CGTN Türk Dış Haberler Servisi
ABD’nin İsrail ile müşterek biçimde İran’a düzenlediği saldırılar stratejik amaçlarına ulaşmazken ülkede ekonomik durum giderek kötüleşiyor. Küresel finansın sesi olarak kabul edilen Fortune dergisi ABD Hazine Bakanlığı’nın geçen hafta yayınladığı 2025 yılı finans tablolarındaki duruma işaret ederek “ABD hükümeti iflas etmiş duruma. Bu bir abartı değil” diye yazdı.
ABD’nin 30 Eylül 2025 itibariyle toplam varlıklarının 6,06 trilyon dolar, toplam yükümlülüklerinin ise 47, 8 trilyon dolar olduğunu anımsatan Fortune “2024 yılından yaklaşık 2,07 trilyon dolar daha artarak 2025’te bilanço eksi 41,72 trilyon dolara ulaştı” ifadesini kullandı.
Bütçedeki bozulmanın ana nedenleri arasında 2 trilyon dolarlık artışla federal borç ve faiz gideri, çalışanalar ve gazilere dönük ödemeler gösteriliyor.
Toplam borç GSYİH’nin 5 katı!
Derginin sitesinde yayınlanan haberde oluşan tablo “buzdağının görünen yüzü” olarak tanımlarken, sosyal sigorta giderleri gibi kalemlerin bilançoya dahil edilmediğini şu cümlelerle duyurdu:
“Bilanço dışındaki tablo çok daha çarpıcı. Sosyal sigorta yükümlülüğü yalnızca bir yılda 10,1 trilyon dolardan fazla artarak 2024’te 78,3 trilyon dolardan 88,4 trilyon dolara çıktı. Bu artışın temel nedeni Medicare Part B kalemindeki 6,9 trilyon dolarlık yükseliş ve Sosyal Güvenlik’teki 2,5 trilyonluk artış. Hazine’nin Uzun Vadeli Mali Projeksiyonlar Tablosu, 75 yıllık mali açığın Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 4,3’ünden yüzde 4,7’sine yükseldiğini gösteriyor. Eğer toplamdaki bu 88,4 trilyon dolarlık bu borcu, resmi bilançodaki 47,8 trilyon dolarlık yükümlülüklere eklersek toplamda federal yükümlülük 136,2 trilyon doları aşar. Bu da ABD’nin yıllık GSYİH’nin 5 katına karşılık gelir.”
Hesaplaşma artık görmezden gelinemez
Fortune dergisi medyada bu tablonun görmezden gelindiğini, Kongre üyelerinin bu konuya eğilmekten kaçındığını savunarak “Kongre, ülkenin maliyesi üzerindeki kontrolünü açık biçimde kaybetmiş görünüyor. ABD mali bir felaketle karşı karşıya. Uzun süredir ertelenen hesaplaşma artık görmezden gelinemeyecek noktaya geliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’deki iflası andıran finansal tablonun İran’a dönük uluslararası hukuku hiçe sayan saldırılar ile daha da derinleşmesine kesin gözüyle bakılıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte ülke genelinde petrol fiyatları yükselirken Trump yönetiminin hali hazırda 1 trilyon doları aşan Pentagon bütçesine 200 milyar dolar daha istemesi tepkiyle karşılanmakta. ABD’nin önde gelen Demokrat senatörlerinden Barnie Sanders geçen hafta yaptığı açıklamada üç haftalık savaş bütçesi ile 6,8 milyon çocuğa ücretsiz sağlık hizmeti verilebileceğini, 240 bin öğretmen istihdamının sağlanabileceğini veya 2,6 milyon sosyal konut inşa edilebileceğini söylemişti.
İran’daki savaşın maliyetini takip eden “ıran-cost-ticker” sitesine göre 16 Mart 2025 tarihi itibariyle Washington yönetimi saldırılar için 31 milyar dolardan fazla para harcadı.
