CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in davetiyle 19-20 Mayıs’ta Çin’e devlet ziyareti gerçekleştiriyor. Ziyaret, Putin’in Çin’e 25’inci ziyareti olurken, Çin-Rusya stratejik koordinasyon ortaklığının 30’uncu yılına ve İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Antlaşması’nın 25’inci yılına denk geliyor.
Zirayet, iki lider arasında son on yılda kurulan yoğun diplomatik temasın devamı niteliği taşıyor. Xi ve Putin son dönemde 40’tan fazla kez bir araya geldi, 100’ü aşkın telefon görüşmesi ve yazılı temas gerçekleştirdi. Bu temas trafiği, ilişkilerin kişisel diplomasi üzerinden değil, kurumsallaşmış stratejik koordinasyon üzerinden yürüdüğünü göstermekte.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bugün yaptığı açıklamada Çin’e resmî ziyarette bulunacağını hatırlatarak, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in stratejik rehberliğinde iki ülke arasındaki dostluğun halkların gönüllerinde daha derin kök salacağına inandıklarını belirtti.
Ortaklığı derinleştiren 3 imza
Çin ile Rusya arasındaki ilişki, uluslararası sistemdeki dönüşümle birlikte daha görünür hale geliyor. Ukrayna krizi, yaptırım rejimleri ve küresel ticaret gerilimleri bu hattı doğrudan etkiliyor. Pekin, bu ilişkiyi üçüncü taraflara karşı konumlanmayan ve dış etkilerden bağımsız bir yapı olarak tanımlıyor. Bu tanım, klasik ittifak modelinden farklı bir büyük güç ilişkisi çerçevesine işaret etmekte.
İki ülke ilişkilerini kısa vadeli konjonktüre göre değil, uzun vadeli stratejik tercih olarak ele alıyor. 2014’te imzalanan ortak bildiri, 2019’da “yeni dönemde kapsamlı stratejik koordinasyon ortaklığı” tanımı ve 2021’de anlaşmanın uzatılması, bu çizginin aşamalı biçimde derinleştiğini gösterdi.
Ziyaretin bir diğer boyutunu eğitim işbirliği oluşturuyor. 2026 ve 2027, Çin-Rusya Eğitim Yılları olarak ilan edildi. İki ülke arasında 150’den fazla ortak eğitim programı kuruldu; üniversiteler arası 15 ittifak 800’den fazla yükseköğretim kurumunu kapsıyor. Ortaöğretim düzeyinde ise 140’tan fazla okul işbirliği içinde faaliyet yürütüyor.
Belirsizlik çağında örnek ortalık
Çin ve Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü ve G20 gibi platformlarda koordinasyon içinde hareket ediyor. Taraflar, uluslararası sistemde diyalog, egemenlik ve iç işlerine müdahale etmeme ilkelerini öne çıkarıyor. Bu yaklaşım, mevcut küresel belirsizlik ortamında iki ülkenin kendilerini istikrar üretici aktörler olarak konumlandırdığını ortaya koyuyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin’e gerçekleştireceği resmi ziyaret öncesinde yayımladığı video mesajda da Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin “eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye” ulaştığını söyledi .Rusya ile Çin arasındaki stratejik ortaklığın küresel istikrar açısından önemli rol oynadığını vurgulayan Putin, Moskova ve Pekin’in Birleşmiş Milletler, Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi platformlarda uluslararası hukuk ve küresel güvenlik konularında yakın koordinasyon içinde hareket ettiğini söyledi.
Putin’in ziyareti, Çin-Rusya ilişkilerinin ikili düzlemin ötesine geçtiğini ve küresel yönetişim tartışmalarında ortak pozisyon üretme kapasitesine dayandığını gösteriyor. Bu temas, mevcut jeopolitik kırılma içinde iki ülkenin koordinasyonunu daha görünür hale getiriyor.
