Haber Merkezi
ABD, Nijerya ordusuna yönelik İHA, muharebe sahasında ilk yardım ve özel operasyon eğitimlerini artırırken, Washington'ın bu işbirliğiyle Nijerya'nın terörle mücadele kapasitesini güçlendirme kılıfıyla, Batı Afrika'daki askeri ve stratejik etkisini korumayı hedeflediği değerlendiriliyor.
ABD, Nijerya ile yürüttüğü güvenlik işbirliği kapsamında Nijerya ordusuna yönelik askeri eğitimlerini genişletiyor. ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) tarafından yapılan açıklamaya göre, iki ülkenin askerleri Nijerya'nın Bauchi eyaletinde çeşitli operasyonel alanlarda ortak eğitim gerçekleştiriyor.
Program kapsamında muharebe sahasında ilk yardım, silah kullanımı, kamuflaj, su arıtma ve test yöntemleri, patlayıcı mühimmatın etkisiz hale getirilmesi, küçük birlik taktikleri ve insansız hava araçlarının (İHA) kullanımı gibi konularda eğitim veriliyor.
Washington, söz konusu faaliyetleri Nijerya ordusunun operasyonel kapasitesini ve hazırlık seviyesini artırmaya yönelik bir güvenlik işbirliği olarak sunuyor. Ancak eğitimlerin kapsamı, ABD'nin Nijerya ve daha geniş anlamda Batı Afrika'daki güvenlik politikası açısından daha stratejik bir tabloya işaret ediyor.
İHA eğitimi dikkat çekiyor
Eğitim programının öne çıkan başlıklarından biri İHA'lar oldu. ABD'li askeri personel, Nijerya Hava Kuvvetleri Özel Kuvvetler Alayından yaklaşık 10 personele İHA'ların kullanımı ve bu sistemlerden elde edilen verilerin operasyonlarda değerlendirilmesi konusunda uygulamalı eğitim verdi.
İHA teknolojisinin modern çatışmalarda istihbarat, keşif ve gözetleme faaliyetlerindeki rolü giderek artıyor. Bu nedenle Washington'ın Nijerya güvenlik güçlerine yalnızca temel askeri beceriler değil, aynı zamanda gelişmiş operasyonel teknolojilerin kullanımını öğretmesi, iki ülke arasındaki askeri bağların daha uzun vadeli hale gelmesine katkı sağlayabilir.
Bu durum, ABD'nin bölgedeki güvenlik mimarisinde kendisine kalıcı bir rol oluşturma çabası olarak değerlendiriliyor.
Terörle mücadele gerekçesi
ABD'nin Nijerya ile askeri işbirliğinin temel gerekçelerinden biri, ülkenin kuzeydoğusunda faaliyet gösteren silahlı gruplarla mücadele. Nijerya uzun süredir Boko Haram ve DEAŞ'ın Batı Afrika kolu gibi örgütlerin oluşturduğu güvenlik tehdidiyle karşı karşıya.
Washington, Nijerya ordusunun kapasitesini artırmanın bölgesel güvenliğe katkı sağlayacağını savunuyor. Ancak ABD'nin yaklaşımı yalnızca Nijerya'nın iç güvenliğiyle sınırlı değil.
Nijerya, Afrika'nın en kalabalık ülkesi ve kıtanın en büyük ekonomilerinden biri. Ülkenin Sahel bölgesine, Gine Körfezi'ne ve Batı Afrika'nın güvenlik dengelerine etkisi oldukça yüksek. Dolayısıyla Nijerya ile yakın askeri ilişkiler kurmak, Washington'a bölgede önemli bir stratejik ortak kazandırıyor.
ABD bir yandan asker çekiyor, bir yandan işbirliğine devam ediyor
Dikkat çekici noktalardan biri, ABD'nin Nijerya'daki askeri varlığını azaltırken güvenlik alanındaki işbirliğini sürdürmesi.
AFRICOM, temmuz ayında belirli bir terörle mücadele operasyonu kapsamında Nijerya'da konuşlandırılan askerlerin büyük bölümünün ülkeden çekildiğini açıklamıştı. Buna karşın istihbarat paylaşımı ve güvenlik işbirliğinin devam edeceği belirtilmişti.
Bu tablo, Washington'ın bölgedeki yaklaşımında doğrudan ve maliyetli bir askeri varlıktan ziyade yerel güvenlik güçlerini eğitme, istihbarat paylaşma ve teknolojik kapasite kazandırma modeline ağırlık verdiğini gösteriyor.
Washington Afrika'da yeni nüfuz arayışında
ABD'nin Nijerya'ya yönelik askeri eğitimleri, Washington'ın Afrika'daki nüfuz mücadelesinin bir parçası olarak da değerlendirilebilir.
Son yıllarda Afrika'nın Sahel kuşağında Fransa ve ABD gibi Batılı ülkelerin askeri etkisi sorgulanırken, Çin, Rusya başta olmak üzere Batılı olmayan ülkelerin bölgedeki etkinliği arttı. Bazı Afrika ülkelerinde Batılı askeri güçlerin varlığına yönelik tepkinin yükselmesi, Washington'ı daha düşük profilli ancak uzun vadeli ortaklıklara yöneltiyor.
Bu açıdan Nijerya ordusunun eğitilmesi, ABD'nin bölgeden tamamen çekilmek yerine askeri ilişkilerini farklı bir model üzerinden sürdürme çabası olarak değerlendiriliyor.
"Ortaklık" ile nüfuz arasında ince çizgi
ABD, eğitimleri iki ülke orduları arasındaki işbirliğini ve Nijerya'nın terörle mücadele kapasitesini güçlendirecek faaliyetler olarak tanımlıyor. Ancak askeri eğitim, istihbarat paylaşımı ve İHA teknolojisinin kullanımına ilişkin bilgi aktarımı, aynı zamanda Nijerya'nın güvenlik altyapısının ABD sistemleriyle daha fazla bütünleşmesi anlamına geliyor.
Uzmanlar, bu durumun, Nijerya'nın güvenlik politikalarında Washington'a duyulan ihtiyacı artırabilirken ABD'ye de bölgedeki gelişmeleri takip etmek ve yerel güvenlik aktörleriyle yakın temas kurmak için önemli bir kanal sağlayabileceğine dikkat çekiyor.
ABD'nin Nijerya'daki yaklaşımının, yalnızca "asker eğitimi" olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan uzmanlar, eğitim programlarının, Washington'ın doğrudan asker bulundurmanın siyasi ve askeri maliyetlerini azaltırken Nijerya üzerindeki etkisini koruma ve Batı Afrika'daki stratejik konumunu güçlendirme arayışının bir parçası olarak da ele alınabileceğini belirtiyor.
