Reuters'a konuşan uzmanlardan üçü, kullanılan mühimmatın İran'a ait bir hava savunma füzesinden çok ABD yapımı bir silah olmasının muhtemel olduğunu söyledi. Uzmanlardan biri ise mühimmatın asıl hedefini ıskalamış olabileceğini değerlendirdi.
Saldırı, ABD'nin İran'da sivillere yönelik saldırılarını bir kez daha gözler önüne serdi. Bu olay 28 Şubat'ta Minab kentindeki bir ilkokulun vurulmasının ardından yaşanan en ağır sivil kayıp olarak not edildi.
ABD incelediğini söylüyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 1 Eylül'de İran'ın güneyinde İslam Devrim Muhafızları'na ait hava savunma mevzileri, radar sistemleri ve iletişim tesislerine yönelik çok sayıda hava saldırısı düzenlendiğini açıklamıştı. Washington, saldırıların daha önce İran tarafından Körfez bölgesindeki ABD askeri unsurlarına yönelik gerçekleştirilen saldırılara misilleme olduğunu bildirmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, perşembe günü yaptığı açıklamada olayın soruşturulduğunu söyledi. Vance, Beyaz Saray'daki basın toplantısında, "Bunu soruşturuyoruz çünkü açıkçası önemsiyoruz. Bilmek istiyoruz" dedi.
ABD ordusu da olayla ilgili haberlerin farkında olduğunu ve konuyu incelediğini açıkladı.
Doğrudan saldırı ihtimali güçleniyor
Fotoğraf ve videolarda, saldırının ardından evin çatısında büyük bir hasar ve enkaz arasında kanlı ayakkabılar ile bölgeye özgü düğün süsleri olması dikkat çekmişti. Görüntüleri dört askeri uzman inceledi. Uzmanlar, binadaki hasarın yakındaki başka bir hedefe yönelik saldırıdan kopan parçaların neden olduğu ikincil hasarla açıklanamayacağını değerlendirdi.
Emekli İngiliz Ordusu tuğgenerali Gareth Collett, kullanılan mühimmatın gelişmiş güdüm sistemlerine rağmen zaman zaman hedefini şaşırabileceğini belirtti. Collett, "Atılan bomba sayısı göz önüne alındığında, en gelişmiş güdüm sistemlerinde bile bu durum zaman zaman yaşanabiliyor" dedi.
Eski ABD Ordusu patlayıcı madde imha teknisyeni ve Silah Araştırma Hizmetleri'nde silah teknik analisti olarak görev yapan Trevor Ball da görüntüleri inceleyen uzmanlar arasında yer aldı. Ball, "Görülen hasar, çatıya veya çatının hemen üstüne temas ederek patlayan bir mühimmattan kaynaklanıyor gibi görünüyor" dedi.
Ball'a göre hasarın, yakındaki iletişim kulesine düzenlenen saldırıdan kopan parçaların eve isabet etmesiyle meydana gelmiş olması mümkün görünmüyor. Ball, kullanılan mühimmatın ABD yapımı olma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti.
Collett de Ball'ın değerlendirmesine katılarak, mevcut kanıtların İran hava savunma füzesinden ziyade ABD yapımı yaklaşık 500 librelik bir havadan atılan mühimmata işaret ettiğini söyledi.
Oslo'daki Barış Araştırma Enstitüsü'nde araştırma profesörü olan Sebastian Schutte de görüntüleri inceledi. Schutte, çatıda oluşan deliğin iletişim kulesine yönelik saldırıdan seken bir merminin sonucu olmadığı görüşünde olduğunu belirtti.
ABD ordusu tarafından kullanılan bombanın izleri
Üç uzman, evin İran'a ait bir hava savunma füzesinin yanlışlıkla ateşlenmesi sonucu yıkılmış olma ihtimalinin düşük olduğunu söyledi.
Schutte, mühimmatın çarpma açısının hava savunma füzesiyle uyumlu olmadığını belirtti. Collett ise hava savunma savaş başlıklarında normalde görülmesi beklenen parçalanma izlerine rastlanmadığını söyledi.
İran medyasında saldırıyla bağlantılı olduğu belirtilen bazı mühimmat parçalarının görüntüleri de yayımlandı. Ball, bunlardan bazılarının ABD ordusu tarafından yaygın olarak kullanılan Ortak Mesafeli Silah (JSOW) tipi bir süzülme bombasının parçaları olabileceğini değerlendirdi.
İletişim kulesi evin 135 metre uzağındaydı
Kuhestak'ta yaşayanların ifadelerine göre, saldırının gerçekleştiği gece düğün kutlaması için bir evde çok sayıda kişi bulunuyordu.
İsimlerinin açıklanmaması koşuluyla Reuters'a konuşan iki ABD'li yetkili, ABD ordusunun 1 Eylül'de Kuhestak bölgesinde, özellikle de kasabanın telekomünikasyon kulesini hedef alan hava saldırıları düzenlediğini söyledi.
Uydu görüntülerine göre iletişim kulesi, düğünün yapıldığı evden yaklaşık 135 metre uzaklıkta bulunuyor. İran medyası, kulenin yerel saatle yaklaşık 21.30'da vurulduğunu bildirdi.
ABD'li yetkililerden biri, Washington'ın düğündeki kayıpların nedenine ilişkin farklı senaryoları değerlendirdiğini söyledi. Bunlar arasında doğrudan ABD saldırısı, İran hava savunma füzesinin sekmesi ve yanlışlıkla isabet eden bir füze bulunuyor.
İran devlet medyası ise Hürmüzgan'daki telekomünikasyon yetkililerine dayandırdığı haberinde, kulenin çevredeki Sirik ilçesinde yaşayanlara mobil telefon, sabit telefon ve internet hizmeti sağlayan sivil bir yapı olduğunu bildirdi.
Dört kişi hayatını kaybetti
İnsan hakları ihlallerini izleyen Belucistan İnsan Hakları Belgeleme Ağı ve Haalvsh'ın verilerine göre saldırıda dört kişi hayatını kaybetti, en az 68 kişi yaralandı.
Hayatını kaybedenlerden üçünün düğün davetlileri olduğu belirtildi.
Minab saldırısı yeniden gündemde
Kuhestak'taki saldırı, 28 Şubat'ta Minab'daki bir ilkokulun vurulmasının ardından İran'daki savaşta sivillerin maruz kaldığı kayıplara ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
İranlı yetkililere göre okul saldırısında 175'ten fazla çocuk ve öğretmen hayatını kaybetti.
Pentagon, ABD ordusunun son yıllardaki en ağır sivil kayıp olayı olarak nitelendirilen Minab saldırısına ilişkin soruşturmasının sonuçlarını kamuoyuna açıklamadı.
