Rusya ve Ukrayna heyetleri, ABD'nin de katılımıyla gerçekleştirilecek üçlü barış görüşmeleri için Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'ye geldi.
Rusya-Ukrayna savaşına diplomatik çözüm bulunması amacıyla düzenlenen görüşmelerin 10-11 Kasım tarihlerinde yapılması planlanıyor. Toplantı, Rusya, Ukrayna ve ABD arasında şubat ayından bu yana gerçekleştirilecek ilk üçlü görüşme olma özelliğini taşıyor.
Ukrayna'dan kalıcı barış ve güvenlik garantisi vurgusu
Ukrayna Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rustem Umerov, İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya'nın yanı sıra NATO ve Avrupa Komisyonu temsilcilerinin de Abu Dabi'de bulunacağını belirtti.
Ukrayna heyetinin Avrupalı ortaklarıyla ayrı koordinasyon toplantıları gerçekleştirmeyi planladığını aktaran Umerov, ülkesinin müzakerelerdeki önceliklerini şöyle açıkladı:
"Amacımız uzun vadeli ve sürdürülebilir bir barış, Ukrayna için garantili güvenlik ve Ukrayna'nın savaş sonrası toparlanması için gerçek fırsatlar sağlamaktır."
Lavrov: Güvenlik konuları gündemin ilk sırasında
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 9 Kasım'da yaptığı açıklamada, Abu Dabi görüşmelerinin öncelikli gündeminin Rusya, Ukrayna ve Avrupa'nın güvenliğini ilgilendiren meseleler olacağını söyledi.
Müzakerelerde hem Rusya ve Ukrayna'nın güvenliğinin hem de bölgesel güvenlik konularının ele alınacağını belirten Lavrov, ABD'nin güvenlik garantilerine ilişkin yaklaşımını memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
Lavrov ayrıca, çatışmanın çözümüne yönelik müzakereler sonucunda kabul edilmesi öngörülen temel ilkelerin de görüşmelerde değerlendirileceğini kaydetti.
Ukrayna'nın önceliklerinden biri esir değişimi
Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Kırılo Budanov ise Abu Dabi görüşmelerinde insani meselelerin ön planda tutulacağını açıkladı.
Özellikle savaş esirlerinin karşılıklı değişimi konusunda ilerleme sağlanmasını hedeflediklerini belirten Budanov, Telegram paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Umarım BAE'deki diyalog somut sonuçlar doğurur ve insanlarımızı eve getirmek için atılacak sonraki adımlar konusunda anlaşmaya varabiliriz."
Görüşmelere ev sahipliği yapan BAE'ye teşekkür eden Budanov, ABD'li temsilciler Jared Kushner ve Steve Witkoff'un müzakere sürecindeki çabalarına da dikkat çekti.
Budanov, "Özellikle Jared Kushner ve Steve Witkoff'a, müzakere sürecindeki kişisel çabaları için özel teşekkürlerimi sunuyorum." dedi.
Beyaz Saray'dan temkinli iyimserlik mesajı
ABD merkezli Axios'un haberine göre, ismi açıklanmayan bir ABD'li yetkili, Rusya ve Ukrayna arasında yeniden başlayacak barış görüşmelerine ilişkin Beyaz Saray'ın "temkinli bir iyimserlik" içerisinde olduğunu belirtti.
Yetkili, tarafların yeniden müzakere masasına getirilmesinin kolay olmadığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Anlaşmaya doğru önemli ilerleme kaydetme ve aradaki boşlukları kapatma şansımız var. Tarafları tekrar masaya getirmek kolay değildi ve arabulucular olarak umut verici işaretler görüyoruz."
ABD'li yetkili ayrıca, Abu Dabi görüşmelerinin ardından Witkoff ve Kushner'ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile doğrudan görüşmek üzere Moskova ve Kiev'e gidebileceğini aktardı.
Avrupa'nın müzakerelerdeki rolü belirsiz
Abu Dabi'de yapılacak görüşmeler öncesinde en önemli tartışma başlıklarından biri de Avrupa ülkelerinin müzakere sürecine katılımı oldu.
Umerov, Ukrayna heyetinin Avrupa'nın diplomatik sürecin bir parçası olmasını sağlamak için mümkün olan bütün çabayı göstereceğini söyledi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sıbiha da Avrupa'nın hem Abu Dabi'deki görüşmelere hem de sonraki barış sürecine dahil edilmesi gerektiğini belirtti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise X hesabından yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin (AB) görüşmelerde temsil edileceğini doğruladı.
Von der Leyen, "AB, ortaklarımızla birlikte hazır bulunacak." ifadelerini kullandı.
Alman bir yetkili ve iki AB diplomatının açıklamalarına göre, Fransa, Almanya ve İngiltere'den ulusal güvenlik danışmanları da Abu Dabi'de bulunacak.
Ancak Avrupalı temsilcilerin resmi müzakere masasına oturup oturamayacağı henüz netlik kazanmadı.
Bir AB yetkilisi, söz konusu ülkelerin ulusal güvenlik danışmanlarının görüşmelerin yapıldığı yerde veya yakınında bulunabileceğini, ancak Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki üçlü müzakerelere doğrudan katılmayacaklarını belirtti.
Rusya: Avrupalıların müzakere masasında yeri yok
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova ise Avrupa ülkelerinin müzakere sürecine katılmasına karşı çıktı.
Zaharova, Avrupalıların Ukrayna konusunda yürütülecek müzakerelerde yerinin olmadığını söyledi.
Abu Dabi görüşmelerinin hemen öncesinde Polonya'da "İstekliler Koalisyonu" tarafından askeri tatbikatların başlatılmasını da eleştiren Zaharova, Batılı ülkelerin Rusya'nın güvenlik kaygılarını dikkate almadığını savundu.
Zaharova, "Batı'nın Rusya'nın meşru güvenlik endişelerini dikkate almaya yanaşmadığı ve gerilimin tırmanmasına yol açmaya devam ettiği son derece açık." değerlendirmesinde bulundu.
Böylece Abu Dabi'deki üçlü görüşmeler öncesinde tarafların güvenlik garantileri, insani meseleler ve müzakerelerin kapsamına ilişkin farklı yaklaşımları bir kez daha gündeme geldi.
Rusya, Ukrayna ve ABD heyetlerinin bir araya geleceği görüşmelerde, savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çözüm arayışlarının yanı sıra gelecekteki güvenlik düzenlemelerinin temel ilkelerinin ele alınması bekleniyor.
