Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü FAO, küresel gıda fiyatlarının eylül ayında yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine ulaştığını açıkladı.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, eylül ayında ortalama 136 puan olarak gerçekleşti. Endeks, ağustos ayında revize edilen 134 puan seviyesindeydi.
Eylül ayındaki değer, Kasım 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu.
FAO verilerine göre, geçen ay özellikle tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarında artış görüldü. Et ve süt ürünleri fiyatlarında ise düşüş yaşandı.
FAO Baş Ekonomisti Maximo Torero, küresel gıda fiyatları üzerindeki baskının lojistik sorunlar ve hava koşullarındaki belirsizliklerle arttığını belirtti.
Torero, Hürmüz Boğazı ve Karadeniz'de yaşanan ulaşım ve ticaret aksaklıklarının, iklim kaynaklı şoklarla birleşerek enerji, taşımacılık ve temel gıda ürünlerinin maliyetlerini artırabileceğine dikkat çekti.
Bu baskıların devam etmesi halinde özellikle gıda ve enerji ithalatına bağımlı ülkelerde maliyet artışlarının tüketici fiyatlarına yansıyabileceği uyarısında bulunuldu.
FAO'nun değerlendirmesine göre, şiddetli El Nino hava olaylarına ilişkin endişeler uluslararası şeker fiyatlarını da etkiledi.
Şeker fiyatları eylül ayında son 18 ayın en yüksek seviyesine çıktı.
Karadeniz'deki çatışmalar nedeniyle ticaret ve taşımacılıkta yaşanan aksamalar ise buğday fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Buğday vadeli işlemleri, eylül ayının başında yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine çıktı.
FAO küresel tahıl üretimine ilişkin tahminini de açıkladı.
Örgüt, 2026 yılı küresel tahıl üretiminin yaklaşık 2 milyar 979 milyon metrik ton olacağını tahmin ediyor.
Bu rakam, önceki tahmine göre büyük ölçüde değişmedi. Ancak 2025 yılına kıyasla yüzde 2,1'lik düşüş anlamına geliyor.
Buna rağmen 2026 yılı üretiminin, küresel ölçekte şimdiye kadar kaydedilen en yüksek ikinci üretim seviyesi olması bekleniyor.
FAO, 2026-2027 dönemine ilişkin küresel tahıl ticareti beklentisini ise aşağı yönlü revize etti.
Kurum, bu dönemde küresel tahıl ticaretinin önceki tahmine göre yüzde 0,7 daha düşük gerçekleşmesini bekliyor.
Revizyonun gerekçeleri arasında özellikle Karadeniz'deki kısıtlı nakliye güzergâhları ve buna bağlı olarak buğday ile mısır ihracatına ilişkin beklentilerin zayıflaması gösterildi.
FAO, küresel gıda piyasalarının lojistik sorunlar, jeopolitik gelişmeler ve hava koşullarındaki değişimlere karşı hassasiyetini koruduğuna dikkat çekiyor.
Özellikle ithalata bağımlı ülkelerde ulaşım maliyetleri ve temel gıda fiyatlarındaki artışın tüketici fiyatlarına yansıması, önümüzdeki dönemde yakından izlenecek gelişmeler arasında yer alıyor.
