Çin, tarihinde ilk kez ulusal para birimi yuan için açık biçimde “küresel rezerv para” olma hedefi ortaya koydu.
Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in Çin Komünist Partisi’nin teorik yayın organı Qiushi dergisinde yayımlanan kapsamlı makalesinde, “finansal büyük güç” inşası stratejik bir hedef olarak öne çıktı.
“Çin’e özgü finansal kalkınma yolunda ilerlemek, güçlü bir finans ülkesi inşa etmek” başlıklı yazı, Çin’in yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda küresel finans sisteminde belirleyici bir aktör olma iddiasını da yansıtıyor.
Uzmanlar, Kuşak ve Yol Girişimi ile BRICS Yeni Kalkınma Bankası gibi büyük ölçekli projelerin bu uzun vadeli hedef doğrultusunda şekillendirildiğine işaret ediyor.
Çin’e özgü finansal kalkınma yolu
Xi Jinping, makalesinde Çin’in 18. Parti Kongresi’nden bu yana yeni dönemin finansal kalkınma yasalarını keşfetmeye yönelik yoğun bir çaba içinde olduğunu belirtiyor.
Bu süreçte “Çin’e özgü sosyalist finans” anlayışının teorik ve pratik boyutlarıyla derinleştirildiğini vurgulayan Xi, uygulama, teori ve kurumsal yenilikler sayesinde önemli bir deneyim birikimi sağlandığını ifade ediyor.
Xi’ye göre bu birikim, zaman içinde “Çin’e özgü finansal kalkınma yolu”nun kademeli olarak şekillenmesini sağladı.
Sekiz temel ilke
Makalede, Çin’e özgü finansal kalkınma yolunun sekiz temel ilke üzerine kurulduğu belirtiliyor:
-
Finans çalışmalarında parti merkezinin birleşik ve merkezi liderliğinin esas alınması
-
Halkı merkeze alan değer anlayışının korunması
-
Finansın reel ekonomiye hizmet etmesinin temel amaç olarak benimsenmesi
-
Risk önleme ve kontrolünün finans çalışmalarının kalıcı teması olması
-
Finansal yeniliklerin piyasa ve hukuk temelli bir zeminde ilerletilmesi
-
Finansal arz yönlü yapısal reformların derinleştirilmesi
-
Finansal açılım ile güvenliğin eş zamanlı gözetilmesi
-
İstikrarı esas alan ve temkinli ilerlemeyi öngören genel çalışma çizgisinin sürdürülmesi
Bu ilkelerin, “yeni dönemde finans çalışmalarının nasıl ele alınacağı ve nasıl yürütüleceğine” dair bütünlüklü bir çerçeve sunduğu ifade ediliyor.
Batı modellerinden ayrışan bir finans anlayışı
Xi Jinping, Çin’e özgü finansal kalkınma yolunun modern finansın genel yasalarına dayandığını, ancak ülkenin özgün koşullarına uygun şekilde şekillendiğini vurguluyor.
Bu yönüyle söz konusu modelin, Batı merkezli finans sistemlerinden niteliksel olarak ayrıştığına dikkat çekiliyor.
Makalede, bu yolda özgüvenle ilerlenmesi ve uygulama içinde sürekli geliştirilmesi çağrısı yapılıyor.
“Güçlü bir finans ülkesi” ne anlama geliyor?
Xi Jinping’e göre “güçlü bir finans ülkesi”, sağlam bir ekonomik temel üzerine inşa edilmeli ve küresel ölçekte lider ülkelerle rekabet edebilecek düzeyde ekonomik, teknolojik ve kapsamlı ulusal güce sahip olmalı.
Bu çerçevede güçlü bir finans ülkesinin şu temel unsurları barındırması gerektiği belirtiliyor:
-
Uluslararası ticaret ve yatırımlarda yaygın kullanılan, rezerv para niteliğine sahip güçlü bir ulusal para
-
Para politikası ve makro ihtiyati yönetimi etkin biçimde yürütebilen, sistemik riskleri zamanında bertaraf edebilecek güçlü bir merkez bankası
-
Küresel ölçekte faaliyet gösterebilen, risklere dayanıklı ve rekabet gücü yüksek finans kurumları
-
Uluslararası yatırımcıları çekebilen ve küresel fiyatlama mekanizmalarını etkileyebilen finans merkezleri
-
Güçlü bir finansal denetim ve hukuki altyapı ile uluslararası finans kurallarının belirlenmesinde etkin söz sahibi olma kapasitesi
-
Nitelikli ve güçlü bir finans insan kaynağı
Çin’e özgü modern finansal sistemin inşası
Xi Jinping, “finansal büyük güç” hedefi doğrultusunda Çin’e özgü modern bir finansal sistemin hızla inşa edilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu sistemin altı temel sütun üzerine oturması gerektiği belirtiliyor:
-
Bilimsel ve temkinli bir finansal düzenleme ve yönlendirme sistemi
-
Dengeli ve sağlıklı işleyen bir finans piyasası yapısı
-
İş bölümü ve eşgüdüme dayalı bir finans kurumları sistemi
-
Etkili, kapsamlı ve güçlü bir denetim çerçevesi
-
Çeşitlendirilmiş ve uzmanlaşmış finansal ürün ve hizmetler
-
Bağımsız, güvenli ve verimli bir finansal altyapı
“Çin’e özgü finansal kültür” vurgusu
Makalede, finansın yüksek kaliteli gelişiminin yalnızca teknik ve kurumsal düzenlemelerle değil, aynı zamanda güçlü bir etik ve hukuki zeminle mümkün olabileceği ifade ediliyor.
Bu kapsamda, Çin’in geleneksel kültürel mirasına dayanan “Çin’e özgü bir finansal kültür”ün inşa edilmesi çağrısı yapılıyor.
Xi Jinping’in altını çizdiği temel değerler arasında dürüstlük ve güvenilirlikten taviz verilmemesi, kazanç arayışında adaletin esas alınması, ihtiyatlı ve temkinli hareket edilmesi, özünü koruyarak yenilik yapılması ve hukuka sıkı bağlılık yer alıyor.
