Paraguay'ı sarsan bankacılık krizi sonrası görevden azledilen Devlet Başkanı Santiago Pena ev hapsine alındı. Pena'nın, çöken ülkenin en büyük dijital bankasında hissesi bulunduğu ifade ediliyor. Senato'da yapılan oylamada 44 lehte oy alan Pena, Haziran 2012'de eski Devlet Başkanı Fernando Lugo'nun görevden uzaklaştırılmasının ardından, ülkenin yakın demokratik tarihinde azil süreci sonucunda görevini kaybeden ikinci devlet başkanı oldu.
Gözaltına alınan Pena, ev hapsi cezasına çarptırıldı.
Yeni devlet başkanı yemin etti
Öte yandan Paraguay'ın yeni Devlet Başkanı Pedro Alliana, Kongre'de düzenlenen olağanüstü oturumda yemin ederek görevini devralmasının ardından bir konuşma yaptı. Alliana, finansal çöküşten zarar gören vatandaşlara tam tazminat ödeneceğini belirterek, "Getirdiğim vaat son derece somuttur: Bugün finansal çöküş nedeniyle zor günler geçiren yurttaşlarımız eksiksiz bir şekilde tazmin edilecektir. Onları yalnız bırakmayacağız." ifadesini kullandı.
Alliana, Pena'dan devraldığı anayasal görev süresini tamamlamak üzere Ağustos 2028'e kadar devlet başkanlığı görevini sürdürecek. Sunduğu istifanın Kongre tarafından reddedilmesinin ardından Paraguay Senatosu tarafından "görevi kötüye kullanmak" suçundan azledilen Devlet Başkanı Pena gözaltına alınmıştı. "Görevi kötüye kullanmak" suçundan azledilen Pena, Anayasa'nın 189. maddesi uyarınca azil kararıyla suçlu bulunmasının ardından, eski devlet başkanlarına tanınan "ömür boyu senatörlük" statüsünü ve hukuki dokunulmazlığını kaybetmişti.
Paraguay Ulusal Polisi, görevinden uzaklaştırılan Pena'nın, Başsavcılık tarafından verilen karar doğrultusunda evinde gözaltına alındığını doğrulamıştı.
Ne olmuştu?
Paraguay'da yaklaşık 3 milyon müşterisi bulunan dijital bankacılık kuruluşu Ueno'nun çöküşü, ülkeyi siyasi ve ekonomik krize sürükledi. Bankanın ödeme gücüne ilişkin sorunlar nedeniyle merkez bankasının müdahalesine alınmasının ardından Cumhurbaşkanı Santiago Pena istifasını açıkladı. Pena'nın geçmişte bankanın ana hissedarıyla ticari bağlantılarının bulunması ve kamu kaynaklarından bankaya aktarım yapıldığı yönündeki iddialar, Paraguay'da halkın sokaklara dökülmesine neden oldu.
2021 yılında kurulan Ueno, Paraguay'da küçük bir finansal teknoloji şirketinden orta ölçekli bir dijital bankaya dönüştü. Hızlı büyümesi nedeniyle Nubank, Monzo ve Revolut gibi dijital bankacılık kuruluşlarıyla karşılaştırılan Ueno, kısa sürede Paraguay'ın en dikkat çekici finansal girişimlerinden biri haline geldi. Ueno ayrıca devlet kurumları ve emeklilikle bağlantılı kuruluşlara ait kaynaklar dahil yaklaşık 850 milyon dolarlık kamu fonunu yönetiyordu.
Bankanın ana hissedarı Grupo Vázquez ile bağlantılı şirketlere aşırı miktarda kredi sağladığı iddiaları üzerine inceleme başlatıldı. Paraguay Merkez Bankası, Ueno'nun asgari ödeme gücü gerekliliklerini karşılamadığını belirleyerek bankaya müdahale etti. Bu gelişmenin ardından milyonlarca müşteri hesaplarındaki paraya geçici olarak erişemedi.
2023 yılında Cumhurbaşkanı seçilen ekonomist Santiago Pena, bankanın ana hissedarı Grupo Vázquez ile geçmişte kurduğu ticari ilişkiler nedeniyle siyasi baskı altında kaldı. Pena, Mart 2025'e kadar Grupo Vázquez'in hissedarlarından biri olduğunu, ancak bu tarihte şirketteki payını sattığını açıkladı.
Ueno yönetimi ise Pena'nın bankada hiçbir zaman doğrudan hissedar veya yatırımcı olmadığını savundu. Muhalefet milletvekilleri, Cumhurbaşkanı'nı çıkar çatışması, emeklilik fonlarının kötüye kullanılması ve kurumlar aracılığıyla usulsüzlüklerin örtbas edilmesiyle suçladı. İddiaları defalarca reddeden Cumhurbaşkanı sonunda istifa etmek zorunda kaldı.
