ABD ile İran arasında imzalanan mutabakatın ardından dün yapılması planlanan kritik görüşme son anda iptal edilmişti.
Bugün gelen bilgilere göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, mutabakat zaptının uygulanması ve İsrail’in Lübnan’a saldırılarının durdurulmasını ABD ile görüşmek üzere İran heyetinin İsviçre’ye hareket edeceğini açıkladı.
İran devlet televizyonuna konuşan Bekayi, İran müzakere heyetinin ABD ile görüşmeler çerçevesinde İsviçre’ye gitmesine ilişkin açıklama yaptı.
Bekayi, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamasının mutabakat zaptının beş maddesinin yerine getirilmesine bağlı olduğunu belirterek, “Bu seyahat, karşı tarafın yükümlülüklerinin yerine getirilmesini talep etmek ve takip etmek amacıyla gerçekleştirilmektedir çünkü herhangi bir mutabakatın değerlendirilmesinde en önemli kriter, uygulama aşamasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Mutabakat zaptının 13. maddesine göre, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin başlamasının, ABD’nin 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelere dayalı yükümlülüklerinin yerine getirilmesine ve devam etmesine bağlı olduğunu söyleyen Bekayi, şöyle konuştu:
“Bu şartlar, karşı tarafça henüz yerine getirilmemiştir ve bu seyahat, bu yükümlülüklerin nasıl yerine getirileceğini açıklığa kavuşturmak amacıyla gerçekleştirilmektedir.”
Bekayi, mutabakat zaptının ilk maddesinin "Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşı sona erdirmek" olduğunu belirterek bunun “karşılıklı yükümlülüklerin temel direği” olduğunu ifade etti.
İran’ın taahhütlerine bağlı kaldığının altını çizen Bekayi, ABD’nin İsrail’i “Lübnan'da ateşkes ilan etmeye zorlamakla yükümlü” olduğunu ancak bu konuda “başarısız olarak, mutabakat zaptını açıkça ihlal” ettiğini belirtti.
Bekayi, deniz ablukasının sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda adımlar atıldığını ancak imzalanan mutabakat zaptının ”bir bütün” olduğunu vurguladı.
İlk maddenin ihlalinin tüm anlaşmanın “sorgulanması” anlamına geldiğini kaydeden Bekayi, “Diğer taraf gerekli önlemleri derhal almazsa, tüm mutabakat ciddi bir sorunla karşı karşıya kalacaktır.” dedi.
Vance, İran'la müzakerelerin en erken yarın başlayabileceğini açıkladı
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İsviçre'deki ABD-İran müzakerelerinin en erken yarın başlayabileceğini ve kendisinin de birkaç gün içinde bu ülkeye gideceğini söyledi.
Amerikan Fox News kanalına konuşan Vance, İran'la müzakerelerin başlaması için son hazırlıkların yapıldığını belirtti.
Diplomatik süreçlerin her zaman biraz zorlu olduğunu ve birçok ön hazırlık gerektirdiğini anlatan Vance, İsviçre'ye İran, Katar ve Pakistanlı yetkililerin ulaşmalarını beklediklerini söyledi.
Kendisinin de birkaç gün içinde yola çıkacağı bilgisini veren Vance, görüşmelerin ne zaman başlayacağı sorusuna "En erken yarın. İran hükümeti ile Katar ve Pakistan hükümetlerinden yetkililer geldiğinde görüşmeleri başlatacağız." yanıtını verdi.
"Ateşkes sürecek" mesajı
Öte yandan Vance, "stratejik uygulamadaki olası farklılıklara rağmen" Washington'un mevcut ateşkesi sürdürebileceğinden "çok emin" olduğunu ifade etti.
"Ateşkesi sürdürebileceğimizden son derece eminim. Hedefler konusunda bir ayrılık mı var, yoksa bazen sadece bu hedeflere nasıl ulaşılacağı konusunda bir görüş ayrılığı mı var, bunu bilmiyorum." diyen Vance, İsrail hükümeti içinde bazı görüş ayrılıkları olsa da ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la müzakereler konusundaki tutumunun net olduğunu vurguladı.
Hürmüz Boğazı geçişlere açık
Diğer yandan Vance, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak geçişlere kapattığı açıklamasından önce verdiği röportajda, Boğaz'a ilişkin haberler hakkında ellerinde net bir bilgi olmadığını kaydetti.
Vance, "Son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı’ndan 16 milyon varil petrol geçti. Bu rakam, savaş başlamadan önceki seviyeye neredeyse ulaşmış durumda ve bu da Boğaz'ın şu anda gerçekten açık olduğunu gösteriyor." yorumunu yaptı.
ABD Başkan Yardımcısı, "İranlıların Hürmüz Boğazı'nı halen kapatmaya devam ettiklerine dair herhangi bir kanıt görmüyoruz." dedi.
Pakistan: ABD ile İran arasında teknik düzeyde görüşmeler yarın İsviçre'de yapılacak
Görüşme sürecine ilişkin Pakistan'dan da flaş bir açıklama geldi. Pakistan, ABD ile İran arasındaki teknik seviyedeki görüşmelerin yarın İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında yapılacağını duyurdu.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "İslamabad Mutabakatı'nın imzalanmasının ardından, 21 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında teknik düzeyde görüşmeler yapılacak." ifadesi kullanıldı.
Açıklamada, görüşmelere ABD ve İran temsilcilerinin yanı sıra arabulucu sıfatıyla Pakistan ve Katar'dan da yetkililerin katılacağı bildirildi.
Witkoff, kritik müzakereler için yola çıktı
Öte yandan ABD merkezli haber sitesi Axios’un hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un İran ile yapılması beklenen ilk tur müzakereler için İsviçre’ye doğru yola çıktığı belirtildi. Trump’ın damadı Jared Kushner’ın ise halihazırda İsviçre’de olduğu ifade edildi.
