördü. Ertesi yıl Carrboro’da düzenlenen bir halk toplantısında bir seçmen, Foushee’ye AIPAC desteğini kabul etmekten ve Netanyahu’yla görüşmekten pişman olup olmadığını sordu. Foushee, “AIPAC’tan para aldığımı hepiniz biliyorsunuz” dedi ve seçmenlerden o tarihten bu yana aldığı bağışlara ve Gazze konusundaki oylarına bakmalarını istedi. Toplantının yerel basına yansımasının ertesi günü silah satışlarını sınırlamayı amaçlayan tasarıya imza verdi.
Mamdani’nin bağışçıları Kongre yarışına girdi
Zohran Mamdani’nin 2025’te New York belediye başkanlığını kazanmasının ertesi günü, kampanyasını destekleyen yedi bağışçı Kongre ön seçimlerine girmek üzere bir araya geldi. İlk toplantıda 4,5 milyon dolar bağış taahhüdü alan ağ, American Priorities adını benimsedi. Örgüt, İsrail’e askeri yardımın sona ermesini ve bu paranın ABD içinde harcanmasını savundu. Ara seçimlerde yaklaşık 8 milyon dolar harcadı. Kampanya finansmanı kayıtlarına göre United Democracy Project’in harcamaları ise ekim ortasına kadar 50 milyon doları aştı.
American Priorities ilk hamlesini Kuzey Carolina’da yaptı. Nida Allam lehine 1 milyon doları aşkın harcama yaptı ve Allam ön seçimi yaklaşık bin oy farkla kaybetti. Grup, sonraki aylarda kaynaklarını seçili yarışlara yöneltti. Michigan’da Demokratların Senato adaylığı için yarışan Abdul El-Sayed’e 678 bin dolarlık destek sağladı. El-Sayed, ön seçimde AIPAC’ın desteklediği Haley Stevens’ı az farkla yendi ve kasımda Senato koltuğunu kazandı.
AIPAC, sandık kurulmadan haftalar önce adaylara resmî destek açıklamayı bırakacağını duyurdu. Örgüt, United Democracy Project üzerinden seçim harcamalarını sürdürme ve bağışçılarını tercih ettikleri adaylara doğrudan katkı yapmaya teşvik etme kararı aldı. Politico’ya göre AIPAC’ın desteklediği 30’dan fazla aday bu seçim döneminde kaybetti. AIPAC, üyelerine gönderdiği mektupta bu seçim döneminde İsrail yanlısı 290 adayın kazanmasına yardımcı olduğunu bildirdi.
Ocakta göreve başlayacak Kongre’de American Priorities’in desteklediği 11 Temsilciler Meclisi üyesi ve iki senatör yer alacak. Ağ, ilk seçiminde karşısına çıktığı Foushee’yi de artık müttefiki sayıyor. Gazze’nin yeniden inşası, Batı Şeria’daki yerleşimler ve İsrail’e silah satışları yeni Kongre’nin önüne geldiğinde, Demokratların seçim kampanyalarında dile getirdiği itirazların oylamalara nasıl yansıyacağı görülecek.
