ABD Dışişleri Bakanlığı, kararın Brezilya'nın geçen ay iki Amerikalı diplomata vize vermemesi ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Brasilia Büyükelçisi adayının onay sürecini askıda tutmasına karşılık mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde alındığını bildirdi.
Associated Press'e (AP) konuşan bakanlık yetkilileri, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'ya adım atması için zaman tanımak amacıyla bu kararın birkaç kez ertelendiğini, ancak beklenen adımın atılmaması üzerine yürürlüğe konulduğunu kaydedildi.
Yetkililer, Brezilya'nın uygun adımları atması ve Trump'ın büyükelçi adayını kabul etmesi halinde kararın hızla geri çekilebileceğini ifade etti.
Ayrıca, yetkililer, vize iptaline rağmen Büyükelçi Viotti'nin ABD'den sınır dışı edilmediğini aktardı.
Brezilya'dan ABD'ye: "Seçimlere müdahale ediliyor"
Brezilya hükümeti ise karara sert tepki gösterdi. Cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva yönetimi, Washington'ın sunduğu gerekçelerin gerçeği yansıtmadığını belirterek, kararın iki ülke arasındaki gerilimi kasıtlı olarak artırdığını açıkladı.
Cumhurbaşkanlığı Sosyal İletişim Sekreterliği tarafından yapılan açıklamada, ABD'nin Brezilya'nın diplomatik süreçlerine ilişkin iddialarının "yanlış" olduğu ifade edildi. Açıklamada, büyükelçi onay sürecinin (agrément) Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi kapsamında gizli yürütüldüğü ve sözleşmede bu sürecin tamamlanması için herhangi bir zaman sınırı bulunmadığı vurgulandı.
Brezilya Dışişleri Bakanlığı da ABD'nin, yeni büyükelçi adayı Daniel Pérez'i resmi onay süreci tamamlanmadan kamuoyuna açıklayarak diplomatik teamülleri ihlal ettiğini savundu. Brasilia yönetimi, söz konusu başvurunun halen değerlendirme aşamasında olduğunu bildirdi.
Açıklamada ayrıca, iki ABD yetkilisine vize verilmemesinin gerekçesinin, bu kişilerin Brezilya'nın seçim sistemini sorgulamak ve ülkenin siyasi sürecine müdahale etmek amacıyla ülkeye gelmeyi planlamaları olduğu belirtildi.
Hükümet, ABD'nin eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro hakkında yürütülen yargı sürecini "siyasi zulüm" olarak göstermesini de reddetti. Açıklamada, Bolsonaro'nun darbe girişimi nedeniyle yargılandığı ve bu gerekçeyle ABD'nin bazı Brezilyalı yetkililere yaptırım uyguladığı hatırlatıldı.
Lula hükümeti, yaşanan gelişmelerin tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bunun ABD'nin Brezilya'ya yönelik "ideolojik temelli baskı politikasının" bir parçası olduğunu savundu. Açıklamada, ekim ayında yapılacak başkanlık seçimlerine müdahale edilmek istendiği uyarısı yapıldı.
Ne olmuştu?
İki ülke arasındaki diplomatik kriz, ABD'nin Brezilya'nın Washington Büyükelçisi Maria Luiza Viotti'nin vizesini iptal etmesiyle derinleşti. Trump yönetimi, bu adımı Brezilya'nın ABD'nin Brasília Büyükelçisi adayı Daniel Pérez'e henüz onay vermemesine karşı bir misilleme olarak değerlendiriyor.
Gerilim, ekim ayında yapılacak başkanlık seçimleri öncesinde daha da önem kazanırken, Lula da Silva'nın seçimlerde eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu ve Trump'ın desteklediği aday Senatör Flavio Bolsonaro ile karşı karşıya gelmesi bekleniyor.
