İsrail’de gelecek ay yapılması beklenen genel seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu'yu sıkıştıracak bir iddia gündeme geldi. İsrail gazetesi Haaretz, 7 Ekim 2023 saldırısının öncesinde Netanyahu'nun Hamas’ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğuna ilişkin birden fazla kez uyarıldığını ancak başbakanın buna rağmen harekete geçmediğini yazdı.
Gazeteye göre en dikkat çekici uyarılardan biri, 7 Ekim 2023'teki Aksa Tufanı Operasyonu'ndan yaklaşık bir buçuk hafta önce Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed'den geldi.
“45 dakika telefonda görüştüler”
Haaretz'in üç üst düzey yabancı kaynağa dayandırdığı habere göre bin Zayed, Abu Dabi'deki başkanlık sarayından Netanyahu'yu doğrudan aradı. İki lider yaklaşık 45 dakika görüştü. İddiaya göre BAE lideri, Netanyahu'ya Hamas'ın o dönemki Gazze'deki lideri Yahya Sinvar'ın İsrail'e karşı büyük bir operasyon hazırlığında olduğuna ilişkin bilgi verdi. Bin Zayed, olası bir saldırının yalnızca İsrail ile Hamas arasında yeni bir çatışmaya yol açmayacağını, tüm bölgeyi istikrarsızlaştırabileceğini ve İbrahim Anlaşmaları'nı tehlikeye atabileceğini söyledi. Netanyahu ise Haaretz'e göre tehdide beklenenden çok daha sakin bir yanıt verdi.
Gazetenin haberine göre Netanyahu, bu uyarıyı dinginlikle karşılamakla yetinmedi, İsrail'in güvelik kurumlarına da bilgi vermedi. Haaretz'e göre Netanyahu, bin Zayed'in verdiği bilgiyi ne Mossad ne Şin Bet ne de İsrail Genelkurmay Başkanı ile paylaştı. Dönemin Şin Bet yöneticilerinden biri gazeteye, “Uyarıları bilseydik, tüm değerlendirme tablomuzu değiştirebilirdi” dedi.
Bin Zayed'in Filistinli danışmanı ise BAE liderinin, Netanyahu'nun uyarıyı ciddiye alarak harekete geçeceğini düşündüğünü söyledi. Görüşmede BAE Emiri, Netanyahu'ya tehdide karşı hazırlıklı olma gerekliliğini vurguladı. Aynı zamanda, Gazze Şeridi için ekonomik bir çözüm bulmaya çalışmayı ve tırmanmayı önlemek için Batı Şeridi'ni sakinleştirmeyi tavsiye etti. Bin Zayed, Netanyahu'yu durumu ciddiye almaya çağırdı, ancak şaşırtıcı bir şekilde Netanyahu nispeten sakin bir şekilde karşılık verdi.
Bin Zayed daha sonra Netanyahu ile yaptığı görüşmeyi dönemin CIA Direktörü William J. Burns'e iletti.
Haaretz: Hamas ile gizli müzakereler Netanyahu nedeniyle çıkmaza girdi
Haaretz'in araştırmasında Netanyahu hükümeti ile Hamas arasındaki gizli temaslara ilişkin de dikkat çekici iddialar yer aldı. Gazeteye göre 2023'ün ilk dokuz ayında, Netanyahu'nun bilgisi ve onayı dahilinde İsrail ile Hamas arasında Gazze'de uzun vadeli bir düzenleme sağlayabilecek geçici ateşkes konusunda doğrudan görüşmeler yürütüldü.
Bu görüşmelerde; Gazze ablukasının kademeli olarak hafifletilmesi, Gazze'ye gıda ve hammadde girişinin artırılması, İsrail ve Mısır sınırında ticaret bölgeleri oluşturulması, Gazzeliler için istihdam yaratılması, Gazze'den Şarm el-Şeyh Havalimanı'na güvenli geçiş sağlanması, Gazze açıklarında bulunan doğalgaz sahasından bölgeye gaz sağlanması gibi konular masadaydı.
Bu süreçte tarafların ekonomik başlıkların büyük bölümünde anlaşmaya yaklaştığı, geriye ise İsrailli rehineler ile Filistinli mahkumların takasının kaldığı öne sürüldü.
Haaretz'e konuşan bir İsrail güvenlik kaynağına göre Netanyahu, Ağustos 2023'ün sonunda Hamas'ın talebi doğrultusunda 30 Filistinli mahkumun serbest bırakılmasını prensipte onayladı.
Ancak gazetenin iddiasına göre Netanyahu, bu konuda karar verecek komitenin toplanmasını defalarca erteledi. Ve süreç kilitlendi.
“Deprem olacak”
Netanyahu komitenin toplanmasını engelleyip süreç tıkanınca dönemin Hamas lideri Sinvar'ın da sabrı tükendi. Haaretz'in aktardığına göre Sinvar, Eylül 2023'te İsrail ile yürütülen temasları tamamen kesti. Ardından Sinvar, aracılar üzerinden İsrail'e son derece dikkat çekici bir mesaj gönderdi: “İsraillilere büyük bir sürpriz hazırladığımı söyleyin. Bir deprem olacak.”
Mesajın, Sinvar'ın saldırıya ilişkin hazırlığının en açık işaretlerinden biri olduğu iddia edildi. Haaretz'in haberinde ismi verilmeyen ve Kömür Gözler olarak anılan Hamas yetkilisinin söz konusu gelişmeyi BAE lideri bin Zayed'in danışmanına aktardığı ifade edildi. Bin Zayed, Sinvar'ın uyarısını ileten danışmana, "Bunun anlamı nedir?" diye sordu. Danışman da "Eğer 'deprem' diyorsa, savaş demek istiyor" diye yanıtladı. BAE lideri bunun üzerine Netanyahu'yu arama kararı verdi.
Mısır da uyarmış
Mısır istihbaratının başındaki General Abbas Kamel'in de Netanyahu'nun ofisini arayarak Hamas'ın hazırladığı “olağandışı ve korkunç bir operasyon” konusunda uyardığı öne sürüldü. Gazeteci Smadar Perry'nin Yedioth Ahronoth'ta aktardığına göre Netanyahu, Kamel'e Gazze konusunda kontrolün İsrail'de olduğunu ve asıl sorunun Batı Şeria olduğunu söyledi.
7 Ekim 2023 sabahı saat 06.29'da Hamas'ın Aksa Tufanı Operasyonu başladı. Gazetenin aktardığı kritik bir bilgiye göre 7 Ekim'deki saldırının hemen ardından Hamas, elindeki sivil rehineleri hemen serbest bırakmaya hazır olduğu mesajını İsraillilere dolaylı yoldan iletti. Karşılığında istedikleri şey, üzerinde anlaşılmış bir arabulucunun belirlenmesi idi. Ancak habere göre İsrail tarafı bu teklifi düşünmeden reddetti. Katar Başbakanı aracılığıyla yapılan bu teklifin reddedilmesinin ardından Katar tarafı dönemin ABD Dışişleri Bakanı Blinken'ı arayarak durumu ve teklifi açıkladı. Ancak Blinken İsrail'in çok karışık olduğunu ve 3 gün boyunca İsrail'le bu konuyu tartışmanın mümkün olmayacağı cevabını verdi.
Netanyahu görüşme iddiasını reddetti
Haaretz'in iddiaları Netanyahu tarafından kesin bir dille reddedildi. İsrail Başbakanı, bin Zayed ile böyle bir görüşme gerçekleştirmediğini ve kendisine bu yönde herhangi bir uyarı yapılmadığını savundu. Eski Şin Bet Başkanı Ronen Bar ile eski Genelkurmay Başkanı Herzli Halevi de BAE liderinin Netanyahu'ya ilettiği iddia edilen uyarıdan haberdar olmadıklarını söyledi.
Ancak Haaretz, haberinin İsrail ve diğer ülkelerdeki onlarca kaynak, üst düzey yetkililer, resmi kayıtlar, iç belgeler ve yazışmalar üzerinden yapılan kapsamlı bir araştırmanın sonucu olduğunu belirtiyor. Haaretz'in söz konusu haberi, İsrail'de yapılacak seçimlerden bir ay önce gündeme gelmesiyle de ayrı bir önem teşkil ediyor. Netanyahu'nun 7 Ekim saldırısına ilişkin siyasi sorumluluğu İsrail siyasetinin en tartışmalı başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
