Almanya'da Başbakan Friedrich Merz'in siyasi geleceği tartışılıyor. İktidardaki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) içinde, eylül ayında yapılacak kritik eyalet seçimlerinin ardından lider değişikliğine gidilebileceği yönündeki değerlendirmeler güç kazanıyor.
Merz, geçen hafta kabinede yaptığı değişikliklerin parti içinde yarattığı rahatsızlığın yaz tatilinin ardından azalacağını belirtmişti. Ancak Politico'ya konuşan CDU'lu siyasetçilere göre, Merz'in görevden ayrılması ihtimali parti içinde artık kapalı kapılar ardında daha açık şekilde tartışılıyor.
Gözler eylül seçimlerinde
Tartışmaların merkezinde 6 ve 20 Eylül'de yapılacak eyalet seçimleri yer alıyor.
Kamuoyu yoklamaları, aşırı sağcı Almanya için Alternatif'in (AfD) özellikle ülkenin doğusundaki eyaletlerde tarihi sonuçlar elde edebileceğine işaret ediyor.
AfD'nin Saksonya-Anhalt'ta tek başına çoğunluğa ulaşabileceği, Mecklenburg-Vorpommern'de seçimi kazanabileceği ve Berlin'de de güçlü bir sonuç elde edebileceği belirtiliyor.
CDU içinde ise seçimlerde yaşanabilecek olası bir başarısızlığın ardından Merz'in yerine daha güçlü bir ismin getirilmesinin partiye yeniden siyasi ivme kazandırabileceği değerlendiriliyor.
Merz'in yerine geçebilecek isimler arasında en fazla Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst öne çıkıyor.
Alman basınında da son haftalarda “Kanzlertausch”, yani “başbakan değişimi” senaryosu geniş şekilde tartışılıyor.
AfD'nin yükselişi Merz üzerindeki baskıyı artırıyor
CDU içindeki en büyük endişelerden birini AfD'nin eyalet seçimlerinde elde edebileceği olası başarı oluşturuyor.
Bazı CDU'lular, ülkenin doğusundaki parti yöneticilerinin seçimlerin ardından AfD öncülüğünde kurulabilecek eyalet yönetimlerine destek verebileceğinden endişe ediyor.
Böyle bir gelişmenin, Merz'in aşırı sağ ile hiçbir şekilde iş birliği yapılmayacağı yönündeki taahhüdünü zayıflatabileceği değerlendiriliyor.
Merz nasıl görevden ayrılabilir?
Merz'in görev süresi dolmadan başbakanlıktan ayrılması Almanya'nın siyasi sistemi açısından oldukça sıra dışı bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Siyaset bilimci Kai Arzheimer, Almanya'daki parti sisteminin giderek parçalanmasıyla siyasi istikrarın geçmişe kıyasla zayıfladığına işaret ederken, aynı siyasi blok içerisinde görevdeki bir başbakanın görev süresi tamamlanmadan değiştirilmesinin yine de olağan dışı olacağını belirtiyor.
Merz'in kendi isteğiyle görevden ayrılması halinde yeni başbakanın Federal Meclis'te çoğunluğun oyuyla seçilebileceği belirtiliyor.
Merz'in görevden ayrılmayı reddetmesi halinde ise “yapıcı güvensizlik oyu” mekanizmasının işletilmesi gerekiyor. Bu yöntemde Federal Meclis'in mevcut başbakanı görevden alırken aynı zamanda yerine geçecek yeni başbakanı da seçmesi gerekiyor.
Böyle bir sürecin CDU, CSU ve Sosyal Demokrat Parti'den (SPD) oluşan iktidar koalisyonunda ciddi bir siyasi krize yol açabileceği ifade ediliyor.
Söder'den Merz'e destek
Tartışmalara rağmen Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) lideri ve Bavyera Eyalet Başbakanı Markus Söder, Merz'e desteğini sürdürüyor.
Söder, olası bir lider değişikliğinin muhafazakârları siyasi kaosa sürükleyebileceğini ve erken seçim ihtimalini artırarak AfD'nin işine yarayabileceğini savunuyor.
Merz'e destek yüzde 13'e geriledi
Kamuoyu araştırmaları ise Merz açısından olumsuz bir tablo ortaya koyuyor.
Politico'nun anket ortalamasına göre AfD, yüzde 28 destekle Almanya'nın en popüler partisi konumuna yükselirken CDU'nun oy oranı yüzde 21 seviyesinde bulunuyor.
ARD-DeutschlandTrend araştırmasına göre ise Almanların yalnızca yüzde 13'ü Başbakan Merz'in performansından memnun.
Bu oran, araştırmanın yaklaşık 30 yıllık tarihinde görevdeki bir Almanya başbakanı için kaydedilen en düşük memnuniyet seviyesi olarak dikkati çekiyor.
Eylül ayında yapılacak eyalet seçimlerinden çıkacak sonuçların, hem CDU içindeki liderlik tartışmalarının hem de Merz'in başbakanlık koltuğundaki geleceğinin belirlenmesinde kritik rol oynaması bekleniyor.
