Avrupa'nın birçok ülkesinde hayat pahalılığına, sosyal hakların gerilemesine ve silahlanma politikalarına karşı protestolar sürerken, kıtanın ekonomik ve siyasal geleceğine ilişkin dikkat çekici değerlendirmeler Çin'in başkenti Pekin'den geldi.
İsviçre Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Ticino Kantonu Parlamentosu Üyesi Massimiliano Ay, 3-4 Kasım tarihlerinde Pekin'de gerçekleştirilen 16. Dünya Sosyalizm Forumu'na katılarak dünya sosyalist hareketinin karşı karşıya bulunduğu sorunları değerlendirdi.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi'nin düzenlediği forum, 40 ülkeden 80'i aşkın yabancı temsilcinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 300 katılımcıyı bir araya getirdi.
Ana teması "Xi Jinping'in Parti İnşası Üzerine Düşünceleri ve Marksist Parti İnşası" olan toplantıda, Çin Komünist Partisi'nin 105 yıllık deneyimi, dünya sosyalist hareketinin geleceği ve Marksist partilerin karşı karşıya bulunduğu siyasal ve örgütsel sorunlar ele alındı.
Avrupa'nın savaş sonrası sosyal düzeni sarsılıyor
Son haftalarda 30'dan fazla Avrupa ülkesine yayılan protestolar, kıtada ekonomik baskıların, kamu harcamalarına ilişkin tartışmaların ve askeri politikaların yarattığı toplumsal hoşnutsuzluğu ortaya koyuyor.
Fransa'da eylül ayının sonlarında eğitim sistemine yeterli kaynak ayrılmamasına karşı başlayan öğrenci protestoları, ücret artışı ve kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi talepleriyle genişledi.
İspanya'da 11 Kasım'da gerçekleştirilen ülke çapındaki genel grevde konut krizi ve çalışanların azalan alım gücü öne çıktı.
Almanya'da gençler, zorunlu askerlik uygulamasının yeniden gündeme getirilmesine karşı sokağa çıkarken, İtalya'da artan akaryakıt ve üretim maliyetleri çiftçileri ve işçileri harekete geçirdi.
Ülkeler arasında protestoların gerekçeleri farklılaşsa da gösterilerde ücretler, barınma, kamu hizmetleri ve ekonomik güvenlik gibi ortak talepler belirginleşiyor.
CGTN'e özel değerlendirmelerde bulunan Ay'a göre bu gelişmeler, birbirinden bağımsız ve geçici ekonomik sorunlardan ibaret değil. Protestolar, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da şekillenen sosyal ve ekonomik düzenin daha derin bir krizini yansıtıyor.
Avrupa'nın refah devleti modeli, savaş sonrası dönemde emek hareketinin kazanımları, sosyal güvenlik sistemleri ve kamusal hizmetlerin genişletilmesiyle gelişmişti. Ancak özellikle 1980'lerden itibaren uygulanan neoliberal politikalar, özelleştirmeler ve kamu harcamalarının sınırlandırılması bu modelin birçok temel unsurunu dönüştürdü.
Bugün Avrupa'da büyüyen toplumsal tepki, neoliberal ekonomik tercihler ile çalışan kesimlerin yaşam koşulları arasındaki gerilimi yeniden siyasal gündemin merkezine taşıyor.
NATO ülkelerinin askeri harcamaları artırma hedefleri de bu tartışmanın önemli bir boyutunu oluşturuyor. Avrupa hükümetleri güvenlik gerekçeleriyle silahlanmaya daha fazla kaynak ayırmayı savunurken, emekçiler ve gençler eğitim, barınma ve sosyal hizmetler için daha güçlü kamusal destek talep ediyor.
Ay: Neoliberal küreselleşme emekçilerin haklarını aşındırdı
Massimiliano Ay, Avrupa'daki toplumsal hoşnutsuzluğun ekonomik ve siyasal arka planına ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.
Ay'a göre küreselleşme sürecinin büyük ölçüde neoliberal mantıkla yönetilmesi, ortaya çıkan ekonomik kazanımların toplumlar arasında ve toplumların kendi içindeki dağılımını eşitsiz hale getirdi.
Bu süreçte bazı ülkelerde işçi haklarının aşındığını, ulusal egemenliğin ve bağımsız kalkınma olanaklarının baskı altına girdiğini belirten Ay, geleneksel siyasal seçkinlere karşı büyüyen güvensizliğin maddi temellerine dikkat çekti.
İsviçreli komünist lider, siyasi partilerin toplumsal güveni yeniden kazanabilmesi için soyut söylemlerden uzaklaşarak çalışanların somut sorunlarına yönelmesi gerektiğini savundu.
Ay'ın sıraladığı öncelikler arasında halkın satın alma gücü, kamu hizmetleri ve ekonomik güvenlik bulunuyor.
Bu yaklaşım, Avrupa'nın birçok ülkesinde büyüyen protestoların neden ortak bir toplumsal hoşnutsuzluk zemininde buluştuğunu da açıklıyor.
Çin Komünist Partisi'nin deneyimi: Halkla bağ ve öz eleştiri
Pekin'deki forumda Marksist partilerin güncel sorunlarını da değerlendiren Ay, komünist partilerin karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin, ülkelerin siyasal koşullarına ve partilerin iktidarla ilişkilerine göre farklılaştığını belirtti.
Ay'a göre iktidardaki bir komünist parti zamanla bürokratikleşerek halktan uzaklaşma riski taşıyor. Koalisyon hükümetlerinde yer alan komünist partiler, iktidarda kalabilmek için temel ilkelerinden aşırı taviz vererek fırsatçılığa yönelebiliyor. Muhalefetteki partiler ise sekterleşme ve gerçek toplumsal mücadelelerden kopma tehlikesiyle karşılaşabiliyor.
İsviçreli komünist lider, bu sorunların aşılmasında diyalektik materyalizmin ve somut koşulların doğru analiz edilmesinin önemini vurguladı.
Çin Komünist Partisi'nin deneyimini bu açıdan değerlendiren Ay, partinin kendi hatalarını kabul etme, özeleştiri yapma ve yeni yollar geliştirme kapasitesinin dünya komünist hareketi açısından önemli dersler içerdiğini savundu.
Ay'ın özellikle dikkat çektiği noktalardan biri, Çin Komünist Partisi'nin kitle çizgisi oldu.
Halkın sorunlarının doğrudan araştırılmasına, bu bilgilerden hareketle politikalar oluşturulmasına ve alınan kararların yeniden halkın pratiğinde sınanmasına dayanan bu yaklaşımın, Marksist partiler açısından temel bir örgütlenme ilkesi olduğunu belirtti.
Çin, Küresel Güney'e alternatif bir kalkınma alanı açıyor
Ay, Çin'in yalnızca kendi ulusal kalkınma süreciyle değil, uluslararası sistemde oynadığı rolle de dünya sosyalist hareketi açısından önem taşıdığını savundu.
İsviçreli komünist lidere göre Çin'in istikrarı ve ekonomik kapasitesi, sömürgecilik ve emperyalizmin tarihsel etkileri altında bulunan Küresel Güney ülkelerine daha bağımsız kalkınma olanakları sunuyor.
Ay, bu ülkelerin yalnızca ekonomik değil, siyasal bağımsızlıklarını da güçlendirebilmeleri açısından Çin'in önemli bir rol oynadığını belirtti.
Çin'in çok kutuplu dünya düzeni ve uluslararası ilişkilerin demokratikleştirilmesine yönelik girişimlerini değerlendiren Ay, Küresel Güvenlik İnisiyatifi ile Küresel Medeniyet İnisiyatifi'nin çok taraflılığı güçlendirmeyi hedeflediğini savundu.
Küresel Kalkınma İnisiyatifi ve Küresel Yönetişim İnisiyatifi'nin ise gelişmekte olan ülkelerin kendi kalkınma yollarını belirleme kapasitesini artırabileceğini ifade etti.
Ay'a göre bu girişimler, gelişmekte olan ülkelerin Batılı çok uluslu şirketlerin oluşturduğu yeni sömürgeci bağımlılık ilişkilerinden uzaklaşabilmesi açısından önem taşıyor.
Çin devriminin doğduğu topraklarda: Jinggangshan ziyareti
Pekin'deki forumun ardından uluslararası komünist hareketin temsilcileri, Çin devrim tarihinde önemli bir yere sahip olan Jinggangshan bölgesini de ziyaret etti.
9-10 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen programa 15 ülkeden yaklaşık 30 sol parti yöneticisi, Marksist araştırmacı ve toplumsal hareket temsilcisi katıldı.
Heyet, Jiangxi eyaletinde Çin Komünist Partisi'nin erken dönem devrimci mücadelesinin yürütüldüğü tarihi alanlarda incelemelerde bulundu.
Katılımcılar, Mao Zedong'un devrimci stratejisinin şekillendiği Jinggangshan'da, Çin devriminin kırsal bölgelerde örgütlenme ve halk desteğini kazanma deneyimini ele aldı.
Ziyaret kapsamında Mao'nun Çin'de Kızıl Siyasi İktidar Neden Var Olabilir? ve Jinggangshan'daki Mücadele adlı çalışmalarını kaleme aldığı tarihi mekânlar da ziyaret edildi.
İsviçreli komünist lider Ay, Jinggangshan deneyiminin en önemli dersinin dogmatizmi reddetmek olduğunu belirtti.
Ay, bilimsel sosyalizmin her ülkenin somut koşullarıyla birleştirilmesi gerektiğini vurgulayarak sosyalist ilkelerden vazgeçmeden yenilikçi politikalar geliştirmenin önemine dikkat çekti.
Ziyarette söz alan İtalya Yeniden Kuruluş Komünist Partisi Genel Sekreteri Maurizio Acerbo da işçi sınıfının diğer ezilen toplumsal kesimlerle ittifak kurmasının önemini vurguladı.
Acerbo, işçi sınıfının siyasal öncülüğünün yalnızca sloganlarla kurulamayacağını; diğer ezilen kesimlerin kendi kurtuluş olanaklarını işçilerin mücadelesinde görebilmesi gerektiğini ifade etti.
Pekin'den Avrupa'ya uzanan ortak soru: Sosyalizm nasıl yeniden güçlenebilir?
Massimiliano Ay'ın Çin ziyareti sırasında yaptığı açıklamalar, Avrupa'da derinleşen sosyal kriz ile dünya sosyalist hareketinin geleceğine ilişkin tartışmalar arasında önemli bir bağ kuruyor.
Bir yanda Avrupa'nın birçok ülkesinde ekonomik güvencesizliğe, hayat pahalılığına, kamu hizmetlerinin gerilemesine ve askerileşmeye karşı yükselen toplumsal itirazlar bulunuyor.
Diğer yanda ise bu toplumsal hoşnutsuzluğun nasıl örgütlü bir siyasal güce dönüştürülebileceği sorusu duruyor.
Ay'ın değerlendirmelerinde öne çıkan düşünce, Marksist partilerin yalnızca kapitalizmin yarattığı sorunları teşhir etmekle yetinemeyeceği, halkın somut taleplerine yanıt veren örgütlenmeler ve uzun vadeli siyasi programlar oluşturması gerektiği.
Çin Komünist Partisi'nin deneyimini bu bakımdan önemli bulan İsviçreli lider, sosyalist hareketin hem temel ilkelerine bağlı kalması hem de değişen tarihsel koşullara uygun yeni mücadele yöntemleri geliştirmesi gerektiğini savunuyor.
Avrupa'da büyüyen protestolar, neoliberal ekonomik düzenin toplumsal sınırlarını giderek daha görünür hale getirirken Pekin'deki Dünya Sosyalizm Forumu farklı ülkelerin komünist hareketleri açısından bu krize nasıl yanıt verileceğinin tartışıldığı bir zemin oluşturdu.
Bu tartışmanın merkezinde yalnızca Avrupa'nın geleceği değil, emperyalizme ve neoliberalizme karşı mücadelenin yeni koşullarda nasıl örgütleneceği ve sosyalizmin 21. yüzyılda nasıl bir alternatif sunacağı soruları bulunuyor.
