Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva seçim kampanyasının son gününde Rio’nun merkezinde düzenlenen yürüyüşte Brezilya’nın egemenliğini vurgularken, “Burada hiçbir gringo* Brezilya’nın işlerine burnunu sokamayacak” dedi. (*gringo: İspanyolca'da beyaz insanları tanımlamak için kullanılan argo bir kelimedir)
Lula, Bolsonaro ailesini ABD Başkanı Donald Trump’la yakın ilişkiler kurmakla suçlayarak, ülkenin doğal kaynaklarının yabancı çıkarlar tarafından kullanılmasına izin vermeyeceklerini söyledi.
“Bizim istediğimiz ulusal egemenlik. Burada hiçbir gringo Brezilya’nın işlerine burnunu sokamayacak. Orada zaten Brezilya’yı satmaya çalışan bir Bolsonaro ailesi var. Ailesinin geri kalanı da gitsin; çünkü hiç kimsenin kaynaklarımızı sömürmesine izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
Lula, Brezilya’nın kritik minerallerini, nadir toprak elementlerini, petrolünü ve gemi inşa sektörünü ülkenin ulusal varlıkları olarak tanımladı.
Lula’nın “gringo” çıkışı, Washington’ın seçim sürecine müdahale etmeye çalıştığı yönündeki iddiaların gölgesinde geldi.
“Ya demokrasiyi sağlamlaştıracağız ya da kaybedeceğiz”
Lula’nın Rio’daki yürüyüşü, Brezilya’nın demokrasi mücadelesi açısından sembolik öneme sahip iki nokta arasında gerçekleştirildi. Yürüyüş, 1984’te doğrudan başkanlık seçimleri talebiyle bir milyondan fazla kişinin toplandığı Candelária Kilisesi’nden başladı ve 1968’de düzenlenen “Yüz Binlerin Yürüyüşü”nün adresi olan Cinelândia’da sona erdi.
Lula, burada yaptığı konuşmada seçimin yalnızca bir kişinin iktidara gelmesiyle ilgili olmadığını savundu:
“Burada söz konusu olan bir kişinin zaferi değil, bir fikrin, demokrasinin zaferidir. Ya demokrasiyi sağlamlaştıracağız ya da onu kaybedeceğiz.”
80 yaşındaki Lula, seçim öncesinde yaptığı açıklamalarda, Bolsonaro ailesinin yeniden iktidara gelmesini engellemek için aday olduğunu savunmuştu. “Bu faşistlerin karşısında ben durmasaydım, başka bir seçimi de kolaylıkla kazanırlardı. Önlerinde duran benim” diyen Lula, seçimi “ya ben ya barbarlık” sözleriyle tanımladı.
Bolsonaro ailesi yeniden iktidara hazırlanıyor
Lula’nın rakibi, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flavio Bolsonaro. Jair Bolsonaro, Lula’ya karşı 2022’de kaybettiği seçimin ardından gerçekleşen darbe girişimiyle bağlantılı olarak ev hapsi cezası çekiyor. Flavio Bolsonaro ise seçilmesi halinde babasını affedeceğini açıkladı.
Flavio Bolsonaro ayrıca Yüksek Mahkeme’ye yapılacak atamalar üzerinde de değişiklik planları açıklarken, Bolsonaro ailesinin diğer üyeleri de olası bir iktidar değişiminde önemli görevler üstlenmeye hazırlanıyor.
Lula’nın İşçi Partisi'nden Kongre adayı Marcelo Freixo, seçimin Brezilya demokrasisinin geleceği açısından kritik olduğunu savundu.
Seçim ikinci tura kalabilir
4 Ekim’de yapılacak ilk tur öncesinde kamuoyu yoklamaları Lula ile Flavio Bolsonaro arasında ikinci tur ihtimaline işaret ediyor. Guardian'ın aktardığı Datafolha araştırmasında Lula yaklaşık yüzde 45, Flavio Bolsonaro ise yüzde 40 düzeyinde görünüyor. İkinci tur seçimlerinin 25 Ekim’de yapılması bekleniyor.
Lula ise ilk turda yüzde 50'nin üzerinde oy alarak seçimi doğrudan kazanabileceğini savunuyor.
Flavio Bolsonaro da seçim öncesi yayımladığı mesajında sandıktan zaferle çıkacağını ileri sürerek, seçimin Brezilya’da “İşçi Partisi döneminin sonu” olacağını söyledi.
Brezilya’daki seçim yalnızca Lula ile Bolsonaro ailesi arasındaki iktidar mücadelesi olarak değil, ülkenin egemenliği, doğal kaynakları ve ABD ile ilişkilerinin geleceği üzerinden yürütülen bir tartışmaya da dönüşmüş durumda. Gözler de pazar günü kurulacak sandıkta.
