CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Çin’de yayınlanmaya başlayan yeni bir belgesel, Asya ülkesi Myanmar’ın kuzeyindeki telekom dolandırıcılığı merkezlerinde faaliyet gösteren suç ağlarını ve bu merkezlerde uygulanan şiddeti gözler önüne serdi. Çin Kamu Güvenliği Bakanlığı ile Çin Medya Grubu tarafından ortaklaşa hazırlanan “The Demise of Myanmar-Based Telecom Fraud” (Myanmar Merkezli Telekom Dolandırıcılığının Sonu) adlı üç bölümlük belgesel, Çin Merkez Televizyonu’nda (CCTV) yayınlanıyor.
Belgeselde, Myanmar’daki dolandırıcılık merkezlerinde çalışan Çin vatandaşlarının ağır şiddet ve zorlamaya maruz kaldıkları, bunun üzerine kaçmaya karar verdikleri anlatılıyor. Dolandırıcılık merkezlerinden kaçmaya çalışan 20’den fazla Çin vatandaşının silahlı kişiler tarafından AK-47’lerle yakın mesafeden hedef alındığını anlatan belgeselde, 6 kişinin öldüğü, 8 kişinin ise yaralandığı olaylar mercek altına alındı. Saldırıda yaralanan ve soyadı Wu olarak açıklanan bir mağdur, yaşananları şöyle anlattı: “Kesinlikle kurtulabileceğimize inanıyorduk. Çin’e dönebileceğimizi düşünüyorduk. Beklemediğimiz şey, doğrudan ateş açmalarıydı.”
10 saniye boyunca ateş açıldı
Olayın 5 Ağustos 2023’te meydana geldiği belirtilen belgeselde, kaçmaya çalışan grubun silahlı kişiler tarafından durdurulduğu ve yakın mesafeden AK-47 tipi silahlarla yaklaşık 10 saniye boyunca ateş altında tutulduğu aktarılıyor. Belgeselde, kurşunların isabet ettiği bazı kişilerin ağır yaralandığı belirtilirken, olay yerinde suçun gizlenmesine yönelik bazı faaliyetler yürütüldüğüne dair izler bulundu.
Çinli soruşturmacılar, olayın arkasındaki ismin Lin Jian adlı bir iş insanı olduğunu tespit etti. Belgeseldeki bilgilere göre Lin, Myanmar’ın kuzeyindeki dört büyük suç ailesinden biri olarak tanımlanan Bai ailesiyle bağlantılı Tenglong adlı şirketin kontrolündeki 30 Çin vatandaşını kendi şirketi Jinxin’e geçirdi.
Bu kişiler daha sonra kâr paylaşımı modeliyle yatırım dolandırıcılığı faaliyetlerinde çalıştırıldı.
Belgeselde, dolandırıcılık faaliyetlerinin yürütüldüğü ofisin bazı bölümlerinde temizlenmeye çalışılmış kan izlerine rastlandığı da anlatılıyor. Myanmar’daki güvenlik makamlarının desteğiyle, saldırıya ve cesetlerin gömülmesine katıldıkları belirlenen 6 Myanmar vatandaşı ile Lin Jian, Ocak-Temmuz 2024 arasında yakalandı.
“Dört büyük aile”nin kanlı düzeni
Belgeselin ikinci bölümü ise Myanmar’ın kuzeyindeki dolandırıcılık imparatorluğunun arkasındaki yapılardan biri olan Wei ailesine odaklanıyor. Bölgede “dört büyük aile” olarak bilinen suç yapılanmalarından biri olan Wei ailesinin yaklaşık 15 yıl önce siyasi ve askeri nüfuzunu hızla genişlettiği aktarılıyor. Wei ailesinden Wei Chaoren’in Myanmar Birlik Parlamentosu’nda görev yaptığı, kardeşi Wei Huairen’in ise askeri güç üzerinde etkili olduğu belirtiliyor. Belgeselde, ailenin sınır güvenliğini sağlama gerekçesiyle devlet tarafından maaşa bağlanan güçleri kendi çıkarları doğrultusunda kullandığı ve devlet kurumlarını aile çıkarlarını koruyacak şekilde devreye soktuğu iddia ediliyor.
Wei ailesinin, telekom dolandırıcılığı merkezlerini kontrol altında tutmak için sınır güçleri ve özel silahlı gruplardan yararlanarak bölgede şiddete dayalı bir sistem kurduğu aktarılıyor.
Kaçırılan insanlar “ritüel kurbanı” olarak öldürüldü
Belgeselin en çarpıcı bölümlerinden biri ise Wei ailesinin ikinci kuşağından Chen Dawei'nin eylemlerinin anlatıldığı bölüm oldu. Wei Huairen’in yeğeni Chen Dawei’nin, Kokang bölgesindeki silahlı güçlerin kontrolünü sürdürürken dolandırıcılık merkezlerinin finansörleriyle de yakın ilişkiler kurduğu belirtiliyor.
Belgeselde, Chen’in bir yemin törenine bağlılığını göstermek amacıyla adamlarına rastgele bir yabancıyı bulup “kurban” olarak öldürme emri verdiği aktarılıyor. Kurban olarak seçilen kişinin, dolandırıcılık merkezinin kurallarına uymayı reddettiği için küçük bir hücrede tek başına tutulduğu ve tamamen rastgele seçildiği ifade ediliyor.
Başka bir olayda ise Chen’in, başka bir suç ailesine ait dolandırıcılık merkezinin finansörüyle yaşadığı anlaşmazlığın ardından, 2022’nin ikinci yarısında finansörün çalışanlarından birini kaçırttığı ve bir ay boyunca alıkoyduğu aktarılıyor. Belgeselde, teslim olmayı ve boyun eğmeyi reddeden kişinin daha sonra infaz yerine götürüldüğü ve burada öldürüldüğü belirtiliyor. Soruşturmayı yürüten Nan’an Kamu Güvenliği Bürosu Cinayet Soruşturma Birimi Başkanı Huang Yuanfeng, cesedin elleri arkadan bağlı ve yüzüstü diz çökmüş halde bulunduğunu, kafatasında 7 kurşun girişi tespit edildiğini açıkladı.
Çin’den sınır ötesi operasyon
Üç bölümlük belgesel yalnızca Myanmar’daki dolandırıcılık merkezlerinde yaşananları değil, Çin makamlarının bu suç ağlarını dağıtmak için yürüttüğü sınır ötesi operasyonları da ele alıyor. Çinli yetkililer, Myanmar’ın kuzeyindeki suç gruplarının farklı yargı bölgelerinde faaliyet göstermesinin soruşturmaları zorlaştırdığını belirtirken, belgeselde Çin kamu güvenliği birimlerinin bu engelleri aşarak firari şüphelilerin izini sürme süreçleri anlatılıyor.
Belgesel, Myanmar merkezli telekom dolandırıcılığı ağlarının yalnızca çevrim içi dolandırıcılık faaliyetlerinden ibaret olmadığını; silahlı gruplar, kaçırma, zorla çalıştırma ve infazların iç içe geçtiği geniş bir suç ekonomisine dönüştüğünü ortaya koyuyor. Çin Kamu Güvenliği Bakanlığı ile Çin Medya Grubu tarafından hazırlanan yapım, aynı zamanda Çin'in kuzey Myanmar’daki “dört büyük aile” ve diğer suç yapılanmalarına karşı yürüttüğü operasyonları ve bu ağları dağıtma çabasını ayrıntılarıyla ele alıyor.
