Fransa'da hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki aksamalara yönelik öfke dinmiyor. On binlerce göstericinin bugün yeniden sokaklarda hükümete karşı bir araya gelmesi bekleniyor. Cadılar Bayramı'na denk gelen gösteriler için Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, yeni bir yağma ve şiddet dalgasına izin vermeyeceklerini belirtti. Nunez, güvenlik güçlerinin olası olaylara karşı son derece sert müdahalede bulunacağını söyledi.
Hafta başında düzenlediği basın toplantısında güvenlik önlemlerinin ayrıntılarını paylaşan Nunez, cumartesi gününün "çok yüksek düzeyde kamu düzeni riski" taşıdığına dikkati çekti. Yetkililer, eylemcilerin kimliklerini gizlemek için Cadılar Bayramı maskelerini kullanabileceği ihtimali üzerinde de duruyor. Nunez, kamu düzeninin tehlikeye girmesi halinde polislerin yüzü kapatan aksesuarları yasaklama yetkisine sahip olduğunu hatırlattı. ABD'nin Paris Büyükelçiliği de seyahat edenlere gösterilerin ve kalabalık toplanmaların düzenleneceği bölgelerden uzak durmaları tavsiyesinde bulundu.
Eylül ayının sonlarında Macron hükümetinin 2027 bütçesi üzerindeki görüşmelere başlamasıyla ivme kazanan protestoların temelinde hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki gerileme bulunuyor. Gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 120'sine ulaşan kamu borcu ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle hükümet, kamu harcamalarını kısma baskısıyla karşı karşıya. Bu durum, ekonomik sorunlara çözüm üretme konusunda hükümetin hareket alanını daraltıyor.
Okulların bakımsızlığı, kalabalık sınıflar ve adaletsiz olduğu gerekçesiyle eleştirilen üniversiteye giriş sistemi nedeniyle öfkeli öğrencilerin başlattığı gösterilere sendikalar ve yeniden hareketlenen Sarı Yelekliler de katılıyor. Hükümetin eğitim sisteminde reform ve akaryakıt maliyetlerini hafifletme vaatleri ise tepkileri yatıştırmaya yetmedi.
Protestolar Avrupa'ya da yayıldı
Fransa'daki gösteriler Avrupa genelinde gençlerin öncülük ettiği protestolara da ilham verdi. Bugün Almanya'nın 30'dan fazla kentinde gösteriler düzenlenmesi bekleniyor. Öte yandan Fransa'daki toplumsal huzursuzluk, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerini de etkileyecek.
Protestolar, cuma günü açıklanan ve ekonominin yılın üçüncü çeyreğinde daraldığını ortaya koyan verilerin ardından Fransa ekonomisine yönelik endişeleri de artırdı. Ticaret Odası, perakende sektöründeki kayıpların 1 milyar avroyu aştığını tahmin ediyor. Sigorta kapsamına girmeyen zararlar ve gelir kayıpları da hesaba katıldığında toplam ekonomik kaybın bu rakamın iki katına çıkabileceği belirtiliyor.
Fransa hükümeti, olaylara karışan kişilerin neden oldukları zararın yanı sıra parçası oldukları kabul edilen grupların yol açtığı hasardan da sorumlu tutulmasını öngören tartışmalı bir yasa tasarısını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Düzenleme kapsamında protestoculara 10 bin avroya kadar ödeme yükümlülüğü getirilmesi öngörülüyor. İnsan hakları örgütleri ve bazı hukukçular ise düzenlemenin barışçıl gösteri hakkını zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.
