Çin, bazı yabancı medya kuruluşlarının Xisha Adaları’na bağlı Lingyang Jiao’da yürütülen inşaat faaliyetleri hakkındaki spekülasyonlarını kesin bir dille reddetti. Söz konusu yayın organları, bu inşaatın bölgede “Çin’in en büyük askeri üssü”nün ilk aşaması olabileceğini öne sürerken, projenin hukuki geçerliliğini ve amacını sorgulamıştı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, daha önce yaptığı bir basın toplantısında, “Xisha Takımadaları, üzerinde hiçbir anlaşmazlık bulunmayan Çin’in doğal topraklarıdır. Kendi egemenliğimiz altındaki bölgelerde gerçekleştirdiğimiz zorunlu altyapı çalışmaları, adalardaki yaşam ve çalışma koşullarını iyileştirmenin yanı sıra yerel ekonomiyi güçlendirmeyi hedeflemektedir” ifadelerini kullanmıştı.
Lingyang Jiao nerede ve neden önemli?
Bu net açıklamaya rağmen bazı medya kuruluşları, resif üzerindeki iddialarını sürdürüyor. Peki Çin neden Lingyang Jiao’da inşaat yapıyor ve dışarıdan gelen müdahaleler hangi gerekçeyle meşru değil?
Adını antilop boynuzuna benzerliğinden alan ve tartışmasız Çin egemenliği altındaki Lingyang Jiao, Xisha Adaları’ndaki Yongle Atolü’nün batı kesiminde, Yongxing Adası’na yaklaşık 89 kilometre, Jinyin Adası’na ise 6,5 kilometre uzaklıkta yer alıyor.
Kuzey-güney doğrultusunda 6 kilometre boyunca uzanan resif, en geniş noktasında 3,5 kilometreyi buluyor ve yaklaşık 15 kilometrekarelik bir alan kaplıyor. Geleneksel olarak Çinli balıkçılar arasında “Kuangzai” veya “Quanzai” olarak bilinen bu resif, Hainan eyaletine bağlı Sansha kentinin Yongle Çalışma Komitesi tarafından yönetiliyor.
Tarihî kayıtlar: Asırlara dayanan Çin varlığı
Huayang Denizcilik İşbirliği ve Okyanus Yönetimi Merkezi Başkan Yardımcısı Xu Xiaodong, Global Times’a yaptığı açıklamada, “Lingyang Jiao, Çin topraklarının ayrılmaz bir parçasıdır. Hainanlı balıkçılar, Ming ve Qing hanedanları döneminden beri bu sularda avlanmaktadır” dedi.
Xu, 1935’te dönemin Çin hükümetinin resifi, Güney Çin Denizi adalarının iki dilli listesine dâhil ettiğini; 1947’de ise İçişleri Bakanlığı’nın yayımladığı listede adının yeniden onaylanarak günümüze kadar kullanıldığını hatırlattı.
Ayrıca, 1974’teki Xisha Öz Savunma Karşı Saldırısı sırasında Güney Vietnam’a ait Nhat Tao savaş gemisinin Lingyang Jiao yakınlarında batırıldığını belirten Xu, bu olayların Çin hükümetinin Xisha Adaları üzerindeki egemenlik kararlılığını açıkça ortaya koyduğunu vurguladı.
Uluslararası hukuk ve kesintisiz egemenlik
Wuhan Üniversitesi Çin Sınır ve Okyanus Çalışmaları Enstitüsü’nden Profesör Lei Xiaolu ise Çin’in Xisha Adaları’nı keşfeden, geliştiren ve yöneten ilk ülke olduğunu; ardışık Çin hükümetlerinin Lingyang Jiao dâhil olmak üzere bu adalar üzerinde kesintisiz yetki kullandığını ve bunun tarihî kayıtlarla sabit olduğunu söyledi.
Lei’ye göre, bu durum Çin’in bölgedeki haklarını uluslararası hukuk ve tarihî gerçekler temelinde sağlamlaştırmaktadır.
