Almanya ve Fransa savunma bakanları, 9 Kasım'da Berlin'de düzenlenen Fransız-Alman Parlamenter Meclisi toplantısında Avrupa'nın askeri kapasitesini genişletme hedeflerini yineledi.
Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin, güçlü ve bağımsız bir Avrupa savunma sanayisinin oluşturulması gerektiğini savunurken, Alman mevkidaşı Boris Pistorius da Avrupa'nın askeri bağımsızlığını hızla kazanması çağrısında bulundu.
İki ülke, ABD'nin askeri teknolojilerine ve silah sistemlerine bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Ancak Avrupa'nın stratejik özerkliği söylemi, aynı zamanda Alman ve Fransız silah üreticilerinin büyüyen askeri harcamalardan daha fazla pay alması anlamına geliyor.
Avrupa Birliği'nin ReArm Europe planı kapsamında 800 milyar avroya kadar savunma harcamasının harekete geçirilmesi hedefleniyor. Bunun 150 milyar avroluk bölümü, ortak silah alımlarını destekleyen SAFE kredi mekanizmasıyla sağlanıyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) Mart 2026'da yayımladığı verilere göre Avrupa ülkelerinin büyük silah ithalatı, 2016-2020 ile 2021-2025 dönemleri arasında yüzde 210 arttı. Bu ithalatın yüzde 48'i ABD'den gerçekleştirildi.
Rakamlar, Avrupa'da yeni bir silahlanma döneminin başladığını ortaya koyuyor. Bu gelişme, kıtanın güvenliğinin askeri kapasitenin sürekli artırılmasına dayandırılmasının yeni gerilimler yaratabileceği yönündeki tartışmaları da güçlendiriyor.
Silah tekelleri için yeni pazar: Avrupa
Avrupa'nın askeri harcamalarını artırması, silah üreticileri açısından da yeni fırsatlar yaratıyor.
Polonya'nın en büyük özel savunma şirketi WB Group, 10 Kasım'da Berlin'de yeni temsilciliğini açtı. Askeri elektronik sistemler ve insansız hava araçları üreten şirket, Almanya'nın büyüyen savunma bütçesinden pay almayı hedefliyor.
Şirketin geliştirdiği Warmate tipi kamikaze insansız hava araçları ve FlyEye keşif sistemleri, Ukrayna savaşında da kullanılıyor. Savaş koşullarında test edilen bu sistemler, yeni askeri siparişler için önemli bir pazarlama avantajı sağlıyor.
Alman ekonomi gazetesi Handelsblatt'ın haberine göre şirketin Ukrayna savaşı sırasında cirosunu yaklaşık on katına çıkarması, Avrupa'da artan çatışmaların silah sanayisi açısından nasıl bir ekonomik büyüme alanı yarattığını gösteriyor.
Barışın sağlanmasının diplomatik bir hedef, savaşın sürmesinin ise silah üreticileri açısından ticari fırsat oluşturduğu bu tablo, Avrupa'nın güvenlik politikalarının kimin çıkarlarına hizmet ettiği sorusunu gündeme getiriyor.
Alman askerleri yeniden doğu sınırlarında
Silah sanayisindeki hareketlilik, NATO'nun doğu kanadında yoğunlaşan askeri tatbikatlarla eş zamanlı ilerliyor.
Almanya, Kasım ayı başında başlayan Grand Eagle 26 tatbikatı kapsamında yaklaşık 1.800 askerini ve 750'den fazla askeri aracını Litvanya'ya sevk etti.
Alman 37. Panzergrenadier Tugayı'nın katıldığı tatbikatta, birliklerin kısa süre içinde Almanya'dan NATO'nun doğu kanadına taşınması ve muharebe koşullarında görev yapması deneniyor.
Litvanya'daki diğer askeri faaliyetlerle birlikte Alman birliklerinin katıldığı geniş çaplı tatbikatların Aralık ayı başına kadar sürmesi öngörülüyor.
Bu askeri hareketliliğin lojistik altyapısı ise Almanya ile Polonya arasında 17 Haziran 2026'da imzalanan savunma işbirliği anlaşmasıyla güçlendirildi. Anlaşma, askerlerin ve askeri teçhizatın Polonya üzerinden doğuya taşınmasının kolaylaştırılmasını da kapsıyor.
NATO bu faaliyetlerin Rusya'ya karşı caydırıcılık sağladığını savunuyor. Ancak Rusya ile NATO birliklerinin giderek daha yoğun askeri faaliyet yürüttüğü bölgelerde, yanlış hesaplamaların veya sınırlı bir krizin daha geniş çaplı çatışmaya dönüşmesi riski de göz ardı edilemiyor.
Polonya İkinci Dünya Savaşı'ndan hangi dersi çıkardı?
Avrupa'daki askeri hareketliliğin merkezinde yer alan Polonya'nın tarihsel deneyimi, bugünkü politikalarını daha da tartışmalı hale getiriyor.
1 Eylül 1939'da Nazi Almanyası'nın saldırısına uğrayan Polonya, İkinci Dünya Savaşı'nın en ağır yıkımlarından birini yaşadı. Savaş boyunca yaklaşık 6 milyon Polonya vatandaşı hayatını kaybetti. Bunların yaklaşık 3 milyonu Polonyalı Yahudilerdi.
Avrupa tarihinin en büyük felaketlerinden birini yaşayan Polonya'nın bugün yeniden büyük güçler arasındaki askeri gerilimin merkezinde yer alması dikkat çekici bir tarihsel çelişki oluşturuyor.
Özellikle Varşova yönetiminin Rusya karşıtı politikaları, NATO'nun doğuya yönelik askeri yapılanmasında Polonya'yı kilit bir ülkeye dönüştürmüş durumda.
Bir zamanlar Nazi Almanyası'nın saldırısıyla yerle bir edilen Polonya topraklarının bugün Alman askeri birliklerinin doğuya sevkiyatında önemli bir güzergâha dönüşmesi de tarihin dikkat çekici ironilerinden biri.
İkinci Dünya Savaşı'nda milyonlarca insanını kaybeden Polonya'nın bugün bölgesel gerilimi azaltacak diplomatik girişimlerden ziyade silahlanmayı ve askeri hazırlıkları ön plana çıkarması, savaşın tarihsel derslerinin ne ölçüde dikkate alındığı sorusunu gündeme getiriyor.
Nükleer savaş endişesi Fransa ve Almanya arasında da gündemde
Avrupa'daki silahlanma yarışının yarattığı tehlikeler yalnızca savaş karşıtı çevreler tarafından gündeme getirilmiyor. Avrupa hükümetleri arasında da olası bir çatışmanın kontrol edilemeyecek biçimde tırmanmasından endişe duyuluyor.
Financial Times'ın 11 Kasım tarihli haberine göre Fransa, Almanya'dan Rusya'ya karşı geliştirilen uzun menzilli füze sistemlerinin hangi koşullarda kullanılacağını netleştirmesini istiyor.
Paris'in endişesi, Rusya'ya düzenlenecek konvansiyonel bir füze saldırısının Moskova tarafından farklı değerlendirilerek nükleer karşılık verilmesine yol açabilmesi.
Bu tartışma, Avrupa'da savunma ve caydırıcılık adı altında genişletilen askeri kapasitenin nasıl bir nükleer tırmanma riski taşıdığını da gözler önüne seriyor.
Avrupa'nın ihtiyacı yeni bir savaş mı?
Almanya ve Fransa'nın öncülük ettiği yeniden silahlanma politikası, Polonya'nın Rusya karşıtı güvenlik stratejisi ve NATO'nun doğu kanadındaki askeri hareketliliği, Avrupa'yı giderek daha tehlikeli bir güvenlik ortamına sürüklüyor.
Avrupa hükümetleri silahlanmanın savaşı önleyeceğini savunuyor. Ancak kıtanın tarihsel deneyimi, askeri güç birikiminin diplomatik çözümlerin yerini aldığı dönemlerde savaş ihtimalinin de büyüyebildiğini gösteriyor.
Üstelik artan askeri harcamaların ekonomik ve toplumsal maliyeti de Avrupa halklarının omuzlarına yükleniyor. Silah üreticilerinin büyüyen sipariş defterlerine karşılık, kamu kaynaklarının hangi alanlardan savunma bütçelerine kaydırıldığı sorusu giderek daha fazla önem kazanıyor.
İki dünya savaşının merkezinde yer alan Avrupa'nın bugün karşı karşıya olduğu temel soru bir kez daha aynı: Güvenlik, daha fazla silah ve askeri yığınakla mı sağlanacak, yoksa karşılıklı güvenlik güvenceleri, diplomasi ve barışçı çözüm arayışlarıyla mı?
Kıtanın geleceği açısından asıl tehlike, savaşı önlemek için başlatıldığı söylenen silahlanma yarışının, sonunda önlenmek istenen savaşı daha olası hale getirmesi.
