Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu toplantıları için New York’ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin liderleri, BM Genel Merkezi’nde İran gündemiyle bir araya geldi.
Toplantıya Türkiye’nin yanı sıra KİK üyesi Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman ile Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan’dan liderler veya dışişleri bakanları katıldı.
Görüşmede İran ile ABD arasında yürütülen temaslar, Körfez’deki gerilim, Hürmüz Boğazı’nın durumu ve bölgesel güvenlik başlıkları ele alındı.
İran’la anlaşma arayışı masada
Toplantıda İran’la devam eden görüşmelerde gelinen aşama değerlendirildi. ABD Başkanı Trump, İran’la yürütülen temasların verimli geçtiğini ve anlaşmaya varılması yönünde önemli bir ivme oluştuğunu söyledi.
İran krizinin ne zaman sona erebileceğine ilişkin değerlendirmede bulunan Trump, sürecin 3 Kasım’da yapılacak ABD Kongresi ara seçimlerinin hemen ardından, hatta daha önce sonuçlanabileceğini ifade etti.
Trump, İran’la bir anlaşmaya varılmasını istediklerini belirtirken, anlaşma sağlanamaması halinde askeri seçeneğin yeniden gündeme gelebileceği yönündeki tehdidini de yineledi.
Hürmüz Boğazı ve enerji güvenliği ele alındı
Toplantının önemli gündem maddelerinden biri de Hürmüz Boğazı ve bölgedeki enerji güvenliği oldu.
İran krizinin başlamasından bu yana stratejik su yolundaki gelişmeler ve petrol sevkiyatının güvenliği bölge ülkeleri açısından kritik başlıklar arasında yer alıyor.
Trump, kriz boyunca Hürmüz Boğazı’ndan yaklaşık 1 milyar varil petrolün geçişinin sağlandığını belirterek boğazın kontrolünün ABD’de olduğunu savundu.
Toplantıda ayrıca Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ile petrol taşımacılığında kullanılabilecek boru hatları da gündeme geldi. Trump, ABD yönetiminin söz konusu koridoru ve enerji nakil hatlarını güçlü şekilde desteklediğini söyledi.
Trump’tan Erdoğan’a: Onunla uğraşmayın
Trump, toplantı öncesindeki açıklamalarında geçen yıl yine BM Genel Kurulu kapsamında bölge ülkelerinin liderleriyle Gazze gündemiyle gerçekleştirilen görüşmeyi hatırlattı.
Geçen yılki toplantıda da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bulunduğuna işaret eden Trump, Erdoğan’a dönerek, “Türkiye’den gelen, tam şuradaki dostum da vardı. Kendisi sert bir adamdır. Onunla uğraşmayın. Kendisi gerçekten harika bir adamdır.” ifadelerini kullandı.
Gazze’de çatışmaların sona erdirilmesine yönelik süreçte masada bulunan ülkelerin önemli çaba gösterdiğini belirten Trump, aynı ülkelerin Gazze’nin yeniden inşasına da kayda değer katkılar yapmaya hazır olduklarını söyledi.
Trump’ın açıklamalarının ardından toplantının geri kalan bölümü basına kapalı gerçekleştirildi.
Erdoğan: Körfez’deki sıkıntıları aşmak için çalışıyoruz
Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantının ardından Türkevi’ne geçerken gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Körfez’de yaşanan krizde bir çözüm ihtimali görüp görmediğinin sorulması üzerine Erdoğan, bölgedeki sorunların aşılması için çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Erdoğan, “Ona çalışıyoruz ve bu gayretlerimizle bir an önce Körfez’deki sıkıntıları aşabilmek için” ifadelerini kullanarak yürütülen çalışmaların en kısa sürede sonuç vermesini istediklerini söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın New York’a gelmesi ve Trump ile görüşme ihtimaline ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, Pezeşkiyan ile kendi programında bir görüşme olup olmadığı konusunda henüz bilgi sahibi olmadığını belirterek, “Şu anda programda neler var henüz bilmiyorum. Arkadaşlar bana bildirecek.” dedi.
