CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Belarus, uzun bir aradan sonra yeniden Ukrayna krizinin merkezindeki başlıklardan biri haline geldi.. Kiev yönetimi, Belarus'un savaşa doğrudan dahil olabileceğini öne sürerken, Zelenski Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko'ya yönelik sert açıklamalarında önleyici saldırı ve hatta Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı daha önce gündeme gelen senaryolara benzer şekilde kaçırılma imalarında bulundu.
Zelenski’nin açıklamalarına paralel olarak , Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 2022 yılından bu yana ilk kez Lukaşenko ile telefon görüşmesi gerçekleştirmesi dikkat çekiyor. Avrupa basınında yer alan değerlendirmelerde görüşmenin temel gündem maddelerinden birinin Belarus'un savaşa dahil olmasının önlenmesi olduğu öne sürüldü.
Belarus içinde askeri hareketlilik yok
Belarus sınırında şu ana kadar bu iddiaları destekleyecek somut bir askeri hareketlilik gözlenmiyor. Belarus ordusunda seferberlik ilan edilmezken, sınır hattında da askeri bir sevkiyat tespit edilebilmiş değil. Son dönemde dikkat çeken tek gelişme, Rusya ile Belarus'un gerçekleştirdiği ortak nükleer tatbikat oldu. Buna karşın söz konusu faaliyet Belarus'un merkezindeki Osipoviçi bölgesinde gerçekleştirildi ve doğrudan Ukrayna'ya yönelik bir kara harekâtı hazırlığından çok stratejik caydırıcılık mesajı olarak değerlendirildi.
Belraus Devlet Başkanı Lukaşenko'nun bugüne kadar izlediği politika dikkate alındığında ülkenin savaşa doğrudan girmesi düşük ihtimal olarak görülüyor. Belarus lideri, özellikle 2020 seçimlerinden sonra Batı ile ilişkilerinin bozulmasına rağmen ülkesine belirli bir manevra alanı bırakmaya çalıştı. 2022'de savaşın başlamasının ardından Belarus toprakları Rusya tarafından kullanılmış olsa da Minsk doğrudan çatışmalara katılmadı. Bu durum Moskova açısından da kabul edilebilir bir denge oluşturdu. Kremlin için Lukaşenko'nun diplomatik değeri askeri katkısından daha yüksek görülüyor.
Asıl hazırlık Ukrayna içinde
Askeri açıdan bakıldığında da Belarus'un Ukrayna'ya yönelik yeni bir kuzey harekâtının merkezine yerleştirilmesi gerçekçi bulunmuyor. 2022'nin ilk aylarında Kiev'e yönelik saldırının tekrarlanabileceği yönündeki değerlendirmeler zaman zaman gündeme gelse de modern savaşın insansız hava araçları, uydu gözetleme sistemleri ve hassas vurucu kabiliyetlerle şekillendiği mevcut koşullarda Belarus ordusunun böyle bir operasyonda belirleyici rol üstlenebileceği düşünülmüyor.
Diğer taraftan bazı yorumcular, asıl hazırlığın Ukrayna tarafından Belarus'a yönelik olabileceğini öne sürüyor. Zelenski'nin sürgündeki Belarus muhalefet lideri Svetlana Tikhanovskaya ile kurduğu temaslar bu iddiaları besliyor. Zelenski'nin Belarus kaynaklı tehdit söylemini artırdığı dönemde Minsk ile Washington arasında dikkat çekici bir yumuşama süreci başladı. ABD yönetimi mart ayında Belarus'a yönelik bazı yaptırımları gevşetti. Washington'un Minsk Büyükelçiliği'nin yeniden açılmasını değerlendirdiği yönünde haberler yayımlandı. Hatta bazı diplomatik çevrelerde Lukaşenko'nun ABD'yi ziyaret ederek Donald Trump ile görüşebileceği ihtimali dahi konuşulmaya başlandı.
Kiev açısından bu gelişmeler risk olarak görülüyor. Belarus'un Batı ile yeniden temas kurması, Ukrayna savaşının sona erdirilmesi yönünde yeni diplomatik kanalların açılmasına yol açabilir. Aynı zamanda yaptırımların gevşetilmesi Belarus'u Rusya ile Batı arasında ekonomik geçiş noktalarından biri haline getirebilir. Bu nedenle Kiev'in Belarus'u yeniden Rusya'nın askeri ortağı olarak göstermeye çalıştığı ve Washington-Minsk yakınlaşmasını zorlaştırmayı hedeflediği yönündeki değerlendirmeler ağrılık kazanmakta.
