Ulaş Can-CGTN Türk GYY
ABD'de 3 Kasım ara seçimlerinin ardından Demokratlar, Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu ele geçirdi. Cumhuriyetçilerin ağır yenilgisi Donald Trump'ın siyasi geleceğini tartışmaya açarken, seçimlerin ortaya çıkardığı bir başka sonuç yeterince dikkat çekmedi: ABD siyasetinde Demokrat Parti'nin geleneksel yönetimine meydan okuyan yeni bir sol hareket güç kazanıyor.
Türkiye'de ABD siyasetini değerlendirirken haklı olarak sıkça karşılaştığımız bir yaklaşım var.Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında esaslı bir fark bulunmadığı, her iki partinin de ABD emperyalizminin farklı temsilcileri olduğu düşüncesi.
Bu tespitin güçlü tarihsel dayanakları var. Irak'ın işgalinden Afganistan'a, Ukrayna savaşından İsrail'in Gazze'deki yıkımına kadar pek çok örnekte Washington'ın dış politikasındaki sürekliliği görmek mümkün. Cumhuriyetçilerle Demokratların ekonomi ve iç politika alanlarında önemli farklılıkları bulunsa da dış müdahaleler, askeri üstünlük ve İsrail'e destek gibi konularda uzun yıllardır geniş bir uzlaşma zemini bulunuyor.
Ancak 2026 seçimleri, bu tablonun değişmeye başladığına ilişkin önemli işaretler verdi. Üstelik değişimin kaynağı Demokrat Parti'nin yönetim kadroları değil, giderek ağırlaşan ekonomik koşullara ve ABD'nin savaş politikalarına itiraz eden toplumsal kesimler.
Demokrat Parti'nin içinde sosyalistler var
Öncelikle ABD'de Demokrat Parti listesinden seçime giren her siyasetçi, partinin geleneksel liberal ve merkezci politikalarını benimsemiyor. Bazıları kendilerini açıkça demokratik sosyalist olarak tanımlıyor. Üstelik bu isimlerin bir bölümü, aday olabilmek için parti yönetiminin desteklediği siyasetçileri ön seçimlerde yenmek zorunda kalıyor.
Amerika Demokratik Sosyalistleri (DSA), Demokrat Parti'nin bir kanadı değil, bağımsız bir sosyalist siyasi örgütlenme. Ancak ABD seçim sisteminin iki büyük partiye sağladığı avantajlar nedeniyle DSA üyeleri ve desteklediği adaylar çoğunlukla Demokrat Parti ön seçimlerine katılıyor.
Bu hareketin siyasi hedefleri ise Demokrat Parti'nin geleneksel yönetiminden belirgin biçimde ayrılıyor. Evrensel sağlık hizmeti, sendikal hakların güçlendirilmesi, servetin yeniden dağıtılması, büyük şirketlerin siyasi nüfuzunun sınırlandırılması ve Amerikan askeri müdahalelerine karşı çıkılması temel talepler arasında.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani ve Kongre Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez bu hareketin tanınan temsilcilerinden.2026 seçimlerinde ise demokratik sosyalist hareket Kongre'deki temsilini genişletti. New York'tan Claire Valdez ve Darializa Avila Chevalier, Colorado'dan Melat Kiros, Michigan'dan Donavan McKinney ve Pennsylvania'dan Chris Rabb seçim kazanan isimler arasında yer aldı.
Bu adayların başarısı, yalnızca Cumhuriyetçilere karşı kazanılmış bir zafer değil. Birçoğu Demokrat Parti'nin yerleşik siyasi kadrolarına karşı yürütülen ön seçim mücadelelerinden çıkarak Kongre'ye ulaştı.
Filistin dayanışması sandığa taşındı
Seçimlerdeki önemli gelişmelerden biri de Filistin meselesinin ABD iç siyasetinde yarattığı ayrışma oldu.
İsrail'in Gazze'deki saldırıları ve Washington'ın Netanyahu hükümetine sağladığı askeri destek, özellikle gençler, üniversite öğrencileri ve ilerici siyasi hareketler arasında güçlü bir tepkiye yol açtı.
Bu tepki yalnızca üniversite kampüslerinde kalmadı. ABD'nin İsrail politikasını eleştiren adaylar, Demokrat Parti ön seçimlerinde ve 3 Kasım seçimlerinde önemli başarılar elde etti.
Michigan'dan Senato'ya seçilen Abdul El-Sayed bunun en dikkat çekici örneklerinden biri. Bernie Sanders'ın desteklediği El-Sayed, İsrail'in Gazze'deki saldırılarını soykırım olarak nitelendirdi ve İsrail'e kapsamlı silah ambargosu uygulanmasını savundu.
El-Sayed, ABD halkının vergileriyle finanse edilen askeri yardımların sağlık, eğitim ve sosyal programlara aktarılması gerektiğini belirtti. Böylece Filistin meselesini doğrudan ABD emekçilerinin ekonomik çıkarlarıyla ilişkilendirdi.
New Jersey'de ise Gazze'de gönüllü doktorluk yapan Adam Hamawy, İsrail'e askeri yardımların sona erdirilmesini savunduğu kampanyanın ardından Temsilciler Meclisi'ne seçildi.
New York'tan Kongre'ye giren Darializa Avila Chevalier'nin siyasi geçmişi de dikkat çekici. Columbia Üniversitesi'ndeki Filistin dayanışma eylemlerine katılan Chevalier, İsrail'e silah gönderilmesine karşı yürüttüğü mücadeleyi seçim kampanyasına taşıdı.
Maine'de Senato'ya seçilen Troy Jackson ve Minnesota'da kazanan Peggy Flanagan da İsrail'e yönelik ABD askeri desteğinin sınırlandırılmasını savunan isimler arasında.
Bu siyasetçilerin İsrail'e ilişkin tutumları birbirinin aynısı değil. Ancak ortak noktaları, Washington'ın geleneksel İsrail politikasını sorgulamaları ve ABD'nin askeri desteğini tartışmaya açmaları.
Dolayısıyla Demokratların seçim başarısını, İsrail'e koşulsuz destek veren Demokrat Parti yönetiminin zaferi olarak değerlendirmek eksik bir okuma olacaktır.
AIPAC'ın parası her zaman kazandırmıyor
ABD siyasetindeki değişimin bir başka önemli göstergesi, İsrail yanlısı lobi kuruluşlarının seçimlerde karşılaştığı direnç.
ABD İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC) ve bağlantılı siyasi finansman kuruluşları, özellikle Demokrat Parti ön seçimlerinde İsrail hükümetini eleştiren adaylara karşı büyük miktarda kaynak kullanıyor.
Ancak 2026 seçimlerinde farklı sonuçlar ortaya çıktı. AIPAC'ın desteklediği rakiplerine karşı yarışan bazı Filistin yanlısı adaylar ön seçimleri kazanmayı başardı.
Bu gelişme, büyük sermayenin ve lobi kuruluşlarının ABD seçim sistemi üzerindeki etkisinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Ancak seçim kampanyalarına aktarılan milyonlarca doların artık her koşulda siyasi başarı sağlamadığını gösteriyor.
Daha önemlisi, İsrail'e verilen askeri destek ile ABD halkının ekonomik sorunları arasında bağ kuran siyasi söylem, özellikle ilerici adayların kampanyalarında görünür hale geliyor.
İşçi sınıfında ne değişiyor?
Seçim sonuçlarını yalnızca Gazze'deki savaşla açıklamak elbette mümkün değil. ABD halkının gündeminde en az dış politika kadar ağır bir ekonomik tablo bulunuyor.
Hayat pahalılığı, konut kiraları, sağlık harcamaları, borçluluk ve ücretlerin alım gücündeki gerileme, özellikle orta ve alt gelir gruplarını etkiliyor.
Bu seçimlerde işçilerden Demokrat adaylara önmli bir yönelim olduğunu okuyabiliyoruz. Oysa 2024 başkanlık seçimlerinde özelikle işçi sınıfı içinde MAGA ve Trump önemli bir destek buluyordu.
Bu yönelim, ABD toplumunda özellikle gençler ve düşük gelirli kesimler arasında önemli bir siyasi hareketlilik yaşandığını gösteriyor.
Ancak bu hareketliliği bütünüyle sosyalizme yöneliş olarak yorumlamak doğru olmaz. Seçmenlerin önemli bir bölümü hayat pahalılığına, Trump yönetiminin politikalarına ve savaşların ekonomik maliyetine tepki gösteriyor.
Demokratik sosyalistlerin güç kazandığı alan ise tam da bu toplumsal hoşnutsuzlukla ilişkili. Sanders ve benzer isimler, haklı olarak ekonomik eşitsizlik ile büyük şirketlerin siyasi iktidar üzerindeki etkisini aynı sorunun parçaları olarak ele alıyor.
Bir yanda işçi ücretlerinin baskılanması ve sosyal hizmetlerin yetersizliği, diğer yanda trilyon dolarlık askeri bütçeler ve savaş sanayisinin kazançları...
Bu çelişki, ABD siyasetinde giderek daha fazla tartışılıyor.
Asıl mücadele Demokrat Parti'nin içinde başlayacak
Demokratların seçimleri kazanması, Amerikan emperyalizminin dış politikasının kendiliğinden değişeceği anlamına gelmiyor.
Partinin geleneksel yönetimi hâlâ Wall Street, büyük bağışçılar ve örgütlü çıkar gruplarıyla yakın ilişkilerini sürdürüyor. Hakeem Jeffries ve Chuck Schumer gibi isimler, parti içindeki ilerici hareketin eleştirilerinin merkezinde bulunuyor.
Üstelik Demokratların 2008'de Barack Obama'nın seçilmesiyle elde ettiği büyük siyasi güç, Wall Street'in egemenliğini sona erdirecek veya Amerikan askeri müdahalelerini bütünüyle terk edecek bir dönüşüm yaratmamıştı.
Bugün de benzer bir tehlike söz konusu.
Demokrat Parti yönetimi seçim sonuçlarını yalnızca Trump karşıtlığının başarısı olarak yorumlayabilir. Ancak bu yaklaşım, ekonomik eşitsizliğe ve savaş politikalarına itiraz eden seçmenlerin taleplerini karşılamaya yetmeyebilir.
Öte yandan demokratik sosyalistlerin ve ilerici adayların seçim başarısı da abartılmamalı. Kongre'deki güç dengeleri hâlâ geleneksel parti kadrolarının ağırlığını taşıyor. Yeni seçilen sosyalistlerin ve savaş karşıtı siyasetçilerin bu dengeleri ne ölçüde değiştirebileceğini önümüzdeki yasama dönemi gösterecek.
Fakat artık ABD siyasetinde görmezden gelinemeyecek bir başka gerçek var.
Amerikan toplumunda ekonomik eşitsizliğe, milyarderlerin siyasi gücüne ve ülkenin dışarıdaki savaşlarına karşı çıkan kesimler, yalnızca sokakta değil, seçim sandığında da kendilerini ifade etmeye başlıyor.
Belki de 3 Kasım seçimlerinin en önemli sonucu burada aranmalı.
Cumhuriyetçilerin yenilmesi, Amerikan siyasal sistemindeki bütün çelişkileri ortadan kaldırmıyor. Ancak Demokrat Parti listesinden seçilen herkesin aynı siyasi ve ekonomik düzeni savunduğunu söylemek de artık giderek zorlaşıyor.
Ancak asıl sormamız gereke soru ; ABD emekçilerinin yükselen itirazı, Demokrat Parti'nin geleneksel sermaye yanlısı politikalarını değiştirebilecek mi, yoksa bu hareket de sistemin içinde eritilerek etkisizleştirilecek mi?
