ABD-İsrail saldırılarının üzerinden altı ay geçerken İran ile ABD arasındaki gerilim yeniden tırmanıyor.
Haziranda varılan geçici ateşkesin dağılmasının ardından taraflar arasında karşılıklı saldırılar yeniden hız kazandı.
ABD Merkez Komutanlığı, cumartesi günü İran Devrim Muhafızları’nın iki Amerikan donanma gemisine balistik füze fırlatmasının ardından üç İran tankerini vurduğunu açıkladı.
İran ise bölgede Amerikan bağlantılı başka gemileri de hedef aldığını duyurdu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada Washington’a sert mesaj verdi.
Kalibaf, “ABD çok geç olmadan İran’la savaşın kurallarının değiştiğini anlamalı” dedi.
Kalibaf, bundan sonra İran’ın çıkarlarına ve güvenliğine yönelik her saldırıya “daha hızlı, daha ağır ve daha acı verici” karşılık verileceğini söyledi.
Ekonomide baskı artıyor
Askeri gerilimin yanı sıra ABD’nin İran petrol ihracatını engellemeye yönelik ablukası ve yaptırım uygulamalarını sıkılaştırması da Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırıyor.
Kalibaf, İran’ın askeri cephedeki mücadelesinin yanı sıra artık en önemli savaş alanlarından birinin üretim ve halkın geçim koşulları olduğunu söyledi. Döviz kurundaki sert dalgalanmalar, enflasyon, işsizlik ve piyasa yönetimini temel sorunlar arasında sıraladı.
İran Ekonomi Bakanı Ali Madanizade de ABD’nin ekonomik baskısına reformlarla karşılık vereceklerini belirtti. Yaptırımların İran’ın siyasi yönünü değiştirmeyeceğini savunan Madanizade, “İran ekonomisini reforme etme sorumluluğu ABD Hazine Bakanlığı’na değil, İran hükümetine ve halkına aittir” dedi.
Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki “Ekonomik Savaş Karargâhı”nın da savaş ve yaptırımların yol açtığı sorunlarla mücadele için çalışmalarını yoğunlaştırdığı açıklandı.
Petrol ihracatının merkezi Harg Adası baskı altında
OPEC’in üçüncü büyük petrol üreticisi olan İran, savaş öncesinde ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını Harg Adası üzerinden gerçekleştiriyordu. ABD’nin nisan ortasında İran petrolüne yönelik ablukayı başlatmasının ardından ihracatta ciddi aksaklıklar yaşandı.
ABD Merkez Komutanlığı, 6 Eylül itibarıyla ablukanın uygulanması kapsamında 92 ticari geminin rotasının değiştirildiğini, üç geminin devre dışı bırakıldığını ve iki gemiye çıkıldığını açıkladı.
İran Petrol Bakanı Muhsin Paknejad ise Harg Adası’nın son aylarda yaklaşık 550 kez hedef alındığını ancak tesislerin faaliyetlerini sürdürdüğünü söyledi.
Gerilimin bir diğer merkezi ise Hürmüz Boğazı. İran’ın bölgedeki petrol akışını kısıtlaması küresel enerji fiyatları üzerinde baskı yaratırken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright boğazdan günlük ortalama 9 milyon varilden fazla petrol geçtiğini söyledi. Wright, alternatif boru hatları da hesaba katıldığında savaş öncesi petrol akışının yaklaşık üçte ikisinin sürdüğünü belirtti.
