İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi ile Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi araştırmacıları, farklı ülkelerde kullanılan seçim sistemlerini matematiksel açıdan inceledi. Annals of Operations Research dergisinde yayımlanan çalışma, “adil” kabul edilen bir seçim sisteminin üç temel hedefini mercek altına aldı: Yerel seçim bölgesini kazanan adayın parlamentoya girmesi, partilerin sandalye oranlarının ülke genelindeki oy oranlarıyla örtüşmesi ve parlamentodaki toplam sandalye sayısının sabit tutulması. Araştırmacılar, parti sayısı belirli bir seviyeye ulaştığında bu üç koşulun aynı anda garanti edilmesinin matematiksel olarak mümkün olmadığını gösterdi.
Araştırmanın çıkış noktasını Danimarka'nın 2022 seçimleri oluşturdu. Ülkede partilerin ulusal oy oranlarıyla parlamentodaki temsilini dengelemek amacıyla 40 ek sandalye kullanılmasına rağmen artan siyasi parçalanma sistemi sınırlarına taşıdı. Almanya ise benzer sorunu farklı şekilde yaşadı: Orantılı temsil ile yerel seçim sonuçlarını birlikte koruma çabası Bundestag'ın 598 sandalyeden 2021'de 736 sandalyeye kadar büyümesine yol açtı. 2023'te yapılan reformlarla parlamentonun sürekli genişlemesi engellenirken bu kez her yerel seçim galibinin parlamentoya girmesi garanti olmaktan çıktı.
İngiltere ise başka bir tercihte bulunuyor. Dar bölge sistemi yerel kazananları ve sabit sandalye sayısını korurken ülke genelindeki oy oranlarının parlamentoya orantılı yansımasını garanti etmiyor. Bunun çarpıcı örneği 2024 seçimlerinde görüldü: İşçi Partisi oyların yüzde 33,7'sini almasına rağmen 650 sandalyenin 411'ini, yani yaklaşık yüzde 63'ünü kazandı. Reform UK ise yüzde 14,3 oyla yalnızca 5 milletvekilliği elde etti. Araştırmacılar, kusursuz bir seçim sisteminin mümkün olmadığını ancak üç ilke arasında daha dengeli modeller geliştirilebileceğini vurguluyor
