İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Çin'in başkenti Pekin'de, ülkenin Dışişleri Bakanı ve Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Siyasi Bürosu Üyesi Wang Yi ile bir araya geldi.
Erakçi, Mayıs ayında Çin’i ziyaret ettiğinde, bu ziyaret ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e gerçekleştireceği ziyaretin hemen öncesine denk gelmişti. Erakçi'nin bu seferki görüşmesinin zamanlaması, Çin'in ABD İran Savaşı'nda arabulucu olup olmayacağı sorusunu gündeme getirdi.
Pekin'de Erakçi ile görüşen Çin Dışişleri Bakanı Wang, Orta Doğu'daki durumun halihazırda istikrarsızlığını sürdürdüğünü ve bunun uluslararası barış ve kalkınmayı ciddi şekilde etkilediğini belirtti. Çin'in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyesi olarak uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde yapıcı bir rol oynamaya hazır olduğunu ifade eden Wang Yi, Çin ile İran'ın kapsamlı stratejik ortak olduğunu, Çin'in İran ile diyalog ve işbirliğini güçlendirmeye, İran'ın meşru hak ve çıkarlarını korumaya hazır olduğunu söyledi.
ABD-İran çatışmasının uzamaya devam etmesinin tarafların ve uluslararası toplumun ortak çıkarlarına uygun olmadığını vurgulayan Wang Yi, İran ile ABD'yi rasyonel ve itidalli olmaya, bugüne kadar varılan mutabakatlar doğrultusunda müzakere mekanizmasını yeniden inşa etmeye ve karşılıklı endişe duyulan konuları görüşmeye teşvik ettiklerini belirtti.
Xi'nin konuşması öne çıkarıldı
Al Jazeera'de yer alan bir analiz, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in 18. BRICS Liderler Zirvesi'ndeki konuşmasının ana temasını öne çıkararak Pekin'in arabulucu olup olmayacağını masaya yatırdı. Analizde, Xi'nin BRICS konuşmasında arabulucu olmaya niyetli olduğu belirtilse de böyle bir diplomatik girişimin başlatılacağının duyurulmadığına dikkat çekildi.
Analizde Xi'nin Küresel Güney ülkelerinden Ortadoğu’daki çatışmada barışın sağlanması için rol üstlenmelerini istediği, Çin’in de bu yönde çalışmaya hazır olduğunu söylediği anımsatıldı. Çin Cumhurbaşkanının, Orta Doğu'daki gerilimin düşürülmesi için sunduğu dört maddelik plana da vurgu yapıldı. Söz konusu plan; barış içinde bir arada yaşama, ulusal egemenliğe saygı, uluslararası hukuka bağlılık ile kalkınma ve güvenliğin dengelenmesi ilkelerine dayanıyor.
İran’ın eski Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, pazar günü Xi’nin “yapıcı girişimlerinin gerilimi düşürmek için zamanında fırsatlar sunduğunu” söyledi. Zarif, çok taraflı diplomasinin “istikrar için tek uygulanabilir yol” olduğunu vurguladı.
