Çinli bilim insanları pirinç araştırmalarında önemli bir çalışmaya imza attı. Tohumun çimlenmesinden olgunlaşmasına kadar pirincin tüm yaşam döngüsünü hücresel düzeyde ortaya koyan üç boyutlu uzamsal-zamansal atlas ilk kez oluşturuldu.
Araştırma, uluslararası bilim dergisi Cell’de çevrimiçi olarak yayımlandı. Çalışma, Çin’in Hainan eyaletinin Sanya kentindeki Yazhou Körfezi Ulusal Laboratuvarı öncülüğünde çok sayıda araştırma kurumunun iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Pirincin tüm yaşam döngüsü haritalandı
Araştırmacılar, genom dizileme, tek hücre dizileme ve uzamsal transkriptomik yöntemlerini bir araya getirerek pirincin gelişiminin kapsamlı bir haritasını çıkardı.
Oluşturulan atlas, tohumun çimlenmesinden çiçeklenme ve tane dolumuna kadar farklı gelişim aşamalarını kapsıyor.
Çalışmayla farklı dokularda ve gelişim dönemlerinde belirli işlevlere sahip genlerin hangi noktalarda ifade edildiğinin daha hassas biçimde belirlenmesi amaçlanıyor.
Araştırmacılara göre bu yöntem, daha yüksek ve istikrarlı verime daha hızlı ulaşılmasını hedefleyen hassas ıslah çalışmalarının önünü açabilir.
Bilim insanlarının kullanımına açılacak
Çalışma kapsamında dünya genelindeki araştırmacıların erişebileceği açık bir veri tabanı ile pirinç için tek hücreli temel model de oluşturuldu.
Sistem; gen sorgulama, uzamsal gen ifadesinin görüntülenmesi ve karşılaştırmalı analiz yapılmasına imkan sağlıyor. Böylece araştırmacılar belirli genlerin farklı dokularda ve gelişim aşamalarında nasıl davrandığını inceleyebilecek.
Atlas ve beraberindeki veriler sayesinde pirinçte istenen özelliklerle gen ifadesinin düzenlenmesi arasındaki ilişkinin daha ayrıntılı biçimde incelenmesi hedefleniyor.
Pirinç ıslahında daha hedefli yöntem
Geçmişte pirincin tek bir özelliğinin değiştirilmesi, karmaşık genetik bağlantılar nedeniyle başka özelliklerde istenmeyen sonuçlara yol açabiliyordu.
Yeni atlas ve modelin ise araştırmacılara daha hedefli optimizasyon yapma, istenmeyen etkileri azaltma ve daha hassas düzenleme stratejileri geliştirme olanağı sağlaması bekleniyor.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi Kırsal Kalkınma Enstitüsü Araştırma Görevlisi Li Guoxiang, tohum sektörünün ülke açısından önemine dikkati çekerek, bağımsız bir tohum endüstrisi olmadan tahıl üretimini etkili biçimde artırmanın ve gıda güvenliğini sağlamanın mümkün olmayacağını belirtti.
Nanfan “Silikon Vadisi”nde geliştirildi
Çalışmaya öncülük eden Yazhou Körfezi Ulusal Laboratuvarı, Sanya’daki Nanfan “Silikon Vadisi”nin önemli bilim ve teknoloji merkezlerinden biri olarak faaliyet gösteriyor.
Bölgede çok sayıda araştırma enstitüsü ve tohum şirketi, yeni ıslah teknolojileri ve çeşitlerin geliştirilmesi üzerine çalışmalar yürütüyor.
“Nanfan” yöntemi, Çin’in güneyindeki sıcak iklimden yararlanılarak yılda birden fazla tohum nesli yetiştirilmesine ve böylece ıslah sürecinin kısaltılmasına dayanıyor.
Hainan Tarım Bakanlığının verilerine göre, bu yıl eyalette erken dönem pirinç ekim alanı 1 milyon 716 bin muya, yaklaşık 114 bin 400 hektara ulaştı. Ortalama verim mu başına 404,97 kilogram, toplam üretim ise 695 bin ton olarak kaydedildi.
Veriler, ekim alanı, birim verim ve toplam üretimde eş zamanlı artış yaşandığını gösterdi.
