Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için dünya liderleri New York’ta bir araya gelirken, Çin’in vereceği mesajın ana hatları da belli oluyor. Pekin’in Genel Kurul’da barış, kalkınma ve adalet vurgusu yapması; Gazze’den Küresel Güney’in taleplerine, iklim krizinden yapay zekâya kadar küresel sorunlarda diyalog, çok taraflılık ve daha adil bir uluslararası sistem çağrısını öne çıkarması bekleniyor...
Gazze için ateşkes ve iki devletli çözüm
Çin, Gazze’de derhal ateşkes sağlanması, insani yardımların bölgeye kesintisiz ulaştırılması ve Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde siyasi bir çözüme kavuşturulması gerektiğini savunuyor.
Pekin yönetimi, çatışmaların sona erdirilmesinin yalnızca güvenlik açısından değil, bölgesel kalkınma ve kalıcı istikrar açısından da gerekli olduğunu vurguluyor.
Sudan’daki insani kriz de Genel Kurul’un önemli gündemleri arasında yer alıyor. Milyonlarca kişinin yerinden edildiği ülkedeki çatışmaların sona erdirilmesi ve insani krize yönelik uluslararası çabaların artırılması bekleniyor.
Küresel Güney için daha fazla söz hakkı
Çin’in öne çıkardığı başlıklardan biri de Küresel Güney ülkelerinin uluslararası sistemdeki temsilinin güçlendirilmesi.
Pekin, gelişmekte olan ülkelerin dünya nüfusu ve küresel ekonomik büyümedeki artan ağırlığına rağmen uluslararası karar alma mekanizmalarında yeterince temsil edilmediğini belirtiyor.
Çin, küresel yönetişim sisteminde reform yapılmasını; gelişmekte olan ülkelerin daha fazla söz hakkına sahip olmasını, açık pazarların korunmasını, tedarik zincirlerinin istikrarlı tutulmasını ve teknolojiye erişimin genişletilmesini savunuyor.
İklim finansmanı çağrısı
İklim değişikliği de Çin’in gündemindeki önemli başlıklardan biri. Pekin, gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı konusundaki taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini vurgularken, yeşil dönüşümün gelişmekte olan ülkeleri geride bırakmaması gerektiğini belirtiyor.
Çin, yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve temiz enerji teknolojilerindeki kapasitenin Küresel Güney ülkeleriyle paylaşılmasını küresel iklim mücadelesinin önemli unsurlarından biri olarak görüyor.
Yapay zekâda “herkes için” yaklaşımı
Yapay zekânın hızla gelişmesiyle birlikte teknolojiye erişimde oluşabilecek eşitsizlikler de Genel Kurul gündeminde öne çıkıyor.
Çin, yapay zekânın yalnızca birkaç ülke veya şirketin kontrolünde şekillenmesine karşı çıkarak teknolojinin daha geniş kesimlerin kullanımına açılmasını savunuyor. Pekin’in yaklaşımında yapay zekânın sağlık, eğitim, tarım ve afetlerle mücadele gibi alanlarda gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Barış, kalkınma ve adalet
Çin’in BM Genel Kurulu’nda vereceği mesajların üç temel başlıkta şekillenmesi bekleniyor: Barış, kalkınma ve adalet.
Pekin, barış için askeri gerilim yerine diyalog ve diplomasiyi; kalkınma için yoksullukla mücadele, gıda güvenliği, sağlık ve eğitimi; adalet için ise küresel yönetişim sisteminde daha geniş ve dengeli temsili öne çıkarıyor.
Çin, küresel sorunların sıfır toplamlı rekabet yerine iş birliği yoluyla çözülmesi ve uluslararası sistemin tüm ülkelerin daha fazla söz sahibi olduğu bir yapıya dönüştürülmesi gerektiğini savunuyor.
