Dünya genelinde milyonlarca kişinin eklem sağlığını korumak ve eklem ağrılarını hafifletmek amacıyla reçetesiz olarak tükettiği glukozamin takviyeleri hakkında dikkat çeken bir bilimsel çalışma yayımlandı.
Florida Üniversitesi (UF) araştırmacıları tarafından yürütülen ve Nature Metabolism dergisinde yayımlanan araştırma, glukozamin kullanımının erken evre hafıza ve düşünme sorunları olan bireylerde demans gelişme riskini artırabileceğini ortaya koydu.
Sağlık kayıtları incelendi: Risk yüzde 25 daha yüksek
Araştırmacılar, yapay zeka teknolojilerinden yararlanarak 2012-2024 yılları arasında UF Health veri tabanındaki binlerce hasta kaydını geriye dönük olarak analiz etti.
İncelemelerde hafif bilişsel bozukluk (MCI) teşhisi konulan ve glukozamin kullanan hastaların, kullanmayanlara kıyasla demansa ilerleme olasılığının yüzde 25 daha yüksek olduğu belirlendi.
Zaten Alzheimer veya ilişkili demans (ADRD) tanısı almış glukozamin kullanıcılarında ise belirli bir zaman dilimi içindeki ölüm riskinin yüzde 25 arttığı görüldü. Bu ölüm riski artışı, yalnızca MCI evresinde olan grupta gözlenmedi.
Beyinde anormal 'şeker etiketlemesi'
Araştırma ekibi, glukozaminin beyinde yarattığı etkiyi incelemek adına insan beyin dokuları ve genetiği değiştirilmiş fare modelleri üzerinde laboratuvar deneyleri gerçekleştirdi.
Kan-beyin engelini aşabilen bir molekül olan glukozaminin, Alzheimer hastalarının beyninde anormal bir metabolik yolu tetiklediği tespit edildi. Deneylerde, hücre içindeki proteinlere aşırı miktarda şeker yapılarının eklendiği ("şeker etiketlemesi") ve bu durumun Alzheimer'lı beyinde toksik etki yaratarak sosyal hafızayı ve bilişsel işlevleri zayıflattığı belirlendi. Anormal şekerlenme süreci kimyasal olarak engellendiğinde ise deneklerde hafıza performansının yeniden iyileştiği görüldü.
Klinik deneyler şart, ancak ciddiyetle ele alınmalı
Çalışmanın kıdemli yazarlarından Dr. Ramon Sun, ABD'de milyonlarca insanın demans ve Alzheimer ile yaşadığını hatırlatarak, "Pek çok insan hastalığın seyrini kötüleştirebilecek bir takviyeyi bilinçsizce kullanıyor olabilir" değerlendirmesinde bulundu.
Çalışmanın yazarları, elde edilen verilerin henüz gözlemsel bir bağ kurduğuna ve doğrudan "neden-sonuç" ilişkisi kanıtlamadığına vurgu yaptı. Sağlıklı bir beyin ile Alzheimer etkisindeki bir beynin aynı takviyeye farklı tepkiler verebileceğini belirten uzmanlar, hastaların takviyeyi hemen bırakması gerektiğine dair kesin bir hüküm varmadan önce insanlı klinik deneylerin yapılması gerektiğini ifade etti.
