CGTN Türk Dış Haberler Servisi
ABD’de 3 Kasım ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kontrolünü kazanan Demokratların ilk hedeflerinden biri Pentagon oldu. Temsilciler Meclisi Başkanlığına gelmesi beklenen Hakeem Jeffries, seçimlerin ardından yaptığı açıklamada Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkında bir azil önergesi oylanırsa lehte oy kullanacağını söyledi.
Hegseth, Pentagon’daki üst düzey görevden almalar ve orduyu iç siyasetteki kültür tartışmalarına çeken açıklamaları nedeniyle zaten eleştiriliyordu. İran savaşı ise onu yönetimin en tartışmalı dış politika kararının sözcüsü haline getirdi.
Princeton Üniversitesi tarihçisi Julian Zelizer, Foreign Policy’de 9 Kasım’da yayımlanan yazısında, bazı Cumhuriyetçilerin savaştan çıkış için daha açık bir strateji sunabilecek bir bakanın göreve gelmesini istediğini aktardı. Demokratların çoğu ise görev süresinin bitmesine iki yıl kalan Trump’a karşı bir azil girişiminin başkana siyasi avantaj sağlayabileceğini düşünüyor. Hegseth’i hedef almak, Demokratlara yönetimden hesap sorma ve bazı Cumhuriyetçilerin desteğini arama imkânı veriyor.
Azil suçlaması Temsilciler Meclisi’nde basit çoğunlukla kabul edilebiliyor. Bakanın görevden alınması için Senato’da hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy vermesi gerekiyor.
Bağdat’ın düşüşünden seçim yenilgisine
Eski ABD Başkanı George W. Bush, daha önce de Pentagon’u yönetmiş olan Donald Rumsfeld’i 2000’in sonunda yeniden bu göreve aday göstermişti. Rumsfeld, 11 Eylül saldırılarının ardından Afganistan harekâtının, 2003’te ise Irak işgalinin başlıca mimarlarından biri oldu.
Bağdat’ta müzeler ve kamu binaları yağmalanırken Pentagon’un işgal sonrası hazırlıklarının yetersizliği ortaya çıktı. Irak ordusunun dağıtılması da güvenlik krizini ağırlaştırdı. Savaşın başlıca gerekçesi olan kitle imha silahı stokları bulunamadı. Nisan 2004’te Ebu Gureyb Cezaevi’nde tutuklulara yönelik işkencenin görüntüleri yayımlandı. Bir ay sonra Demokrat Kongre üyesi Charles Rangel, Rumsfeld hakkında sekiz maddelik azil önergesi sundu.
Bush, bakanına yönelen istifa çağrılarına aylarca direndi. 18 Nisan 2006’da Beyaz Saray’da gazetecilere “Kararı ben veririm” diyen Bush, Rumsfeld’in görevde kalmasını savundu. Irak’ta Amerikan askerlerinin kayıpları ve mezhep şiddeti sürerken Demokratlar savaşı seçim kampanyalarının merkezine yerleştirdi. Kasımda Kongre’nin iki kanadını da kazandılar. Bush, seçimden bir gün sonra, 8 Kasım’da Rumsfeld’in yerine eski CIA Direktörü Robert Gates’i aday gösterdiğini açıkladı. Ocak 2007’de ise Irak’a 20 binden fazla ilave asker gönderme kararı aldı.
Pentagon’da değişim İran politikasını değiştirir mi?
Irak işgali, Amerikan kara birliklerinin yıllarca sahada kaldığı bir savaştı. İran’a karşı yürütülen harekâtın siyasi maliyeti ise artan fiyatlarla birlikte Amerikan seçmeninin gündemine girdi. Her iki savaşta da savunma bakanı, başkanın kararlarını kamuoyu önünde savundu ve seçim yenilgisinin ardından görevden ayrılması tartışıldı.
Zelizer’e göre Hegseth’in istifası ya da Kongre tarafından görevden alınması, Trump’ın İran politikasını tek başına değiştirmeye yetmeyecek. Askerî kararların Beyaz Saray’da Trump’ın elinde toplanması nedeniyle Kongre, savaş harcamalarına getireceği sınırlamalar ve açacağı soruşturmalarla başkan üzerinde daha doğrudan baskı kurabilir.
