CGTN Türk Dış Haberler Servisi
ABD’de 3 Kasım’da yapılan ara seçimlerde Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki çoğunluklarını kaybetti. Demokratlar ocakta göreve başladığında Donald Trump’ın Kongre’den yeni yasalar geçirmesi zorlaşacak. Yeni çoğunluk, yönetimin kararlarını ve Trump ailesinin ticari ilişkilerini soruşturabilecek. Beyaz Saray ise diplomatik temasları yürütme ve askeri harekât emri verme konusunda geniş bir hareket alanına sahip olmaya devam edecek.
Daniel W. Drezner ve Elizabeth N. Saunders, Foreign Affairs’te 4 Kasım’da yayımlanan analizlerinde bu farkın Trump’ın son iki yılını belirleyebileceğini yazdı. Yazarlara göre bir daha seçime girmeyecek olan Trump, içeride artan baskıya dışarıda daha riskli adımlar atarak karşılık verebilir.
ABD başkanları daha önce de ara seçim yenilgilerinin ardından dış politikaya ağırlık verdi. Barack Obama, 2014’teki yenilginin ardından İran nükleer anlaşmasını sonuçlandırdı ve Küba’yla diplomatik ilişkileri yeniden kurdu. Buna karşın George W. Bush ise Irak savaşına tepkinin damga vurduğu 2006 seçimlerinden sonra Irak’a ek asker gönderdi. Trump’ın da diplomasi ve askeri saldırganlık arasında benzer bir seçimle karşı karşıya kalacağı düşünülüyor.
İran’da yeni saldırı neyi değiştirir?
Drezner ve Saunders’a göre Trump’ın askeri adım atma ihtimalinin en yüksek olduğu ülke İran. Yazarlar, kaleme aldıkları makalede Trump’ın yeni saldırılarla savaştaki çıkmazı aşabileceğini düşünebileceğini belirtti. Onlara göre Tahran’ın muhtemel yanıtı, ticari gemilere ve ABD’nin Körfez’deki ortaklarına yönelik saldırıları artırma olacak.
Trump’ın seçenekleri arasında daha geniş çaplı bir harekât da bulunuyor. “Topal Ördek Donald Trump tehlikesi” başlığını taşıyan makalede Yyzarlar, İran’ın petrol ihracatında önemli rol oynayan Harg Adası’na asker çıkarmak gibi bir adımın Trump’ın kendi seçmen tabanında bile tepki çekebileceğini değerlendirdi. Kongre’nin günlük askeri kararlara müdahale kapasitesi sınırlı olsa da savaşın maliyeti Beyaz Saray’ın seçeneklerini daraltıyor.
Küba ve üçlü zirve
Yazarların işaret ettiği ikinci askeri senaryonun merkezinde Küba bulunuyor. Venezuela’dan gelen desteğin kesilmesi ve ABD’nin ambargosu adadaki ekonomik krizi ağırlaştırdı. Drezner ve Saunders’a göre Havana’daki yönetimin devrilmesi, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun öncelikleri arasında yer alıyor. Trump böyle bir adımı, İran’da sonuç almakta zorlandığı sırada Batı Yarımküre’de bir başarı olarak sunmayı deneyebilir
Diplomasi cephesinde ise Trump’ın Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le üçlü bir zirve arayabileceği değerlendiriliyor. Yazarlar, Trump’ın böyle bir buluşmayı büyük güçler arasında uzlaşma arayışı olarak sunabileceğini yazdı. Moskova ve Pekin’in Washington’ın önerdiği üçlü nükleer silah anlaşmasına ilgi göstermemesi ve İran’a baskı yapmaya yanaşmaması, zirveden somut sonuç çıkması ihtimalini sınırlıyor.
