Mavi Balina oyunu, katılımcılara 50 gün boyunca her gün bir görev verilmesi esasına dayandığı iddia edilen bir çevrim içi meydan okuma zinciri olarak tanımlanıyor. İlk görevler genellikle zararsız gibi görünen “gece uyan”, “korku filmi izle” gibi komutlardan oluşuyor.
Ancak ilerleyen günlerde görevlerin şiddet içerikli, kendine zarar verme davranışlarını teşvik eden ve psikolojik baskı kuran nitelikte olduğu ileri sürülüyor. Son aşamada ise katılımcıdan intihar etmesinin istendiği iddiaları kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Mavi Balina nasıl ortaya çıktı?
Mavi Balina iddiaları ilk olarak 2015 yılında Rusya’da gündeme geldi. VKontakte adlı sosyal medya platformunda bazı genç intiharlarının ardından bu ölümler “Mavi Balina” isimli bir oyunla ilişkilendirildi.
Rus basınında yer alan haberlerde, Kasım 2015 ile Nisan 2016 arasında 130’a yakın çocuğun bu oyun nedeniyle hayatını kaybetmiş olabileceği öne sürüldü. Ancak daha sonra bazı bağımsız araştırmacılar bu rakamların abartılı olabileceğini ve iddiaların net kanıtlarla desteklenmediğini savundu.
Oyunun adıyla ilgili farklı görüşler ortaya atıldı. Bazı yorumlara göre mavi balinaların zaman zaman karaya vurması sembolik bir anlam taşıyordu. Bazılarına göre ise isim, Rus müzik kültürü ve internet alt kültürleriyle bağlantılıydı.
Mavi Balina'nın arkasında kim var?
2016 yılında Philipp Budeikin adlı bir kişi, gençleri intihara teşvik ettiği iddiasıyla tutuklandı. Budeikin 2017’de suçlu bulunarak hapis cezası aldı. Ancak uzmanlar, Mavi Balina’nın organize ve küresel bir oyun olup olmadığı konusunda net bir görüş birliği olmadığını belirtiyor.
Bazı akademisyenler ve araştırmacılar, Mavi Balina anlatısının internet forumlarında yayılan söylentiler, medya etkisi ve gençler arasındaki taklit davranışların birleşimiyle büyüdüğünü ifade ediyor.
Mavi Balina neden tehlikeli?
Mavi Balina’nın tehlikesi, doğrulanmış bir oyun olup olmamasından bağımsız olarak, gençlerin ruh sağlığı üzerinde yaratabileceği psikolojik baskı, manipülasyon ve yalnızlık duygusunu derinleştirme riskinden kaynaklanıyor.
Uzmanlara göre ergenlik dönemindeki gençler:
-
Kimlik arayışı içinde olabilir
-
Akran baskısına daha açık olabilir
-
Riskli davranışlara daha yatkın olabilir
Bu tür çevrim içi meydan okumalar, özellikle depresyon, yalnızlık ve dışlanmışlık hissi yaşayan gençler için ciddi risk oluşturabiliyor.
Mavi Balina'nın Türkiye’de etkisi
Mavi Balina oyunu Türkiye’de de çeşitli intihar vakalarıyla ilişkilendirildi. Ancak resmi makamlar tarafından oyunla doğrudan bağlantıyı kesin olarak ortaya koyan kapsamlı bir veri paylaşılmadı.
Zaman zaman gençlerin telefonlarında Mavi Balina aramalarına rastlandığına dair haberler yayımlansa da, her olayın arka planının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
