ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert söylemlerinin ardından geri adım atarak 15 günlük ateşkesi onaylaması ve İran’ın teklifini “müzakere edilebilir” olarak değerlendirmesi, diplomatik süreci yeni bir aşamaya taşıdı.
ABD ve İran Pakistan'ın başkenti İslamabad'da müzakere konusunda anlaştı. Bugün saat 13.00'de başlaması beklenen görüşmeler için iki ülke yetkilileri İslamabad'a ulaştı. Yoğun güvenlik önlemleri alan Pakistan'da yetkililer alarm durumuna geçmiş durumda.
Masadaki konular
Peki iki ülke arasında görüşülecek konular neler? Masada hangi konular var?
Görüşmeler öncesinde İran 10 maddelik bir teklif sunmuştu.
-
ABD’nin İran’a karşı saldırmazlık garantisi vermesi
-
Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolünün devam etmesi
-
İran’ın uranyum zenginleştirme hakkının kabul edilmesi
-
Tüm birincil ve ikincil yaptırımların kaldırılması
-
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının feshedilmesi
-
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Yönetim Kurulu kararlarının iptal edilmesi
-
İran’a verilen zararların tazmin edilmesi
-
ABD askeri güçlerinin bölgeden çekilmesi
-
Lübnan başta olmak üzere tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi
Hürmüz'de durum ne olacak?
Masadaki en önemli konulardan biri Hürmüz Boğazı'nın durumu. İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki yetkisini tanımak istiyor; burada geçiş ücreti toplamayı ve erişimi kontrol etmeyi hedefliyor. ABD ise boğazın, geçiş ücreti dahil olmak üzere herhangi bir kısıtlama olmaksızın petrol tankerleri ve diğer trafiğe açık olmasını istiyor.
Lübnan'da da ateşkes çağrısı
Görüşmelerin öncesinde müzakereleri dahi bitirebilecek bir konu olan İsrail'in Lübnan saldırıları ABD açısından bir test olacak. İran, çatışmaların başlamasından bu yana İsrail'in saldırılarında yaklaşık 2 bin kişinin hayatını kaybettiği Lübnan'da ateşkes istiyor. İsrail ve ABD, Lübnan operasyonunun İran-ABD ateşkesinin bir parçası olmadığını söylerken, Tahran bunun bir parçası olduğu konusunda ısrarcı.
Bölgeden çekilin
İran, ABD savaş güçlerinin bölgeden çekilmesini, tüm cephelerde savaşın durdurulmasını ve saldırmazlık taahhüdünü istiyor. Trump, barış anlaşması sağlanana kadar Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdüreceğini belirtti.
İran tazminat talep ediyor
İran'ın altı haftalık savaş sırasında meydana gelen tüm hasarlar için tazminat talep etmesi bekleniyor. ABD bu konuda henüz bir yorumda bulunmadı.
İran: Füze cephaneliğimiz müzakere edilemez
Hem İsrail hem de ABD, İran'ın füze kapasitesinin önemli ölçüde kısıtlanmasını istiyor. Tahran ise, sahip olduğu güçlü füze cephaneliğinin müzakere edilemez olduğunu belirtti.
Blokeyi kaldırın
İran, ABD'nin İran'ın varlıklarına uyguladığı blokeyi kaldırmasını ve yıllardır ekonomisini zarara uğratan yaptırımları sona erdirmesini istiyor.
