Uluslararası Af Örgütü, 28 Şubat 2026’da ABD-İsrail güçlerinin İran’da bir ilkokula düzenlediği saldırıya ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı. Örgütün Kanıt Laboratuvarı tarafından hazırlanan çalışmada 30’dan fazla uydu görüntüsü, 28 video ve 30 fotoğrafın incelendiği bildirildi.
Rapora göre saldırıda muhtemelen yalnızca ABD güçleri tarafından kullanılan hassas güdümlü bir Tomahawk füzesi kullanıldı. İncelemelerde, hedef alınan Shajareh Tayyebeh İlköğretim Okulu binasının bitişikteki İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) yerleşkesindeki yapılardan ayrı şekilde vurulduğu tespit edildi.
Af Örgütü, bunun ABD güçlerinin sivillere zarar verilmesini önlemek için gerekli önlemleri almadığını ve uluslararası insancıl hukukun ciddi biçimde ihlal edildiğini gösterdiğini belirtti. Raporda ayrıca, ABD ordusunun ön soruşturmasının saldırının güncel olmayan istihbarata dayandığını ortaya koyduğuna dair The New York Times gazetesinin haberine de atıfta bulunuldu.
Örgüt, saldırının hedef belirleme sürecinde kullanılan yapay zekâ araçlarının da hatalı değerlendirmelere yol açmış olabileceğini ifade etti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Brad Cooper’ın operasyonlarda gelişmiş yapay zekâ araçlarının kullanıldığını doğruladığına dikkat çekildi.
Tanıklar saldırının dehşetini anlattı
Af Örgütü’nün görüştüğü tanıklar, saldırının gerçekleştiği sırada okul yönetiminin velileri arayarak çocuklarını almalarını istediğini, ancak birçok ailenin okula ulaştığında binanın çoktan vurulmuş olduğunu söyledi.
Güvenlik gerekçesiyle ismi değiştirilen bir tanık, “İnsanlar şehir içindeki bir okulun vurulacağını hayal bile edemiyordu. Öğretmenler çocukları dışarı çıkarmaya çalışırken çoğu hayatını kaybetti.” ifadelerini kullandı.
Raporda, enkazdan çıkarılan bazı kopmuş uzuvların adli tıp analizlerine göre büyük olasılıkla çocuklara ait olduğu kaydedildi. Toplam 168 kişinin hayatını kaybettiği saldırıda, kurbanların 100’den fazlasının çocuk olduğu belirtildi.
“Savaş suçu olarak soruşturulmalı”
Af Örgütü Araştırma ve Savunuculuk Direktörü Erika Guevara-Rosas, okul gibi sivil yapıların hedef alınmasının uluslararası hukuk kapsamında kesinlikle yasak olduğunu vurguladı.
Raporda saldırının “pervasız ve ayrım gözetmeyen” niteliği nedeniyle bir savaş suçu olarak soruşturulması gerektiği ifade edildi. Örgüt, ABD makamlarına hedef belirleme süreçleri, istihbarat toplama faaliyetleri ve yapay zekânın rolünün bağımsız bir soruşturmayla incelenmesi çağrısında bulundu.
