El Derecho de Vivir en Paz, Te Recuerdo Amanda ve Manifiesto şarkılarıyla bir döneme damga vuran Latin Amerikalı şarkıcı Victor Jara cinayetinde son firari sanık 53 yıl sonra yakalandı. Şili'de diktatör Augusto Pinochet döneminde öldürülen sanatçı Jara cinayetinde hüküm giyen emekli albay Nelson Haase Mazzei, 2023 yılında hakkında verilen hapis cezasının ardından ülkeden kaçmıştı.
Şili polisi, Haase Mazzei'nin ülkenin güneyindeki Puyehue kasabasında yakalandığını ve mahkeme kararıyla cezaevine gönderildiğini açıkladı. Böylece Jara cinayetine ilişkin adalet arayışında son firari de cezaevine gönderilmiş oldu.
"Gerçek adalet değil" tepkisi
Victor Jara Vakfı, gelişmeyi memnuniyetle karşıladıklarını açıklasa da yarım asırdan uzun bir süre sonra gelen adaletin, “gerçek adalet” olmadığını vurguladı.
Sol görüşlü sanatçı ve aktivist Víctor Jara, 11 Eylül 1973'te General Augusto Pinochet'nin, ABD destekli darbeyle Devlet Başkanı Salvador Allende'yi devirmesinin ertesi günü başkent Santiago'da gözaltına alınmıştı. O dönemde gözaltına alınan Jara, binlerce kişiyle birlikte bugün kendi adını taşıyan stadyumda tutuldu ve dört gün sonra Allende hükümetinin cezaevleri genel müdürü Littré Quiroga ile birlikte öldürüldü.
Soruşturma dosyasına göre Jara, gözaltında ağır işkence gördü. Askerlerin, sanatçının ellerini kırdığı, kafatasını parçaladığı raporlarda yer almıştı. Ayrıca askerlerin işkence sonrasında Jara'yı silahla hedef aldığı da bilinenler arasında. Jara'nın cenazesi Santiago'daki bir mezarlık yakınlarında 44 kurşun yarası ve çok sayıda kırıkla bulunmuştu. 40 yaşındaki Jara'nın öldürülmesi, Pinochet diktatörlüğünün sembolik insan hakları ihlallerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ne olmuştu?
Pinochet yönetimi sırasında 3 binden fazla kişi öldürüldü veya kaybedildi, on binlerce kişi ise gözaltına alınarak işkence gördü.
Haase Mazzei ve altı emekli asker, Jara cinayetinden Ağustos 2023'te gıyaben suçlu bulunmuştu. Haase Mazzei 25 yıl hapis cezasına çarptırılmış, masum olduğunu iddia etmiş ancak tanık ifadeleri gerçeği ortaya koymuştu.
Haase Mazzei'nin, Pinochet döneminin en karanlık birliklerinden Tejas Verdes Tugayı'nda görev yaptığı ve daha sonra rejimin gizli polisi DINA'da, insanlığa karşı suçlardan yüzlerce yıl hapis cezasına çarptırılan Manuel Contreras ile birlikte çalıştığı ortaya çıkmıştı.
Aynı davada hüküm giyen eski askerlerden Hernán Chacón ise 2023 yılında gözaltına alınacağı sırada evinde yaşamına son vermişti. Bir diğer sanık Pedro Barrientos ise ABD'den Aralık 2023'te Şili'ye iade edilmişti.
