CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Çin ile Rusya arasındaki siyasi karşılıklı güven ve çok kutuplu bir dünya düzeni oluşturma yönündeki ortak çabalar, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Çarşamba günü Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmeyle birlikte daha da güçlendi.
Çin ve Rusya görüşmeler kapsamında iki ayrı ortak bildiri yayımladı. Bunlardan ilki, kapsamlı stratejik koordinasyonun daha da güçlendirilmesi ve iyi komşuluk ile dostane iş birliğinin derinleştirilmesine odaklanırken, ikinci bildiri daha adil ve dengeli bir dünya düzeninin ortaklaşa inşa edilmesini hedefliyor.
Putin’in iki günlük devlet ziyareti kapsamında yaptığı bu ziyaret, Çin’e gerçekleştirdiği 25’inci ziyaret olurken, Çin Devlet Konseyi Kalkınma Araştırma Merkezi’ne bağlı Avrasya Sosyal Kalkınma Araştırmaları Direktörü Li Yongquan, yaptığı değerlendirmede, ziyaretin uluslararası sistemde derin değişimlerin yaşandığı bir döneme denk geldiğini belirtti. Li, artan küreselleşme karşıtı eğilimler karşısında Çin ve Rusya’nın ikili, bölgesel ve küresel düzeyde çok sayıda meselede daha yakın koordinasyona ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Yeni bir aşama
Görüşme sırasında Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, “Çin-Rusya ilişkileri daha büyük kazanımlar ve daha hızlı gelişim sağlayan yeni bir aşamaya girdi” ifadelerini kullandı. Li Yongquan’a göre bu “yeni aşama”, yalnızca uluslararası konjonktürdeki değişimi değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki pragmatik iş birliğinin daha derinleşeceği ve daha üst seviyeye taşınacağı bir dönemi ifade ediyor.
Putin’in beraberinde Cumhurbaşkanlığı danışmanı Yuri Uşakov, Ulaştırma Bakanı Andrey Nikitin, Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina ve büyük şirketlerin üst düzey yöneticileri gibi isimleri getirmesi, iki ülkenin kalkınma stratejilerini uyumlaştırma ve sektör bazlı iş birliklerini genişletme hedefini ortaya koydu.
İki ortak bildirinin yanı sıra, liderlerin huzurunda ticaretten kentsel gelişime, eğitimden medyaya kadar geniş bir alanda onlarca iş birliği belgesi imzalandı. Bu belgeler, gelecekteki ikili iş birliğinin kapsamına ve derinliğine işaret etmekte.
İkili ilişkiler için yön haritası
Bu yıl imzalanmasının 25’inci yıl dönümünü dolduran Çin-Rusya İyi Komşuluk ve Dostane İşbirliği Antlaşması, kapsamlı stratejik koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik ortak bildiri kapsamında uzatıldı. Li Yongquan, bu bildirinin ikili ilişkilerin daha da derinleştirilmesine odaklandığını belirterek, iki ülke arasında çözülemeyecek siyasi bir sorun bulunmadığını ve karşılıklı güvenin çok yüksek seviyede sürdüğünü vurguladı.
Çin Sosyal Bilimler Akademisi’ne bağlı Rusya, Doğu Avrupa ve Orta Asya Araştırmaları Enstitüsü Direktörü Sun Zhuangzhi de, söz konusu bildirinin siyasi, ekonomik ve toplumsal alanlarda daha yüksek kaliteli iş birliğini teşvik ettiğini belirtti.
Küresel yönetişimde koordinasyon
“Çok kutuplu dünya” ve “yeni tip uluslararası ilişkiler” başlıklarını içeren ikinci ortak bildiri ise Çin ve Rusya’nın küresel sistemde nasıl bir rol üstlenmek istediğini ortaya koyuyor. Bildiriye göre, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası sistem önemli değişimlerden geçerken, tek taraflılık ve hegemonya eğilimleri artış gösterdi. Bu çerçevede Çin ve Rusya, uluslararası toplumu daha eşit ve düzenli bir çok kutuplu sistem inşa etmeye çağırıyor. Açıklamada, açıklık, kapsayıcılık, karşılıklı fayda ve uluslararası ilişkilerin demokratikleşmesi gibi ilkeler ön plana çıkarılırken, küresel yönetişim mekanizmalarının daha adil hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Son yıllarda Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi yapıların kurulmasına birlikte öncülük eden Çin ve Rusya, Birleşmiş Milletler ve APEC gibi platformlarda da koordinasyonlarını sürdürerek Küresel Güney ülkelerinin daha fazla temsil edilmesini savunuyor. Sun Zhuangzhi’ye göre bu ortak bildiri, Çin ve Rusya’nın mevcut uluslararası gelişmeler karşısındaki ortak duruşunu net biçimde ortaya koyarken, yeni tip uluslararası ilişkilerin inşası yönünde ortak bir vizyon sunmakta.
